Israël en Iran bestookten elkaar de afgelopen weken met raketten en drones. Israël zegt Iraanse nucleaire en militaire faciliteiten te willen vernietigen.
Bekijk ons dossier over de crisis in het Midden-Oosten.
In een gezamenlijke verklaring hebben Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk afstand genomen van de Iraanse dreigementen aan het adres van Rafael Grossi, chef van atoomagentschap IAEA. De regering had Grossi ervan beschuldigd namens Israël te handelen.
Een Iraanse krant, Kayhan, riep dit weekend optot het vermoorden van Grossi. Het Iraanse regime heeft flinke invloed op de oerconservatieve krant, al zei de regering al vrij snel dat Grossi zich niet bedreigd hoefde te voelen.
De VN hebben het IAEA in het leven geroepen om wereldwijd nucleaire activiteiten te monitoren. De organisatie ruziën al jaren met Iran over de controle op hun nucleaire programma. Grossi wil toezicht houden om te voorkomen dat Teheran een kernwapen ontwikkelt, maar wordt gefrustreerd door de Iraanse autoriteiten.
Na de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op nucleaire doelen in Iran, heeft de IAEA-baas opgeroepen om toegang te krijgen tot de gebombardeerde nucleaire faciliteiten. Iran weigert dat.
Het regime heeft vorige week zelfs de samenwerking met het IAEA vorige week stopgezet uit onvrede over het optreden van de internationale toezichthouder. De regering zei vandaag bovendien de veiligheid van IAEA-inspecteurs niet meer te kunnen garanderen.
Dylan van Bekkum
Iran laat een hervatting van gesprekken met de VS over zijn nucleaire programma afhangen van de vraag of Washington afziet van verdere aanvallen. In een gesprek met de BBC meldde de Iraanse onderminister van Buitenlandse Zaken Majid Takht-Ravanchi dat zijn land alleen onder die voorwaarde de diplomatieke gesprekken voortzet.
De onderminister zei ook dat Iran erop zal staan dat het uranium mag verrijken voor wat hij 'vreedzame doelen' noemt. Hij verwierp beschuldigingen dat Iran in het geheim aan de ontwikkeling van een kernbom werkt.
Op de vraag of Iran bereid is zijn nucleaire programma in te dammen in ruil voor verlichting van de sancties tegen het land, antwoordde Takht-Ravanchi: 'Waarom zouden we daarmee akkoord gaan?'
Vrijdag gaf de Amerikaanse president Donald Trump aan dat hij Iran 'absoluut' opnieuw zou bombarderen als uit inlichtingen blijkt dat het land nog steeds uranium kan verrijken tot het geschikt is voor kernwapens.
ANP
De grootste olieraffinaderij van Israël, in de kuststad Haifa, is weer gedeeltelijk in gebruik genomen. Dat meldt eigenaar Bazan Group. De activiteiten in de raffinaderij kwamen stil te liggen na een Iraanse raketaanval van twee weken geleden.
Bazan meldt dat de werkzaamheden weer geleidelijk zullen worden opgestart. Tegen oktober zou de raffinaderij weer volledig operationeel moeten zijn.
Bij de Iraanse raketaanval kwamen drie werknemers van de raffinaderij om het leven. Grote gevolgen voor de Israëlische energievoorziening had de aanval volgens de Israëlische energieminister niet, onder meer omdat Israël terug kon vallen op reserves in steenkool, diesel en hernieuwbare energie.
Thom Canters
Bij de Israëlische aanval op de Evin-gevangenis in de Iraanse hoofdstad Teheran op 23 juni zijn 71 mensen om het leven gekomen. Dat heeft een woordvoerder van de Iraanse rechterlijke macht bekendgemaakt.
Aan het einde van een luchtoorlog met Iran voerde Israël een aanval uit op Teherans meest beruchte gevangenis voor politieke gevangenen. Daarmee wilde het zijn doelwitten uitbreiden naar andere gebieden dan militaire en nucleaire locaties, naar eigen zeggen om symbolen van het Iraanse regime te raken.
‘Bij de aanval op de Evin-gevangenis kwamen 71 mensen om het leven, onder wie administratief personeel, jongeren in militaire dienst, gedetineerden, familieleden van gedetineerden die hen bezochten en buren die in de buurt van de gevangenis woonden’, aldus de zegsman. Het is onbekend hoeveel gevangenen er vastzaten in Evin: de gevangenis, toen tien jaar oud, had in 1983 een capaciteit van 15 duizend plekken. Onder meer Nobelprijswinnares Narges Mohammadi en de bekende regisseur Jafar Panahi zaten er ooit opgesloten.
Iran had eerder gezegd dat een deel van het administratiegebouw van de Evin-gevangenis beschadigd was geraakt bij de aanval en dat er doden en gewonden waren gevallen. Na de aanval zijn gedetineerden overgebracht naar andere gevangenissen in de provincie Teheran.
In de Evin-gevangenis zit ook een aantal buitenlanders opgesloten, onder wie twee Franse burgers die al drie jaar vastzitten. De aanval lokte dan ook kritiek uit van de Franse regering. ‘De aanval op de Evin-gevangenis in Teheran heeft onze burgers Cecile Kohler en Jacques Paris in gevaar gebracht. Het is onacceptabel’, schreef minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noel Barrot op X.
Peter van Ammelrooy
Na de aanval op 23 juni deelde de Israëlische minister Gideon Saar van Buitenlandse Zaken op X beelden van de aanval op de gevangenis.
Iran beschikt over de technische capaciteiten om ‘binnen enkele maanden’ opnieuw uranium te verrijken. Dat heeft Rafael Grossi, directeur-generaal van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), zaterdag gezegd tijdens een interview met de Amerikaanse zender CBS.
Bijna een week na de Amerikaanse aanvallen op drie Iraanse nucleaire locaties, is het duidelijk geworden dat die schade hebben opgelopen. Ook Teheran erkent de impact van de aanvallen. Toch is het nog niet helder hoe groot de schade precies is.
Volgens het Witte Huis werd het Iraanse kernprogramma vernietigd. De Amerikaanse president Donald Trump sprak eerder over ‘monumentale schade’, maar Amerikaanse media trekken dat in twijfel.
In het interview zegt Grossi dat er ‘belangrijke schade’ is, maar dat de nucleaire locaties niet volledig verwoest zijn. ‘Ze kunnen (...), binnen een paar maanden zou ik zeggen, centrifuges laten werken om verrijkt uranium te produceren’, aldus Grossi.
Daarnaast is er ook de kwestie over de voorraad van meer dan 400 kilo van tegen 60 procent verrijkt uranium. Als de verrijkingsgraad zou worden opgetrokken tot 90 procent, is deze voorraad goed voor de productie van negen atoombommen.
Volgens verschillende media kon Teheran deze voorraad voor het begin van de Amerikaanse aanvallen verplaatsen. Trump ontkent dit op zijn beurt. Maar de inspecteurs van het IAEA hebben deze voorraad sinds 10 juni niet meer gezien. Het agentschap van de Verenigde Naties roept Iran daarom op om de inspecteurs opnieuw toegang te verlenen tot de locaties.
Het Iraanse parlement heeft echter gestemd voor opschorting van de samenwerking met het IAEA. ‘De samenwerking van Iran met ons is geen gunst, het is een wettelijke verplichting zolang Iran een ondertekenaar blijft van het Non-proliferatieverdrag (NPV)’, zei Grossi in een reactie op de ontwikkelingen. (Belga)
De Verenigde Staten rechtvaardigen hun aanvallen op Iran van afgelopen weekend als ‘collectieve zelfverdediging’ op grond van artikel 51 van het oprichtingshandvest van de VN. Dat schrijft de waarnemend Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Dorothy Shea, in een brief aan de Veiligheidsraad.
Het doel van de Amerikaanse aanvallen op Iran was ‘de nucleaire verrijkingscapaciteit van Iran te vernietigen en de dreiging te stoppen dat dit schurkenregime een kernwapen creëert en gebruikt’, aldus Shea, die ook schrijft: ‘De Verenigde Staten blijven zich inzetten voor een akkoord met de Iraanse regering.’
De VS trokken zich in 2018 unilateraal terug uit een atoomdeal met Iran, die ook ondertekend was door China, Duitsland, Frankrijk, Rusland en het Verenigd Koninkrijk. Iran beloofde daarin zijn nucleaire programma alleen te gebruiken voor wetenschappelijke en civiele doeleinden, in ruil voor verminderde sancties. Na het klappen van de deal stelden de VS nieuwe sancties in tegen Iran. (ANP)
De Amerikaanse president Donald Trump sluit niet uit dat de Verenigde Staten een nieuwe aanval zullen uitvoeren op Iran, als de Iraanse autoriteiten doorgaan met de productie van verrijkt uranium. Tijdens een persconferentie zei Trump te hopen dat Iran na de Amerikaanse bombardementen van afgelopen weekend niet langer zal proberen een kernwapen te produceren. Ook herhaalde hij zijn oproep aan Israël en Iran om het staakt-het-vuren in stand te houden.
Het is onduidelijk hoe het Iraanse atoomprogramma er na de Israëlische en Amerikaanse aanvallen aan toe is. Trump houdt vol dat de belangrijkste nucleaire installaties geheel zijn vernietigd. Eerder deze week meldden CNN en The New York Times op basis van een uitgelekt inlichtingenrapport echter dat de installaties wel zijn beschadigd, maar niet geheel zijn verwoest. Op basis van satellietbeelden sprak het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) gisteren van ‘enorme schade’. ‘Het zal moeilijk zijn voor Iran om op hetzelfde tempo door te gaan als voorheen,’ aldus IAEA-chef Rafael Grossi.
De Iraanse autoriteiten laten momenteel geen IAEA-inspecteurs toe tot de nucleaire installaties. Woensdag besloot het Iraanse parlement zelfs de banden met het atoomagentschap op te schorten, omdat de organisatie de Israëlische en Amerikaanse aanvallen volgens Iran onvoldoende heeft veroordeeld.
Daan de Vries
Het regime in Iran heeft de teugels sinds het begin van de twaalf dagen durende oorlog met Israël flink aangehaald. Honderden mensen zijn gearresteerd en meerderen van hen zijn geëxecuteerd op verdenking van samenzwering met buitenlandse inlichtingendiensten. Teheran vermoedt dat zij het mede mogelijk hebben gemaakt dat Israël gerichte aanvallen kon uitvoeren op Iraans grondgebied.
Precies twee weken geleden sloeg Israël toe met operatie Rijzende Leeuw. Kopstukken van de Iraanse Revolutionaire Garde en het leger werden gedood, evenals enkele belangrijke wetenschappers die verbonden waren aan het Iraanse nucleaire programma. Ook richtten de Israëlische luchtaanvallen, gevolgd door de Amerikaanse, schade aan aan Iraanse nucleaire locaties.
Aan de operatie ging een jarenlange voorbereiding vooraf, met name door de Mossad. De Israëlische geheime dienst wist luchtafweersystemen diep in Iran onklaar te maken, zodat de Israëlische luchtaanvallen doel troffen. De Mossad zou enkele tientallen agenten in Iran hebben.
De afgelopen dagen richt het Iraanse regime haar pijlen op mensen die ze ervan verdenkt banden te hebben met buitenlandse inlichtingendiensten. De Iraanse Revolutionaire Garde is in staat van paraatheid gebracht, zegt een hooggeplaatste functionaris tegen The Guardian. De Iraanse binnenlandse veiligheid geniet nu de hoogste prioriteit, aldus de functionaris.
Tijdens de twaalf dagen durende oorlog werden volgens de BBC al drie mensen geëxecuteerd op verdenking van spionage, afgelopen woensdag volgden nog eens drie. Ook werden volgens de Iraanse mensenrechtenorganisatie Hrna ruim zevenhonderd mensen gearresteerd.
Mensenrechtenorganisaties en activisten hebben hun zorgen geuit over de situatie in het land. Zij vrezen voor meer verdwijningen, martelingen en andere mensenrechtenschendingen, met name vanwege Irans reputatie op dit gebied. Volgens een jaarlijks rapport van IHR voerde het land vorig jaar zeker 975 executies uit, waarvan nog geen 10 procent door de autoriteiten werd gemeld.
Jasper Daams
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif hebben donderdag telefonisch overlegd over het bevorderen van 'een duurzame vrede tussen Israël en Iran'. Dat meldde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
Eerder deze week kondigde president Donald Trump een staakt-het-vuren aan tussen Israël en Iran, na een korte oorlog die begon op 13 juni met een Israëlische aanval op Iraans grondgebied. Vorige week sprak Trump in het Witte Huis met de Pakistaanse legerchef, veldmaarschalk Asim Munir. Volgens Trump begrijpt Pakistan Iran 'beter dan de meeste andere landen'.
In de Verenigde Staten behartigt een afdeling van de Pakistaanse ambassade de belangen van Iran, aangezien Teheran en Washington geen diplomatieke betrekkingen onderhouden. (ANP)
De opperste leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, heeft vandaag voor het eerst een toespraak gehouden sinds de Israëlische aanvallen begonnen op 13 juni. Hij kwam met een triomfantelijke boodschap: ‘Iran is als winnaar uit de strijd tegen Israël gekomen en de Verenigde Staten hebben geen significante resultaten bereikt in Iran.’
Onduidelijk is vanuit waar Khamenei de toespraak heeft gehouden. De hoogste leider werd na de Israëlische aanvallen naar een geheime locatie gebracht, omdat Israël heeft gedreigd met het liquideren van Khamenei. Beide landen hebben gezinspeeld op een zogenoemde regime change in Iran. De hoogste leider zei daarover dat de Amerikaanse president Donald Trump te grote woorden gebruikt. ‘Iran is krachtig en overgave staat niet in ons woordenboek.’
Opvallend genoeg sprak Khamenei, die als enige bepaalt welk beleid er in Iran wordt gevoerd, niet over het Internationaal Atoomagentschap (IAEA). Vandaag kwam het bericht naar buiten dat de Iraanse veiligheidsraad, die de hoogste leider adviseert, instemt met een door het parlement aangenomen voorstel om de banden met het agentschap te verbreken.
Wat een Iraanse opschorting van de samenwerking met het agentschap precies zou betekenen, is onduidelijk. Iran en het IAEA liggen al langer met elkaar overhoop. Twee weken terug stelde het agentschap dat Iran zich niet houdt aan gemaakte afspraken over het beperken van de voorraad verrijkt uranium, de zogenoemde non-proliferatieverplichtingen waarin Iran belooft geen kernwapen te ontwikkelen. Ook vraagt het IAEA al langer om toegang tot de Iraanse nucleaire installaties, om ze te inspecteren.
Yassin Boutayeb
De Iraanse nucleaire installatie Fordo is als gevolg van zware Amerikaanse bombardementen zaterdagnacht niet langer operationeel. Dat zegt de baas van het Internationaal Atoomagentschap (IAEA), Rafael Grossi. Volgens Grossi kan dat worden opgemaakt op basis van satellietbeelden. De baas stelt dat de centrifuges van de installatie niet bestand zijn geweest tegen de kracht van de Amerikaanse ‘bunker buster-bommen’.
De Amerikaanse president Donald Trump zei kort na de aanval al dat Fordo en twee andere installaties compleet zijn vernietigd. Dinsdag meldden de Amerikaanse nieuwszender CNN en de krant The New York Times op basis van een eerste analyse van het Pentagon dat de installaties niet waren vernietigd en het Iraanse nucleaire programma slechts een paar maanden vertraging had opgelopen.
De Amerikaanse president was niet te spreken over het uitlekken van de analyse. Hij noemde CNN en The New York Times woensdag tijdens de Navo-top in Den Haag ‘fake news’ en stelde dat de media hem en het Amerikaanse leger in diskrediet probeerden te brengen.
Inmiddels hebben ook Tulsi Gabbard, de baas van de Amerikaanse inlichtingendiensten, en CIA-baas John Ratcliffe zich achter Trump geschaard. Zij zeiden woensdag dat de eerste analyse alweer is verouderd en dat op basis van ‘nieuwe inlichtingen’ kan worden vastgesteld dat de nucleaire installaties zijn vernietigd.
Lees ook: Trump blijft volhouden dat Iraanse installaties zijn vernietigd, ondanks analyse spionagedienst VS
Yassin Boutayeb
Het Witte Huis zei woensdag dat Iran zijn hoogverrijkt uranium niet heeft verplaatst voor de Amerikaanse aanvallen op zijn nucleaire sites. Volgens woordvoerder Karoline Leavitt bestaat hiervoor 'geen enkele aanwijzing'.
Eerder berichtten CNN en The New York Times dat de Amerikaanse aanvallen op drie Iraanse nucleaire installaties afgelopen weekend de belangrijkste componenten van het nucleaire programma van het land niet hebben vernietigd, in tegenstelling tot wat de Amerikaanse president Donald Trump beweert.
Volgens een evaluatie van het Defense Intelligence Agency van het Amerikaanse ministerie van Defensie is de Iraanse voorraad verrijkt uranium niet vernietigd. Een groot deel was voor de aanval verplaatst, stelt het vijf pagina's tellende rapport, dat CNN en The New York Times konden inkijken. Volgens ingewijden heeft Iran 400 kilogram aan verrijkt uranium kunnen wegsluizen voordat de VS bombardeerde.
Tijdens een uitzending van de conservatieve zender Fox News stelt Leavitt dat hier echter geen bewijs voor is. Volgens de woordvoerder zijn de installaties 'bedolven onder kilometers en kilometers puin door het succes van de aanvallen'.
David Barnea, hoofd van de Israëlische geheime dienst de Mossad, heeft gezegd de activiteiten in en tegen Iran na het twaalf dagen durende conflict niet te zullen staken. In een zeldzame videoboodschap was hij eveneens vol lof over zijn agenten, vanwege de operatie in Iran.
Op 13 juni deelde Israël de eerste klap uit in de twaalf dagen durende luchtoorlog met Iran. Agenten van de Mossad schakelden diep in Iran wapensystemen uit, waardoor het Israëlische leger op verschillende plekken in het land kon toeslaan. Aan operatie Rijzende Leeuw ging een jarenlange planning van zowel de Mossad als het leger vooraf.
Barnea reageert vandaag voor het eerst openlijk op de operatie, die hij ‘historisch’ noemt. Volgens is de dreiging die uitging van Iran ‘verijdeld’. Hij beloofde de activiteiten in Iran te zullen voortzetten. ‘We zullen waakzaam blijven en alle projecten in Iran waarvan we op de hoogte zijn nauwlettend in de gaten houden’, aldus Barnea. ‘We zullen er zijn zoals we er tot nu toe zijn geweest.’
Het hoofd van de Mossad spreekt in de video ook zijn dank uit voor het Israëlische leger en de CIA. De Israëlische geheime dienst werkte in aanloop naar de operatie nauw samen met de Amerikaanse tegenhanger, die Bardea de ‘belangrijkste partner’ noemt.
Jasper Daams
President Donald Trump blijft volhouden dat de Amerikaanse bombardementen op drie Iraanse nucleaire installaties verwoestend waren en het Iraanse kernprogramma op jarenlange achterstand hebben gezet. Maar volgens de spionagedienst van het Pentagon zijn de installaties niet vernietigd en is het nucleaire programma slechts maanden vertraagd.
Lees hier de volledige analyse van defensieredacteur Stieven Ramdharie.
President Donald Trump denkt niet dat Israël en Iran elkaar binnenkort zullen aanvallen. Beide landen zijn ‘moe’, zei hij na afloop van de Navo-top. Ook verwacht hij niet dat Iran zijn nucleaire programma opnieuw zal opstarten. De Amerikaanse aanvallen hebben de Iraanse nucleaire faciliteiten ‘weggevaagd’, aldus Trump.
Met die laatste uitspraak reageert Trump op de vraagtekens die Amerikaanse media gisteren zetten bij het veronderstelde succes van de Amerikaanse aanvallen op de Iraanse faciliteiten. Die hebben het Iraanse nucleaire programma volgens onder meer CNN en The New York Times slechts ‘enkele maanden’ hebben teruggezet, in tegenstelling tot de beweringen van de Amerikaanse overheid.
De Amerikaanse media baseren zich op een rapport van het Defense Intelligence Agency (DIA) van het Pentagon. Trump deed de berichtgeving vandaag af als ‘fake news’. Ook de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth, die aan het hoofd staat van het DIA, zei dat het Iraanse nucleaire programma is ‘weggevaagd’. Daarmee weersprak ook hij de berichten.
Iran gebruikte de ondergrondse fabrieken voor het verrijken van uranium, een onmisbare stap in de productie van een kernwapen. Israël en de VS vreesden dat Iran hier binnenkort in zou slagen, ondanks het feit dat het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) de Iraanse regering hier op korte termijn niet toe in staat achtte.
De VS waren op het moment van de Israëlische aanvallen met Iran in gesprek over de afbouw van het nucleaire programma. Trump zei vandaag dat hij volgende week weer met Teheran in gesprek gaat. Hij voegde daaraan toe dat hij niet het idee had dat dat gesprek ‘heel erg nodig’ is. ‘Het maakt me niet uit of ik een akkoord heb of niet.’
Jasper Daams
Meer dan twaalf uur na het einde van het staakt-het-vuren tussen Israël en Iran lijken de twee landen de aanvallen vooralsnog niet te hebben hervat. De gevechtspauze ging gisteren op het middaguur in en zou twaalf uur duren. Israël noch Iran hebben vandaag luchtaanvallen gemeld.
Sprake van een stabiele situatie is er nog allerminst. Zo meldde de Israëlische legerchef gisteravond dat de campagne tegen Iran nog niet voorbij was, en het Iraanse parlement zette vandaag nog een stap om de banden met het VN-atoomagentschap op te schorten. Israël begon het conflict naar eigen zeggen om het Iraanse atoomprogramma te verzwakken. Het land zegt al decennialang dat Iran op het punt staat een atoombom te produceren.
Vóór het staakt-het-vuren bestookten Israël en Iran elkaar twaalf dagen lang vanuit de lucht. Hierbij doodde Israël ten minste 14 Iraanse nucleaire wetenschappers en bracht het land met de hulp van de Verenigde Staten schade toe aan meerdere nucleaire installaties in Iran.
Het Iraanse ministerie van Volksgezondheid meldt dat Israël gedurende de twaalf dagen 610 Iraniërs heeft gedood. Aan Israëlische kant is het dodental 28, volgens een verklaring van premier Benjamin Netanyahu.
Frank Rensen
Na twaalf dagen oorlog besloten Iran en Israël dinsdag tot een staakt-het-vuren. Hoe reageren de omringende landen? En hoe kon het dat Israël het Iraanse luchtruim zó kon domineren? In de podcast de Volkskrant Elke Dag bespreekt hoofdredacteur Pieter Klok de spanningen in de regio met Midden-Oosten-correspondent Jenne Jan Holtland en defensie-specialist Stieven Ramdharie
Het Iraanse parlement heeft een voorstel goedgekeurd om de samenwerking met het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) op te schorten. Dat schrijft het Iraanse staatsmedium Nour News. Hoewel het Iraanse parlement voorstellen kan maken, moeten die altijd worden goedgekeurd door een veiligheidsraad, die in de praktijk weer wordt bestuurd door de Iraanse hoogste leider, ayatollah Ali Khamenei.
Het IAEA is verbonden aan de Verenigde Naties, en houdt onder meer toezicht op de naleving van het non-proliferatieverdrag tegen de verspreiding van kernwapens. In het Iraanse parlementaire voorstel staat dat inspecties van het IAEA in Iran in principe worden opgeschort, meldt nieuwsnetwerk Iran International.
‘Het IAEA weigerde de aanvallen op de Iraanse nucleaire faciliteiten ook maar enigszins te veroordelen’, vertelt parlementair woordvoerder Mohammad Bagher Ghalibaf. Het voorstel om de samenwerking met het IAEA op te schorten, is hier een vergelding voor.
IAEA-topman Rafael Grossi heeft weliswaar gezegd dat ‘aanvallen op nucleaire faciliteiten nooit zouden moeten plaatsvinden’, maar hij heeft de Israëlische en Amerikaanse aanvallen niet expliciet veroordeeld, bijvoorbeeld als een schending van internationale verdragen.
Frank Rensen
In Iran zijn woensdag drie mannen geëxecuteerd die schuldig waren bevonden aan spionage voor Israël. Volgens het Iraanse persbureau Mizan hadden de drie banden met de Israëlische geheime dienst Mossad en hadden ze geholpen bij de voorbereiding van een moordaanslag.
Eerder deze week werd Mohammad Amin Mahdavi Shayesteh opgehangen voor eenzelfde vergrijp. Hij werd eind 2023 gearresteerd en was volgens het Iraanse persbureau Tasnim het hoofd van een cyberteam dat banden had met de Mossad. De week ervoor werd de Israëliër Esmail Fekri opgehangen, eveneens voor spionage.
De Mossad zou de grote verrassingsaanval van Israël op vrijdag 13 juni vanaf Iraans grondgebied hebben voorbereid. Israëlische agenten drongen Iran binnen om operaties uit te voeren die de aanval mogelijk maakten, zeiden veiligheidsbronnen tegen het Britse persbureau Reuters en de Amerikaanse nieuwssite Axios.
Iran is na China het land waar de doodstraf het vaakst wordt uitgevoerd. Sinds de massale protesten van 2020, die de Iraanse regering keihard neersloeg, is het aantal executies elk jaar gestegen. Vorig jaar werden in Iran zeker 975 mensen geëxecuteerd, volgens cijfers van de Franse mensenrechtenorganisatie ECPM. Ook politieke tegenstanders van de Iraanse regering kunnen in Iran de doodstraf krijgen.
Redactie
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft tijdens een ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump het recentelijk overeengekomen staakt-het-vuren tussen Iran en Israël geprezen, meldt zijn kantoor op X. Ook drong Erdogan aan op nauwe samenwerking om een einde te maken aan het geweld tegen Gaza en het Russisch-Oekraïense conflict. De twee leiders spraken elkaar tijdens de Navo-top in Den Haag.
De relatie tussen Turkije en de VS, beide lid van de Navo, staat al geruime tijd onder druk. Dat komt onder meer door de Turkse aankoop van een Russisch luchtafweersysteem en de Amerikaanse steun voor een Syrisch-Koerdische militie die door Turkije als gevaar wordt gezien. Ook heeft Turkije meermaals de acties van Israël in de Palestijnse gebieden veroordeeld. De VS zijn Israëls belangrijkste bondgenoot.
ANP
Meerdere Amerikaanse media, waaronder nieuwszender CNN, berichten dat de Amerikaanse aanvallen van zaterdagnacht niet hebben geleid tot de vernietiging van de drie Iraanse nucleaire faciliteiten. Dat is opvallend, want de Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat de drie faciliteiten volledig zijn vernietigd door de aanval. Ook de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth zei dat de ‘Iraanse nucleaire ambities zijn uitgewist’.
Het Witte Huis weerspreekt de bevindingen dan ook. Volgens woordvoerder Karoline Leavitt is de analyse niets meer dan een poging om de Amerikaanse president Donald Trump te vernederen en de Amerikaanse piloten die de aanval hebben uitgevoerd in diskrediet te brengen.
De analyse is uitgevoerd door de Defense Intelligence Agency van het Pentagon. Ingewijden stellen dat de ingangen van de faciliteiten zijn vernietigd, maar dat de diepste lagen van de vestigingen niet zijn verwoest. Het Iraanse nucleaire programma zou hooguit met ‘een aantal maanden’ zijn vertraagd. Ook blijkt uit de analyse dat in ieder geval een deel van het door Iran verrijkte uranium voorafgaand aan de Amerikaanse aanval naar een veilige locatie is gebracht.
Het rapport is gebaseerd op eerste bevindingen die het Amerikaanse Central Command deed kort na de Amerikaanse bombardementen. Zowel CNN als The New York Times neemt nog een slag om de arm door te schrijven dat het onderzoek naar de schade aan de nucleaire faciliteiten nog niet is afgerond. Nieuwe bevindingen zouden nog kunnen worden gedaan.
Yassin Boutayeb
De Israëlische autoriteiten hebben beperkingen die golden voor het dagelijks leven in Israël opgeheven. Zo zijn er geen beperkingen meer voor het aantal mensen dat mag samenkomen. De Israëlische scholen mogen weer open en mensen mogen naar hun werk. Alleen in sommige gebieden in de buurt van Gaza geldt nog een groepsgrootte van maximaal tweeduizend mensen. Die regel is al langer van kracht.
Ook het Israëlische luchtruim wordt weer volledig opengesteld. Restricties op het aantal inkomende en uitgaande vliegtuigen en het aantal passagiers dat in een vliegtuig mag zitten, zijn opgeschort. De afgelopen twaalf dagen was de toegang tot het Israëlische luchtruim beperkt, vanwege inkomende Iraanse raketten en drones. Vanochtend kwamen Israël en Iran een wapenstilstand overeen.
Het opschorten van de beperkingen komt tegelijk met een verklaring van de Israëlische legerchef Eyzal Zamir. Die zegt dat het Israëlische leger een ‘belangrijk hoofdstuk’ heeft afgerond, maar dat de ‘campagne tegen Iran’ nog niet voorbij is. Zamir stelt dat het Israëlische leger zich weer volledig zal focussen op de oorlog tegen Hamas in Gaza.
Yassin Boutayeb
EU-buitenlandchef Kaja Kallas zegt blij te zijn met de wapenstilstand tussen Iran en Israël. Wel moet de Europese Unie nog met Iran spreken over aanvullende voorwaarden van het staakt-het-vuren. Kallas zegt tegen een groep journalisten, voorafgaand aan de Navo-top in Den Haag, vrijdag te spreken met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Arachci.
De buitenlandchef stelt dat niet alleen het Iraanse kernprogramma aan banden moet worden gelegd, maar dat Iran ook moet stoppen met het uitvoeren van cyberaanvallen tegen Europese bedrijven. Daarnaast zegt Kallas Iran te willen ‘aanspreken’ op de verdere ontwikkeling van ballistische raketten en het gevangenzetten van Europese burgers.
Iran en Israël kwamen onder leiding van de Verenigde Staten tot een wapenstilstand. Die ging vanochtend om 6.00 uur Nederlandse tijd in. Iran en Israël vuurden kort na het ingaan van het bestand één keer raketten op elkaar af, maar lieten het daar vooralsnog bij.
Over de voorwaarden van het staakt-het-vuren is overigens niets bekendgemaakt. Ook is niet duidelijk hoe lang dit moet duren. De Amerikaanse president Donald Trump heeft alleen gezegd dat het duidelijk is dat Iran geen kernwapen mag hebben en dat ze een dergelijk wapen, na de Amerikaanse bombardementen op drie Iraanse nucleaire faciliteiten, ook niet meer zullen proberen te maken.
Volgens Trump is het duidelijk dat Iran bezig was met de ontwikkeling van een kernwapen, maar het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten, Tulsi Gabbard, stelde in maart nog dat Iran toen niet bezig was met de ontwikkeling van een kernwapen, en dat er ook geen reden was om aan te nemen dat het land dat in de nabije toekomst zou gaan doen.
Yassin Boutayeb
De Amerikaanse president Donald Trump toonde zich woedend dat Iran en Israël het door de VS voorgestelde staakt-het-vuren hebben geschonden. Met name richting bondgenoot Israël uitte Trump voor de pers zijn ongenoegen: ‘Ik ben niet blij met Iran en helemaal niet met Israël’.
Vanochtend om zes uur ging een staakt-het-vuren in waar zowel Israël als Iran mee hadden ingestemd. Iran zou volgens Israël na het ingaan van de gevechtspauze nog twee raketten hebben afgevuurd, wat Iran heeft ontkend. Israël voerde zelf luchtaanvallen uit op Teheran, waarmee het land volgens Iraanse staatsmedia weer een nucleaire wetenschapper heeft gedood. Bovendien heeft de Israëlische minister van Defensie opdracht gegeven aan de krijgsmacht om aanvallen ‘in het hart van Teheran’ uit te voeren.
Voor zijn vertrek naar de Navo-top in Den Haag zei Trump dat Israël is ‘losgegaan’, nadat het land juist had ingestemd met de deal. Israël moet zich volgens hem ‘kalmeren’. ‘Gooi deze bommen niet. Als je dat wel doet, is het een grove schending van het bestand. Haal je piloten terug’, schreef Trump al op sociale media.
Voor de camera voegde hij daar nog aan toe dat beide landen het spoor bijster zijn: ‘Deze landen vechten al zo lang en hard, dat ze geen idee meer hebben ‘what the fuck’ ze aan het doen zijn’. De Verenigde Staten hebben zondag zelf grootschalige luchtaanvallen uitgevoerd op nucleaire installaties in Iran.
Trump heeft onderweg naar de Navo-top een telefoongesprek gevoerd met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Dat meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios. Trump spoorde Netanyahu daarbij aan zich terug te trekken uit Iran. Op sociale media schrijft Trump dat de Israëlische vliegtuigen rechtsomkeert zullen maken.
Frank Rensen
Iran onderzoekt hoe groot de schade is aan het atoomprogramma na de Israëlische luchtaanvallen van de afgelopen weken. Dat zegt Mohammad Eslami, het hoofd van de Iraanse atoomenergieorganisatie, aan staatspersbureau Mehr News.
Ondanks de recente aanvallen op nucleaire complexen wil Iran het atoomprogramma voortzetten. ‘Het plan is om de nucleaire activiteiten voort te zetten en onderbrekingen te voorkomen’, aldus Eslami.
Israël viel Iran aan uit angst dat het land op het punt stond een atoombom te produceren, zo houdt het vol. De Israëlisch premier Benjamin Netanyahu stelt al decennia dat Iran op het randje staat een atoommacht te worden. Iran zelf stelt dat het nucleaire programma civiel gebruik dient.
De topman van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), Rafael Grossi, heeft de Iraanse buitenlandminister Abbas Araqchi vandaag uitgenodigd voor een gesprek. Hij wil via een diplomatieke route een ‘oplossing voor de langdurige controverse rondom het Iraanse nucleaire programma’, schrijft hij op X. De IAEA houdt toezicht op de naleving van het non-proliferatieverdrag tegen verspreiding van kernwapens. Iran is een van de ondertekenaars van dat verdrag, Israël niet.
Frank Rensen
Enkele uren nadat Israël en Iran een staakt-het-vuren aankondigden, is het onduidelijk wat daar de status van is. Zo heeft het Israëlische leger een nieuwe Iraanse raketlancering gemeld. In het noorden van Israël klinken sirenes, meldt het leger op X. De gevechtspauze ging om 6.00 uur vanochtend in en zou twaalf uur moeten duren.
De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, heeft het leger echter opdracht gegeven de Iraanse aanval ‘krachtig’ te beantwoorden. Dat melden Israëlische media. De aanvallen moeten gericht zijn ‘op het hart van Teheran’, aldus Katz.
Iran heeft via de staatstelevisie ontkend dat er weer raketlanceringen hebben plaatsgevonden. De Iraanse veiligheidsraad laat via persbureau Fars weten dat de uitingen van Israël worden gezien als een daad van agressie. Iran ‘houdt de vinger op de trekker’ om verdere vermeende aanvallen te beantwoorden, meldt Fars.
Iran zou twee raketten hebben afgevuurd, meldt The Times of Israel. Beide raketten zijn door de Israëlische luchtafweer onderschept.
Frank Rensen
Het staakt-het-vuren tussen Israël en Iran is volgens demissionair premier Dick Schoof ‘een goede stap om verdere escalatie in de regio te voorkomen’. Dat schrijft hij op X.
‘Iran mag nooit een kernwapenstaat worden’, schrijft Schoof ook. Hiermee echoot Schoof de belangrijkste beweegreden van Israël om Iran aan te vallen: dat land staat volgens Israël op het punt een kernbom te maken. Meerdere wetenschappers vragen zich echter af of er inderdaad wel een Iraanse aanval ophanden was, of überhaupt een versnelling van het Iraanse kernprogramma. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu stelde in 2012 al dat de eerste Iraanse kernbom nagenoeg klaar was.
Twitter bericht wordt geladen...
Ook de Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft op het voorzichtige staakt-het-vuren gereageerd. Hij denkt dat de gevechtspauze het Midden-Oosten veiliger zal maken. Dit zal hoogstwaarschijnlijk een gespreksonderwerp zijn ‘in de marge van de Navo-top’ van vandaag en morgen, denkt Merz.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie verwelkomt het staakt-het-vuren ook, schrijft ze op X. Ze noemt het een ‘belangrijke stap richting herstel van de stabiliteit in een regio vol spanningen’. Tegelijk hamert ze erop dat Iran ‘serieus deelneemt aan een geloofwaardig diplomatiek proces’.
Frank Rensen
Israël heeft ingestemd met een staakt-het-vuren met Iran. Dat meldt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een verklaring, waaruit Israëlische media citeren.
De doelen van het Israëlische offensief in Iran zijn bereikt, meldt Netanyahu. Hij noemt hierbij de nucleaire dreiging van Iran. Het land wilde volgens Netanyahu kernwapens ontwikkelen. Netanyahu meldde al in 2012 dat Iran op het punt stond een kernbom te produceren.
Het Israëlische veiligheidskabinet stemde gisteravond in met het voorstel van de Amerikaanse president Donald Trump. Volgens dat voorstel ging de gevechtspauze vanochtend om zes uur in. Het gaat om een tijdelijk staakt-het-vuren van twaalf uur.
Frank Rensen
Tijdens een Israëlische luchtaanval op Teheran is vanochtend een Iraanse nucleaire wetenschapper gedood. Dat meldt de Iraanse staatstelevisiezender Press TV. De Volkskrant kan het bericht niet onafhankelijk verifiëren.
Israël probeert met het offensief dat twee weken geleden begon het nucleaire programma van Iran te verzwakken. Volgens de Israëlische televisiezender Channel 12 heeft Israël al 17 Iraanse nucleaire wetenschappers gedood.
De nieuwe aanval op Teheran werd eerder vanochtend al aangekondigd door Israël. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump zouden Israël en Iran vanaf vanochtend om zes uur (Nederlandse tijd) de wapens twaalf uur lang tegen elkaar neerleggen. Vanochtend hebben Israël en Iran echter beiden raketaanvallen uitgevoerd.
Frank Rensen
De Iraanse staatstelevisiezender Press TV meldt dat het staakt-het-vuren met Israël is ingegaan. Er zouden op het laatste moment nog vier laatste raketsalvo’s zijn gelanceerd naar Israël.
De Amerikaanse president Donald Trump meldde vannacht op zijn sociale medium Truth Social dat Iran en Israël hadden ingestemd met een wapenstilstand vanaf ‘ongeveer’ zes uur ‘s ochtends vandaag, Nederlandse tijd. Inmiddels heeft hij nog een bericht geplaatst: ‘Het staakt-het-vuren is nu van kracht, schend het niet, alsjeblieft!’.
Het is onduidelijk in hoeverre Israël en Iran zich hebben gehouden aan de deadline. Volgens Press TV werd het vierde en ‘laatste’ salvo voor zes uur gelanceerd. Israël heeft het bestand nog niet officieel bevestigd. Kort voor zessen vaardigde het Israëlische leger een waarschuwing uit aan de inwoners van Teheran om zich te evacueren wegens met een naderende Israëlische luchtaanval.
In de zuidelijke Israëlische stad Beer Sheva heeft een Iraanse luchtaanval zeker vier mensen gedood. Het dodental was eerst nog drie, maar het reddingswerk loopt nog, meldt de Israëlische eerste hulp. Het Israëlische leger heeft gezegd dat mensen door heel Israël de schuilkelders weer uit kunnen.
Frank Rensen
De Israëlische hulpdiensten hebben drie doden gemeld bij een raketinslag in een appartementencomplex in de zuidelijke stad Beer Sheva. Eerder werd gemeld dat twee mannen en een vrouw zich in kritieke toestand bevonden.
Bij de raketinslag liepen zes mensen verwondingen op die niet levensbedreigend zijn.
In totaal werden dinsdagochtend vroeg volgens het leger acht raketten vanuit Iran op Israël afgevuurd, in drie verschillende aanvallen. De eerste aanval omvatte twee raketten, de tweede vier. Bij de tweede aanval werd Beer Sheva getroffen.
Kort daarvoor had de Iraanse staatstelevisie een staakt-het-vuren bevestigd waar de Amerikaanse president Donald Trump eerder in de nacht over sprak op sociale media.
De Iraanse staatstelevisie heeft dinsdagochtend vroeg het bestand tussen Israël en Iran bevestigd, dat eerder door de Amerikaanse president Donald Trump was aangekondigd. Volgens de omroep werd het staakt-het-vuren door Iran 'opgelegd aan de vijand', zo maakte die bekend tijdens een live televisie-uitzending.
Het Israëlische leger zegt iets na 4 uur ‘s ochtends dat Iran weer raketten heeft afgevuurd op Israël. Aan persbureau Reuters zijn explosies in Tel Aviv en bij Jeruzalem gemeld. Opnieuw moet de bevolking schuilkelders opzoeken en zijn de luchtafweersirenes op meerdere plekken in het land geactiveerd. Het leger had juist net bekendgemaakt dat mensen zich weer op straat konden begeven.
Een militaire basis in de buurt van de Iraakse hoofdstad Bagdad is dinsdagochtend met een drone aangevallen, aldus het Iraakse staatspersbureau, onder verwijzing naar een militair. Er vielen geen slachtoffers. Wel is er materiële schade, bevestigde de woordvoerder van de Iraakse grondtroepen, zonder verdere details te geven.
Een andere drone kwam tien kilometer ten westen van de internationale luchthaven van Bagdad neer, in een district waar Amerikaanse troepen zijn gestationeerd op een basis als onderdeel van een anti-jihadistische coalitie.
Niemand heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de aanvallen.
De Iraanse minister Abbas Araghchi van Buitenlandse Zaken zegt in een bericht op X dat er 'op dit moment geen overeenkomst is over een wapenstilstand of het beëindigen van militaire operaties'. Dat schrijft hij op X. Hij voegt eraan toe dat Iran aanvallen zal staken als Israël uiterlijk om 04.00 uur (lokale tijd) stopt met luchtaanvallen.
Het is de eerste officiële reactie van Iran na de aankondiging van Trump dat er een wapenstilstand is beklonken tussen Israël en Iran.
Duitsland heeft 179 Duitsers gerepatrieerd uit Israël. Twee militaire vliegtuigen van het type A400M landden dinsdagochtend vroeg op de luchthaven van Frankfurt. Dat heeft het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigd aan persagentschap dpa.
De twee toestellen waren maandagavond opgestegen in Tel Aviv. Volgens de Duitse autoriteiten waren de vluchten vooral bedoeld om hulp te bieden aan 'gezinnen met kinderen en kwetsbare personen'.
De afgelopen dagen haalde Berlijn meer dan 460 personen terug met drie vluchten die terugkeerden via Amman in Jordanië. Vrijdag was er een eerste militaire vlucht die rechtstreeks naar Israël ging. Toen werden 64 Duitse burgers naar Duitsland teruggehaald.
Een hoge functionaris van het Witte Huis zegt dat Israël heeft ingestemd met het staakt-het-vuren, zolang Iran geen verdere aanvallen uitvoert. Trump zou de overeenkomst hebben bemiddeld in een telefoongesprek met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu.
Israël bleef in de nacht van maandag op dinsdag ondertussen doorgaan met een geplande aanval op de Iraanse hoofdstad Teheran.
Volgens een anonieme Iraanse diplomaat heeft Iran ingestemd met het staakt-het-vuren, dat mede werd bemiddeld door Qatar. Dat meldt CNN. Volgens Reuters stelde de premier van Qatar, Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, de instemming van Teheran veilig in een telefoongesprek met Iraanse functionarissen.
Een officiële reactie van Iran en Israël is er nog niet.
De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat Iran en Israël een staakt-het-vuren zijn overeengekomen. 'Israël en Iran zijn het er volledig over eens dat er een volledig en totaal staakt-het-vuren zal zijn... gedurende twaalf uur, waarna de oorlog als beëindigd zal worden beschouwd!', schrijft Trump in een bericht op Truth Social.
'Ervan uitgaande dat alles verloopt zoals het hoort, en dat zal ook gebeuren, wil ik beide landen, Israël en Iran, feliciteren met hun uithoudingsvermogen, moed en intelligentie om een einde te maken aan wat 'DE 12-DAAGSE OORLOG' genoemd zou moeten worden. Dit is een oorlog die jaren had kunnen duren en het hele Midden-Oosten had kunnen verwoesten, maar dat is niet gebeurd en zal ook nooit gebeuren!', staat in het bericht.
Iran en Israël hebben het bericht van Trump nog niet bevestigd. Kort voor Trumps aankondiging op Truth Social riep het Israëlische leger op tot evacuatie van de Iraanse hoofdstad Teheran wegens aankomende aanvallen op de 'militaire infrastructuur van het Iraanse regime'. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi liet weten dat Iran 'klaar is om opnieuw te antwoorden' in het geval van een nieuwe Amerikaanse aanval.
Qatar heeft zijn luchtruim heropend na de Iraanse aanval op de Al Udeid Air Base, een Amerikaanse basis in het land en de grootste Amerikaanse basis in het Midden-Oosten. Het luchtverkeer wordt hernomen. Dat meldt de Qatarese luchtvaartautoriteit (CAAA) in de nacht van maandag op dinsdag op X.
De Iraanse vergeldingsaanval op een Amerikaanse basis in Qatar is onacceptabel. Dat laat minister Caspar Veldkamp van Buitenlandse Zaken weten op X. Hij vindt dat 'deze gevaarlijke escalatie moet stoppen'.
'We roepen alle partijen op terughoudendheid te tonen. Er moet opnieuw onderhandeld worden. Iran mag nooit in staat zijn om een kernwapen te bemachtigen', aldus Veldkamp.
Iran schoot volgens de Amerikaanse president Donald Trump maandag veertien raketten af op de militaire basis. Dertien raketten zouden zijn onderschept en de resterende raket vormde geen gevaar, meldde hij op zijn platform Truth Social. Er raakte niemand gewond.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft Iran ‘bedankt’ dat het land vooraf heeft gewaarschuwd voor de naderende aanval op een Amerikaanse legerbasis in Qatar. Door die vermeende waarschuwing heeft Iran voorkomen dat er bij de aanval slachtoffers zijn gevallen, schrijft Trump op zijn sociale medium Truth Social.
Eerder vanavond meldde The New York Times al dat Iran bewust heeft gekozen voor een vergeldingsactie die vooral symbolisch is, om verdere escalatie van het conflict met de VS te voorkomen.
De president noemt de Iraanse aanval ‘uiterst zwak’ en zegt dat er ‘nauwelijks schade’ is veroorzaakt. Volgens Trump is het merendeel van de veertien raketten die Iran vanavond heeft afgevuurd, onderschept. De Iraanse raketaanval was een reactie op de Amerikaanse bombardementen op het Iraanse kernprogramma, afgelopen weekend.
In zijn bericht, Trumps eerste reactie op de Iraanse aanval van vanavond, suggereert de Amerikaanse president dat de VS voorlopig geen aanvallen meer zullen uitvoeren op Iran. ‘Het is tijd voor vrede’, schrijft Trump. Ook spreekt hij de hoop uit dat Iran en Israël zich vanaf nu zullen inzetten voor ‘vrede en harmonie’ in het Midden-Oosten. Het is echter de vraag of de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan die oproep gehoor zal geven. In aanloop naar de Amerikaanse aanval op Iran probeerde Netanyahu Trump juist te overtuigen om zich in het conflict te mengen.
Daan de Vries
Er zijn geen Iraanse raketten ingeslagen op de Amerikaanse basis Al Udeid in Qatar, zegt een Amerikaanse functionaris tegen persbureau Reuters. Ook zijn er geen slachtoffers gemeld. Eerder vanavond meldden The New York Times en andere Amerikaanse media dat Iran de Qatarese autoriteiten vooraf op de hoogte had gebracht van de aanval. Ook de Verenigde Staten zouden hebben geweten dat de Iraanse vergeldingsactie op handen was.
Iran vuurde vanavond ballistische raketten af op Al Udeid, de grootste Amerikaanse basis in het Midden-Oosten. Iraanse staatsmedia meldden dat ook een basis in Irak zou zijn aangevallen, maar de VS ontkennen dat. Een bron bij het Amerikaanse leger zegt tegen Reuters dat de basis in Qatar het enige doelwit was. De Iraanse aanval was een reactie op de Amerikaanse bombardementen op het Iraanse nucleaire programma van afgelopen weekend.
Qatar heeft Israël, Iran en de Verenigde Staten de afgelopen dagen herhaaldelijk opgeroepen de aanvallen over en weer te staken. Het land huisvest weliswaar een grote Amerikaanse militaire basis, maar onderhoudt ook warme banden met Iran. Na de Amerikaanse bombardementen van afgelopen weekend waarschuwde Qatar dat escalatie van het conflict ‘catastrofale gevolgen’ zou hebben.
Daan de Vries
De Qatarese regering noemt de Iraanse aanval op een Amerikaanse basis in het land een ‘flagrante overtreding van het internationaal recht’. Qatar ‘behoudt zich het recht voor’ om op de aanval te reageren, aldus een woordvoerder van het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken.
Iran vuurde zojuist een aantal raketten af op de Amerikaanse basis Al Udeid, ten zuidwesten van de Qatarese hoofdstad Doha. Volgens Qatar zijn de raketten onderschept door de luchtverdediging en zijn bij de aanval geen slachtoffers gevallen. De basis zou kort voor de aanval zijn geëvacueerd. Ook sloot Qatar een half uur voordat Iran de raketten afvuurde zijn luchtruim. De Iraanse autoriteiten benadrukken dat de raketaanval niet gericht was op ‘ons bevriende buurland’ Qatar en dat de Amerikaanse basis niet in de buurt ligt van bewoond gebied.
The New York Times stelt dat Iran er niet op uit was om bij de vergeldingsaanval slachtoffers te maken. De Iraniërs zouden Qatar al voor de aanval hebben ingelicht, om de kans op doden en gewonden te verkleinen. Dat zeggen drie anonieme bronnen bij de Iraanse regering tegen de Amerikaanse krant. Iran zou hebben gekozen voor een symbolische vergeldingsaanval tegen de Verenigde Staten, om verdere escalatie te voorkomen.
Daan de Vries
Vanuit bommenwerpers en onderzeeërs lieten de Verenigde Staten afgelopen weekeinde een bommenregen los op Iraanse nucleaire faciliteiten. Onze data- en onderzoeksredactie zocht uit welke schade die precies uitrichtte.
Iran heeft een Amerikaanse legerbasis in Qatar aangevallen. Dat meldt het Iraanse leger na eerdere berichtgeving over een aanval. Het gaat om de Al Udeid-basis, ten zuidwesten van de Qatarese hoofdstad Doha. Onbekend is nog of en welke schade de aanval heeft aangericht. Al Udeid is de belangrijkste Amerikaanse basis in het Midden-Oosten.
In Doha waren meerdere explosies te horen, zo melden getuigen aan persbureau Reuters. De doorgaans goed ingevoerde nieuwssite Axios stelde eerder op basis van Israëlische bronnen dat Iran zeker tien raketten op meerdere Amerikaanse bases afvuurde. Het Iraanse persbureau Tasnim, gelieerd aan het regime, meldt dat ook een basis in Irak is aangevallen. Dit is nog niet bevestigd.
Iran kondigde eerder al aan met een reactie te komen op de Amerikaanse aanvallen op Iraanse nucleaire doelen dit weekend. De legerbases die de VS hebben in het Midden-Oosten zijn daarbij een logisch doelwit.
Dylan van Bekkum
Lees hier meer over de Amerikaanse legerbases in het Midden-Oosten: Iran zweert wraak, vooral Amerikaanse legerbases in buurlanden lopen risico
Iran zou zeker tien raketten hebben afgevuurd op Qatar, met Amerikaanse legerbases als doel. Dat meldt nieuwssite Axios. De doorgaans goed ingevoerde Amerikaanse site baseert zich op Israëlische bronnen.
De luchtaanval is nog niet door een van de betrokken partijen bevestigd. Persbureau Reuters meldt wel op basis van getuigen dat er meerdere explosies zijn gehoord in de Qatarese hoofdstad Doha.
Iran kondigde eerder al aan met een reactie te komen op de Amerikaanse aanvallen op Iraanse nucleaire doelen dit weekend. De legerbases die de VS hebben in het Midden-Oosten zijn daarbij een logisch doelwit.
Dylan van Bekkum
Bij Israëlische aanvallen op de Iraanse hoofdstad Teheran van vandaag is onder meer de beruchte Evin-gevangenis geraakt. Daar worden tegenstanders van het islamitische regime vastgehouden.
De Israëlische minister Gideon Saar van Buitenlandse Zaken heeft op X beelden gedeeld van de aanval op de gevangenis. Over de omvang van de schade en eventuele slachtoffers is op dit moment niets bekend. Bij de aanval is de ingang van de gevangenis geraakt, blijkt uit beelden geverifieerd door The New York Times.
Het Iraanse staatsmedium Irna heeft de Israëlische aanval bevestigd. Volgens de autoriteiten is er ‘schade aan delen van het complex’ maar dat de situatie in de gevangenis ‘onder controle’ is.
De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, zegt dat bij de aanvallen ook het hoofdkantoor van de Basij is geraakt. De paramilitaire Basij bestaat uit vrijwilligers en is gelieerd aan de Revolutionaire Garde. Protesten in het verleden zijn door leden van de Basij op hardhandige wijze neergeslagen. Volgens Katz zou ook een klok in Teheran die aftelt naar de ‘vernietiging van Israël’ zijn getroffen.
Thom Canters
Twitter bericht wordt geladen...
Israël heeft kort geleden een nieuwe aanval uitgevoerd op het Iraanse nucleaire complex Fordo. Dat meldt een lokale functionaris aan de Iraanse staatstelevisie, schrijft persbureau Reuters. Volgens de functionaris vormt de aanval geen gevaar voor omwonenden. Het bombardement komt nadat de Amerikanen de faciliteiten zaterdag hevig hebben gebombardeerd.
Over de omvang van de schade die de Amerikaanse en Israëlische bombardementen op de Iraanse nucleaire faciliteiten hebben aangericht, is nog weinig duidelijk. Het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) meldde vandaag dat het waarschijnlijk om ‘zeer significante’ schade gaat. De directeur van het IAEA heeft om toegang tot de nucleaire installaties verzocht, om erachter te komen wat er met de voorraad verrijkt uranium is gebeurd. Volgens Israël en de VS zat die voorraad qua verrijking dicht bij het niveau dat nodig is om een nucleair wapen te maken.
Naast de aanval op Fordo heeft Israël vandaag ook de Iraanse hoofdstad Teheran opnieuw gebombardeerd. Het Israëlische leger zegt dat het om een precisieaanval gaat, gericht op ‘militaire doelen’. Onder meer locaties van de Iraanse Revolutionaire Garde zouden zijn geraakt. Volgens de Israëlische defensieminister Israel Katz gaat het om aanvallen van ‘ongekende intensiteit'.
Een journalist van nieuwszender Al Jazeera die in Teheran woont, schrijft hevige bombardementen te hebben gehoord in het westelijke deel van de stad. Volgens de journalist is onder meer het Bahman-ziekenhuis geraakt door een Israëlische drone. Of daar slachtoffers zijn gevallen, is nog niet duidelijk.
Yassin Boutayeb
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, is in Moskou om te praten met de Russische president Vladimir Poetin. Een woordvoerder van het Iraanse buitenlandministerie zegt ‘te verwachten dat Rusland een actieve rol aanneemt in het conflict tussen Iran en de Verenigde Staten’. Rusland heeft de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran veroordeeld.
Het Kremlin heeft de komst van Araghchi bevestigd, maar licht verder niet toe waar het gesprek tussen de minister en Poetin precies over zal gaan. Volgens het Russische staatspersbureau TASS zei de Iraanse buitenlandminister dat ‘Rusland en Iran hun positie in het escalerende conflict in het Midden-Oosten aan het afwegen zijn’.
Persbureau Reuters meldt dat Araghchi een brief van Ali Khamenei, de hoogste leider van Iran, aan Poetin heeft afgeleverd. Daarin zou de Iraanse leider Poetin om meer hulp vragen. Bekend is dat de VS en Israël hebben gezinspeeld op een aanslag op het leven van Khamenei. Rusland stelt dat de liquidatie van Khamenei tot meer chaos zal leiden in de regio.
Rusland en Iran zijn belangrijke bondgenoten. Iran levert al langer drones aan Rusland. Die worden door het Russische leger gebruikt in de oorlog met Oekraïne. Onduidelijk is nog wat voor rol Rusland zal nemen in het conflict tussen Iran, Israël en de VS. Poetin zinspeelde afgelopen week op een bemiddelende rol, maar zei later dat Rusland niet van plan is om als bemiddelaar op te treden.
Yassin Boutayeb
In zowel Iran als Israël wordt melding gedaan van nieuwe luchtaanvallen. Zo zegt het Israëlische leger met vijftien gevechtsvliegtuigen verschillende militaire doelen in de westelijke Iraanse provincie Kermanshah te hebben gebombardeerd. Het gaat onder meer om raketafvuursystemen. In Israël gaat op meerdere plekken het luchtalarm af vanwege inkomende Iraanse raketten en drones. Onder meer Jeruzalem zou doelwit zijn.
Het Israëlische leger zegt dat het meerdere Iraanse ballistische raketten heeft gesignaleerd en dat inwoners van gebieden waar het luchtalarm afgaat, binnen moeten blijven en de instructies van het leger moeten opvolgen. Of een van de raketten doel heeft getroffen en of daarbij slachtoffers zijn gevallen, is nog niet duidelijk.
De aanvallen komen nadat de VS zaterdagnacht direct betrokken raakten bij de oorlog tussen Iran en Israël, door drie nucleaire faciliteiten van Iran te bombarderen. Het is onduidelijk wat voor gevolgen die actie zal hebben. Het Iraanse leger zei vandaag een ‘zware operatie’ voor te bereiden die ‘grote gevolgen’ zal hebben voor de VS.
Yassin Boutayeb
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant