De Navo-top was een succes voor Trump. Maar Europa moest door zijn hoepel springen zonder van Amerikaanse steun verzekerd te zijn. En had geen andere keuze.
De Navo-top in Den Haag markeert dat Europa zijn illusies over een langdurige, zo niet permanente vrede na de val van de Muur heeft opgegeven. De Navo-landen beloofden hun defensie-uitgaven fors te verhogen, tot 5 procent van hun bruto binnenlands product. Daarmee is ‘Den Haag’ een historische gebeurtenis geworden.
Die verhoging is onvermijdelijk, als gevolg van de dreiging van vooral Rusland, maar ook vanwege de terechte Amerikaanse eis dat Europa meer voor zijn eigen veiligheid moet betalen. ‘Den Haag’ is dan ook een politiek succes voor de Amerikaanse president Donald Trump, die voor elkaar kreeg waar de meeste van zijn voorgangers vergeefs om vroegen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Door ‘Den Haag’ is de Navo sterker dan ooit, zei secretaris-generaal Mark Rutte na afloop. In financiële termen klopt dat misschien, maar alle grote woorden kunnen de verwijdering tussen de VS en Europa (en Canada) niet verhullen.
In het vliegtuig naar Den Haag zaaide Trump opnieuw twijfel aan het Amerikaanse commitment aan artikel 5 van het Navo-verdrag, dat lidstaten verplicht elkaar bij te staan als een van hen wordt aangevallen. Natuurlijk werd artikel 5 in de slotverklaring van de top herbevestigd als een ‘met ijzer omklede’ verplichting. Maar vanzelfsprekendheden die te vaak moeten worden herbevestigd, verliezen hun vanzelfsprekendheid.
Bovendien verschillen Europa en de VS van mening over Rusland. De Europeanen zijn bereid hun defensie-inspanningen te vergroten vanwege de Russische dreiging, die ook in de slotverklaring wordt genoemd. Maar Trump heeft de Russische agressie-oorlog in Oekraïne nooit veroordeeld en spreekt doorgaans positief over de Russische president Vladimir Poetin.
Onder Amerikaanse druk werd de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in Den Haag naar de achtergrond gedirigeerd, terwijl hij op voorgaande Navo-toppen een hoofdrol speelde. Mede doordat Trump in eigen land democratie en rechtsstaat ondermijnt, is de Navo niet langer een waardengemeenschap die de vrijheid verdedigt.
In april vreesden veel Europeanen dat Trump een akkoord met Poetin zou sluiten, ten koste van Oekraïne. Dat is niet gebeurd, maar het is onduidelijk hoe hij verder wil met het vastgelopen vredesproces. Vooralsnog toont hij geen bereidheid om Rusland hard aan te pakken.
Het neemt allemaal niet weg dat de Navo-top veel slechter had kunnen verlopen. Met grote vaardigheid wist secretaris-generaal Rutte het bondgenootschap bij elkaar te houden. Daarbij schroomde hij niet om Trump soms op gênante wijze stroop om de mond te smeren.
Dat gaf de top iets vernederends. Europa moest door de hoepel van Trump springen, zonder dat het in de toekomst verzekerd is van Amerikaanse steun. Helaas heeft Europa geen keuze. Op het gebied van defensie kan het niet op eigen benen staan. Voorlopig heeft het de Amerikanen op allerlei gebieden hard nodig, van nucleaire bescherming tot Oekraïne. Als Oekraïne wordt genoodzaakt de strijd tegen Rusland voort te zetten, met Europese steun, zijn Amerikaanse inlichtingen cruciaal.
Daarom moet Europa de Verenigde Staten zo lang mogelijk aan boord houden, terwijl het aan een zelfstandige defensie bouwt. Tegen die achtergrond kan ‘Den Haag’ als een succes worden beschouwd.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant