De lezersbrieven, over de Navo en de langetermijndreiging van klimaatverandering, waarom slijmen echt helpt, het effect van berichten, het kinderliedje Olifantje in het bos, wat linkse partijen allemaal hebben bereikt en waarom je beter niet kan plassen in de tuin.
Nu onze leiders roepen dat we ons moeten voorbereiden op oorlog en men massaal in een bewapeningsroes verkeert, rijst bij mij de vraag wie nu mijn echte vijand is. Zijn de soldaten van een vijandelijk leger mijn vijand?
De meeste mensen zullen volmondig met ja antwoorden. Ik twijfel. Natuurlijk is degene die een geweer op mij of mijn dierbaren richt mijn vijand. Maar stel, dat zijn leider en mijn leider om economische en/of strategische redenen ruzie hebben, en hebben besloten die met een oorlog uit te vechten (in plaats van hun conflict voor te leggen aan het Internationaal Gerechtshof).
Ik zit in de ene schuilplaats en de soldaat van de tegenpartij in een andere schuilplaats. Ik heb nog nooit iemand gedood of willen doden; hij ook niet. We kennen elkaar niet en hebben elkaar nog nooit een strobreed in de weg gelegd. Moeten wij nu op elkaar gaan schieten?
Ik gebruik hier het woord ‘wij’ voor de vijandelijke soldaat en mijzelf; we zijn lotgenoten die met angst en vreze huis en haard hebben verlaten, omdat we de opdracht hebben gekregen de ruzie tussen onze leiders door middel van een oorlog uit te vechten. Wij hebben geen ruzie; we zijn eigenlijk geen vijanden van elkaar.
Toch schiet ik misschien, ook al doe ik dat liever niet, uit angst dat de ander misschien schiet, ook uit angst; dan kun je maar beter het eerst schieten en schiet je iemand neer die je niet kent en die je nooit kwaad heeft gedaan, of je treft toevallig een voorbijlopende vrouw met kind – en dat heet dan ‘collateral damage’.
Hoe kun je jezelf nog recht in de ogen kijken, als je geschoten hebt op mensen die je niet kent en die je nooit iets misdaan hebben, maar die je leider ‘vijanden’ noemt? Misschien is de werkelijke vijand niet die bange onbekende soldaat in die andere schuilplaats, maar is mijn echte vijand degene die mij beveelt op een onschuldige medemens te schieten en is zijn echte vijand degene die hem beveelt op mij te schieten.
Als alle soldaten in plaats van te schieten op de benoemde vijand hun eigen leider aanklagen wegens het aanzetten tot moord, is er misschien nooit meer oorlog.
John Zant, Amsterdam
Fijn dat de Navo-top zich weer eens heeft gebogen over de broodnodige verhoging van de defensiebudgetten. De Russische dreiging is reëel, dus ja: tanks, drones, cyberveiligheid, allemaal superbelangrijk.
Maar het blijft wonderlijk dat er op zo’n top geen woord valt over de grootste langetermijndreiging: klimaatverandering. Juist nu miljarden worden geïnvesteerd in nieuwe technologie en infrastructuur, ligt er een unieke kans om defensie-innovatie te koppelen aan duurzaamheid en klimaatadaptatie.
Waarom zouden we wapens ontwikkelen die, als het goed is, 50 jaar werkeloos in een loods staan, in plaats van systemen die óók iets bijdragen aan onze weerbaarheid tegen overstromingen, droogte of voedseltekorten?
Zelfs de oorlog in Oekraïne laat zien hoe klimaat en conflict samenhangen: de opwarming maakt delen van Oekraïne nog geschikter voor landbouw, met tot wel 40 procent hogere opbrengsten in het noorden. Dat heeft geopolitieke waarde, en Rusland weet dat.
Defensie en klimaatbeleid zouden hand in hand moeten gaan. Nu bouwen we alleen aan bescherming tegen vijanden met een vlag, terwijl de grootste dreiging waarschijnlijk uit de atmosfeer komt.
Leon Stille, Bollnäs (Zweden)
Velen hebben zich te pletter geërgerd aan het slijmen bij en in de watten leggen van Donald Trump tijdens zijn bezoek aan Den Haag. Maar misschien moeten we dat ervoor over hebben. De vraag is immers niet of wij het als buitenstaanders irritant vinden. De vraag is: werkt het op degene voor wie het bedoeld is?
Na jarenlang onderzoek naar de effecten van slijmen kan ik zeggen: het antwoord is ja. Ik begon ooit met dit onderzoek omdat ik me ook zo ergerde – aan collega’s die zich via die weg omhoogwerkten in de universitaire pikorde. Met een serie experimenten toonde ik aan dat we vooral mensen die extra aardig doen tegen meermachtigen uitgesproken negatief beoordelen (the slime effect).
Waarom wordt er dan zo veel geslijmd? Leidinggevenden en andere mensen met macht zeggen dat ze er doorheen kijken, dat ze er niet intrappen. Als dat klopt, zou het geen enkel nut hebben. Maar weten ze dat zelf wel? Mensen zijn zich er lang niet altijd bewust van hoe ze door hun eigen ego worden misleid en hoe anderen daar gebruik van kunnen maken.
In vervolgonderzoek ontdekte ik dat er een groot verschil is tussen de waarnemer die er van buitenaf tegen aan kijkt, en de ‘beslijmde’ persoon, het doelwit (target-observereffect). Het doelwit denkt in het algemeen veel positiever over de slijmerd en is ook geneigd in te willigen wat diegene wil (iets verkopen, een hoger salaris et cetera).
Het illustreert de krachtige effecten van het ego: zonder dat we het zelf beseffen, onbewust, kleurt het onze waarneming. Wordt er tegen je geslijmd, dan werkt dat als een warm bad dat al je kritische vermogens in slaap sust.
Dus terwijl we ons als waarnemer doodergeren, is het goed denkbaar dat Mark Rutte met zijn slijmtalent toch zijn doel bereikt bij doelwit Trump. Het is niet zeker, omdat Trump grillig is en narcisten zoals hij niet gevoelig zijn voor het opbouwen van een band en van ‘sociaal kapitaal’. Ze zoeken geen verbondenheid, ze willen vooral erkenning voor hun bekwaamheid, hun prestige, status en macht.
Maar ik denk dat Rutte daar goed op heeft ingespeeld. Door zo uitvoerig te benoemen dat de Navo-top een succes was dankzij Trump, heeft hij diens prestige opgevijzeld en dát laat Trump zich niet zo makkelijk afnemen. Het is vreselijk dat je een kleuter die zichzelf zo fenomenaal overschat niet de waarheid kan zeggen. Maar het is het misschien wel waard om de VS met zijn voor nu nog onmisbare steun aan de Navo binnenboord te houden.
Roos Vonk, hHoogleraar Sociale Psychologie, Radboud Universiteit, Nijmegen
Lezersoproep
Nederland herdenkt op 1 juli tijdens Keti Koti de trans-Atlantische slavernijgeschiedenis en viert de afschaffing van slavernij. Op welke manier staat u stil bij ons koloniale verleden en hedendaags racisme en discriminatie in onze samenleving? Laat het ons weten in maximaal 200 woorden. Stuur vóór zondag 29 juni uw brief met de titel ‘Keti Koti’ naar brieven@volkskrant.nl
We zijn nu dus zover dat de Amerikaanse president een aan hem gericht bericht van de secretaris-generaal van de Navo binnen één minuut op internet deelt. Inmiddels hebben talloze (zelfbenoemde) experts gereageerd. Op inhoud, op de vorm, op de ‘tone of voice’, op alles eigenlijk. En ik vraag me af: hoe zullen toekomstige historici het effect en de impact ervan duiden?
Ik denk terug aan de tijd dat ik zelf geschiedenis studeerde. Tijdens een werkcollege bespraken we het Zimmermanntelegram in relatie tot het verdere verloop van wat wij nu kennen als de Eerste Wereldoorlog.
Op 16 januari 1917 stuurt de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Arthur Zimmermann een telegram naar de Duitse ambassadeur in Mexico, Heinrich von Eckhard. Zimmermann kondigt de ‘onbeperkte duikbotenoorlog’ aan. Hij spreekt de wens uit dat de Verenigde Staten neutraal zullen blijven.
Mocht het land zich toch mengen in de oorlog, dan vraagt hij Von Eckhard de Mexicaanse regering te overtuigen, ook deel te nemen. Hij stelt Mexico financiële steun in het vooruitzicht en een akkoord op het terugveroveren van gebieden die het land eerder aan de Verenigde Staten is verloren. Denk aan Texas, New Mexico en Arizona.
Het telegram wordt onderschept door de Britten. Zij stellen de Amerikaanse president Woodrow Wilson op de hoogte. Die zorgt ervoor dat de inhoud bij persbureau Associated Press terecht komt. Op 1 maart 1917 publiceren Amerikaanse kranten de tekst van het telegram. In Amerika nemen anti-Duitse sentimenten toe. Op 6 april 1917 verklaart Wilson aan Duitsland de oorlog. De rest is geschiedenis.
Vandaag de dag worden we binnen een minuut op de hoogte gebracht van correspondentie die op het eerste oog niet voor ons bestemd is. Wat hiervan de bedoeling is en de betekenis gaat zijn, dat is voer voor toekomstige historici.
We leven in onzekere tijden, de toekomst is ongewis. Geschiedenis gaat er in de toekomst niet gemakkelijker op worden.
Femke Schaafsma, Almere
De leeftijd (begin jaren negentig) van het liedje Olifantje in het bos waarop het artikel in de krant uitkwam„ verbaasde mij. Ook stelt brievenschrijver Heleen S. Koppejan-Luitze de tekst bedacht te hebben met haar dochter. Jammer genoeg zonder tijdsaanduiding.
Als kleuter heb ik dit liedje vaak gezongen met mijn moeder begin jaren tachtig. Mijn moeder leerde het op haar opleiding tot kleuterjuf en zong het met haar klas in Beverwijk al rond 1972. Olifantje is dus al wel een Olifant.
Voor kleuters is het een spannend liedje. Je moeder loslaten? In het bos? Natuurlijk krijg je daar spijt van!
Ralph Koper, Den Haag
In Texas heeft de Republikeinse gouverneur Greg Abbott zijn handtekening gezet onder een wet die alle openbare scholen verplicht een poster met de tien geboden in elk klaslokaal op te hangen. Helemaal niet nodig: in alle klaslokalen van alle landen, van Afghanistan tot Zwitserland, hoeft er maar één te hangen met de volgende tekst: ‘Wat jij niet wilt dat jou geschiedt, doe dat ook een ander niet’.
Petra Peeters, Bemmel
Mag Thomas Erdbrink alsjeblieft elke dag terug in de krant? Wat een heerlijke columns, hij brengt het dagelijks leven in Teheran zo dichtbij dat het lijkt alsof je over z’n schouder meekijkt. Net als de berichten van Elena uit Oekraïne zijn dat onmisbare verhalen.
Carolijn Bary, Almere
Curieus: Albert Heijn adverteert tot tweemaal toe met ‘lagere milieu-impact’ om te vervolgen met elf foto’s van vleeswaren verpakt in pvc.
Tijn Stevens, Bergschenhoek
De verworvenheden waar wij in Nederland allemaal van kunnen profiteren, zijn zo vanzelfsprekend geworden dat we vergeten zijn wie daar grotendeels verantwoordelijk voor is geweest: het zijn linkse thema’s. Jawel, sociale rechtvaardigheid, emancipatie en de verzorgingsstaat heeft u aan links te danken.
Links heeft gezorgd voor meer gelijkheid, betere gezondheidszorg, onderwijs voor iedereen en een financieel vangnet voor wie het nodig heeft.
Links heeft zich hardgemaakt voor vrouwen- en lhbti-rechten en gelijke kansen. Ook vrijheid van meningsuiting en het tegengaan van discriminatie zijn punten die bij links in goede handen zijn.
Denk daar eens aan als u in het stemhokje staat.
Jos te Lintelo, Rietmolen
Snoezig hoor, zo’n kleinzoon die in de tuin plast. En ja, jong geleerd is oud gedaan. Maar om te zeggen dat het gras daar ook blij van wordt? Dat is al te optimistisch gedacht.
In urine zit veel stikstof, weliswaar een meststof, maar in zulke hoge concentraties dat het gras er eerder van verdort dan opbloeit. Gele plekken, verschroeide randjes, zure grond: geen feest voor de tuinliefhebber.
Een enkel dreumesplasje is geen ramp, maar maak van uw gazon geen tweede toilet. Voor hoge nood nog wel te doen, maar voor het gras funest.
Kees Koudstaal, Baarn
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant