Wat doet de publieke omroep eigenlijk om de Nederlandse kijker iets bij te brengen over het dagelijks leven in het Midden-Oosten? Volop aandacht voor de mensen uit dat gebied als lijdend voorwerp van oorlogsgeweld en andere ellende, maar worden ze ook nog eens op een andere manier geportretteerd?
Met die vraag spitte ik het archief van NPO Start door en stuitte op een voor mij onbekende reeks programma’s (o.a. Oasis in de Oriënt, Atlas naar Arabië en Van Nablus naar Ninevé) van EO-presentator Kefah Allush, die kennelijk flink wat jaartjes door het Midden-Oosten en Noord-Afrika heeft gereisd om onbekende verhalen over onbekende volkeren op te halen.
Over de auteur
Hassan Bahara is tv-recensent voor de Volkskrant.
‘Dit deel van de wereld komt vaak voorbij in het nieuws’, begint Allush, Palestijn van geboorte, elke aflevering. ‘Maar tussen de chaos en onrust van conflicten en oorlogen wonen mensen die we niet kennen, vergeten en vaak bedreigde volken. Maar met een onbreekbare wil om te overleven.’
Allush doorkruiste het gebied tussen 2017 en 2022 en bezocht in die periode onder meer de Sahrawi’s (Saharanen) in het Marokkaanse plaatsje M’Hamid el Ghizlane, die hun cultuur bedreigd zien door de oprukkende woestijn. Ook was hij te vinden in Ahvaz, in Zuid-Iran, om zich onder te dompelen in de cultuur van de Mandeeërs, een minuscule, gnostische geloofsgemeenschap.
De kracht van de programmareeks zit in de hyperspecifieke focus, in Allush’ fascinatie voor unieke gemeenschappen die, op plekken ver weg van de machts- en cultuurcentra, hun eigenheid proberen te bewaken. Het is moeilijk een favoriet te kiezen uit al dat moois, maar een memorabele eyeopener is een aflevering in de reeks Van Atlas naar Arabië over de zogeheten flower men uit Saoedi-Arabië.
Saoedi-Arabië, dat is, in de verbeelding van velen, het land van de megalomane oliesjeiks, shariawetten en vrouwen in nikab bij temperaturen van boven de 40 graden. Een blijmoediger beeld is te vinden in het uiterste zuiden van het land, waar een bergstam leeft, de Qahtan geheten, die over straat gaat met een bloemenkrans op het hoofd.
Allush, die zijn hakkelende Arabisch compenseert met een immer opgewekt en open gemoed, is zichtbaar in zijn nopjes met de flower men. Fijn, zie je hem denken, geen bebaarde, streng-islamitische schriftgeleerden, maar mannen die hun hoofd tooien met een boeket aan heerlijk ruikende kruiden en bloemen.
Natuurlijk krijgt Allush ook een bloemenboeket op zijn hoofd gedrukt. Het gebeurt op een feestelijke bijeenkomst waar Allush wordt verwelkomd als een van hen. Een ‘mooi kleurrijk geheel’, concludeert Allush tot slot over zijn bezoek aan dit deel van Saoedi-Arabië. Woorden die hij noch wij ooit dachten uit te spreken over dit land.
De rest van Allush’ reeks over het Midden-Oosten en Noord-Afrika biedt net zulke verrassende inkijkjes en is een aangename herinnering aan het feit dat dit gebied meer is dan alleen chaos en onrust.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant