Veel fruit en groente in Nederlandse supermarkten is afkomstig uit Zuid-Spanje, waar ze in onverwarmde folietunnels worden verbouwd. Het verwaaide plastic bouwmateriaal van deze kassen eindigt daar vaak in de natuur – en vormt bizarre, hybride creaties.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over natuur en milieu.
‘Nieuwe botanica’, zo noemt Rob Hornstra de grillige vergroeiingen van plastic en planten die hij fotografeerde. Alsof er nieuwe levensvormen zijn ontstaan in het woestijnachtige landschap rond Almería.
De zwarte of witte repen hebben zich soms volledig om de stekelige struiken gewikkeld, in een verstikkende greep. Dan weer flapperen ze los om de takken, als wapperende bruidsjaponnen. Een enkele keer lijkt het alsof plant en plastic een dansend paar vormen, samen opgezweept door de wind.
Hornstra spreekt van een ‘ongemakkelijke schoonheid’. Het plastic is afkomstig uit de tunnelvormige kassen in het uitgestrekte landbouwgebied rond de Zuid-Spaanse stad Almería. De meloenen en paprika’s, de courgettes en aubergines in de Nederlandse supermarkten komen hier vandaan.
In Spanje staat het gebied bekend als de ‘zee van plastic’, die zelfs zichtbaar zou zijn vanuit de ruimte. Hornstra wist dit al, maar was toch behoorlijk onder de indruk toen hij het gebied met eigen ogen zag.
‘Dat begon al op de snelweg’, zegt Hornstra. ‘Drie kwartier lang zie je niets anders dan kassen. En als je dan over de kleinere weggetjes reist, is het net een doolhof. Dan rijzen deze plastic bouwsels links en rechts van je op. Alles lijkt op elkaar, er zijn geen wegwijzers, dus binnen de kortste keren ben je verdwaald.’
De plaatselijke landbouwers kunnen het plastic inleveren voor hergebruik maar moeten daarvoor betalen, en de marges op hun groente en fruit zijn klein. Hornstra en Van Bruggen gingen op zoek naar illegale dumpplaatsen, geholpen door plaatselijke natuurbeschermers. Daar wordt het kunststoffen bouwmateriaal, dat iedere paar jaar vervangen moet worden, simpelweg achtergelaten in de natuur. De fotograaf beschrijft hoe hij wegzonk in een verende korst op de aarde.
Bij zo’n illegale dumpplaats ontstond zijn idee voor deze serie. ‘Ik wist dat ik iets met plastic wilde doen, maar nog niet precies wat’, zegt de Nederlandse fotograaf. ‘Iedereen wéét al dat plastic afval een gigantisch probleem is. Daarom zocht ik naar een nieuwe manier, die mensen opnieuw zou raken.’
Ineens zag hij daar die vreemde creaties, opbollend in de wind. De struiken die hier groeien, in de uitgedroogde halfwoestijn, hebben allemaal prikkels en stekels. Zo vonden ze een manier om zich staande te houden in de droogte, om zich te verdedigen tegen de vraat van dieren.
Maar tegenover de mens zijn ze krachteloos. De stekels blijken nu hun zwakke punt, want daar blijft het plastic aan hangen. Soms lijkt het alsof zo’n struik geprobeerd heeft zich los te rukken, het kunststof hangt in flarden. Maar het blijkt onmogelijk zich uit deze greep te bevrijden – de greep van de mens.
Deze serie maakt deel uit van ‘The Plastic Sea’, een boek en tentoonstelling die aan het eind van dit jaar zullen verschijnen. Meer informatie: theeuropeans.org
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant