De bekende Zweedse crimineel Clark Olofsson is op 78-jarige leeftijd overleden, zo meldt zijn familie aan de Zweedse krant Dagens ETC.
Olofsson staat vooral bekend van zijn bankoverval in de zomer van 1973, die leidde tot de term 'Stockholmsyndroom': het fenomeen waarbij gijzelaars begrip en zelfs genegenheid beginnen te ontwikkelen voor hun gijzelnemers, door de intense nabijheid en stressvolle omgeving waarin ze samen zitten.
Die bekendheid werd nog eens versterkt door de tv-serie Clark, die sinds 2022 op Netflix te zien is:
Bij die bankoverval, de eerste die live te volgen was op de Zweedse tv, liep de veroordeelde crimineel Jan-Erik Olsson op 23 augustus de Kreditbanken in de Zweedse hoofdstad binnen en probeerde die te beroven. Olsson was op proefverlof uit de gevangenis. Toen het hem niet lukte om op tijd weg te komen, nam hij vier bankmedewerkers gevangen.
Hij eiste van de politie dat zijn vriend Clark Olofsson, die hij in de gevangenis had leren kennen, werd vrijgelaten en naar de bank werd gebracht. Daarnaast eiste hij drie miljoen Zweedse kronen (270.000 euro, naar huidige koers), vuurwapens, helmen, kogelwerende vesten en een Ford Mustang om mee weg te komen.
Tot ieders verbazing ging de politie hiermee akkoord, vermoedelijk omdat ze in Olofsson een geschiktere onderhandelingspartner zag dan in Olsson. Er waren toen ineens twee gijzelnemers in de bank. Pas na zes dagen, waarin Olsson op agenten schoot, slaagde de politie erin om traangas naar binnen te spuiten, waarna de criminelen en de gijzelaars naar buiten vluchtten.
Een van de gijzelaars, Kristin Enmark, zei later tegen journalisten dat ze zich veilig voelde bij Olofsson, en dat ze het optreden van de politie bij de gijzeling incompetent vond. Ook zei ze dat ze het optreden van de gijzelnemers verantwoordelijker vond dan dat van de politie.
Bij het verlaten van de bank bleven zij en de andere slachtoffers in de buurt van de daders, zodat zij niet zouden worden neergeschoten. Ook raakte zij na de overval bevriend met Olofsson en zijn familie.
Olsson werd uiteindelijk tot 10 jaar cel veroordeeld, Olofsson werd in hoger beroep vrijgesproken: hij beweerde, met succes, dat hij slechts had geholpen om de gijzelaars veilig naar buiten te krijgen. Wel moest hij terug naar de gevangenis om zijn oorspronkelijke straf uit te zitten: zes jaar cel voor een uit de hand gelopen inbraak bij een fietsenwinkel, waarbij een politieagent werd doodgeschoten door een handlanger van Olofsson.
De term 'Stockholm-syndroom' werd kort na de overval gemunt door de Zweedse criminoloog Nils Bejerot, die de politie hielp bij het onderhandelingsproces. Hij bedoelde daarbij het fenomeen dat de gijzelaars genegenheid hadden ontwikkeld voor hun gijzelnemers, bijna alsof ze gehersenspoeld waren. De term is echter nooit geaccepteerd als wetenschappelijk psychologisch fenomeen.
Olofsson ging nog lang door met zijn criminele carrière: bij de kunstroof op het Moderna Museet in Stockholm stal hij in 1993 met handlangers acht kunstwerken ter waarde van een half miljard kronen (45 miljoen euro, naar huidige koers). Een paar jaar geleden werd Olofsson getroffen door een mysterieuze ziekte, waarna hij snel afviel. Hij overleed uiteindelijk in het ziekenhuis van het Zweedse plaatsje Arvika, niet ver van de Noorse grens.
Buitenland
Deel artikel:
Advertentie via Ster.nl
Source: NOS nieuws