NAVO-chef Mark Rutte noemde de NAVO-top in Den Haag "fantastisch" en een groot succes. Maar hoe betalen landen hun extra defensie-investeringen? We legden jullie beste en meestgestelde vragen over de NAVO-top voor aan NU.nl-verslaggevers Tim Wijkman-van Aalst en Priscilla Slomp.
Volg de laatste ontwikkelingen rond de NAVO-top in ons liveblog.
Waarom is de NAVO-top niet digitaal?
Tim: "In de eerste plaats gaat het om het signaal naar de wereld en vooral richting landen als Rusland, Iran, China en Noord-Korea. Er staan nu staatshoofden, regeringsleiders, ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken uit 45 landen bij elkaar. Een fysieke top oogt veel krachtiger dan een online vergadering."
"Daarnaast zijn online vergaderingen met zoveel wereldleiders onmogelijk goed te beveiligen. Door dat soort vergaderingen fysiek te organiseren, kan alles in het werk gesteld worden om te voorkomen dat de gesprekken afgeluisterd worden. Tijdens de NAVO-top vinden ook veel geheime een-op-eengesprekken tussen wereldleiders plaats."
Wat waren de hoofdonderwerpen op de agenda?
Priscilla: "Deze NAVO-top draait helemaal rondom het verhogen van het defensiebudget. De landen hebben met elkaar een nieuwe norm van 5 procent afgesproken."
"Verder hebben ze ook veel gesproken over het aanjagen van de defensie-industrie. Zowel Europa als de Verenigde Staten produceren te langzaam en te weinig om bijvoorbeeld de Russische productie van wapens bij te houden."
"Daarnaast stonden de steun aan Oekraïne en de dreiging vanuit Rusland op de agenda."
"De top werd ook overschaduwd door de ontwikkelingen rond Iran. Het was het onderwerp van gesprek in de wandelgangen. De Amerikaanse president Donald Trump kreeg daar tijdens persmomenten ook veel vragen over."
Waarom is er zoveel aandacht voor Trump?
Tim: "De VS geeft van alle NAVO-lidstaten het meeste geld uit aan defensie. President Trump is van mening dat Europa voor zijn bescherming te veel op de Amerikanen leunt. De Russische inval in Oekraïne laat zien dat Rusland een bedreiging vormt voor Europa. Trump is van mening dat Europa zich daar zelf tegen moet kunnen verdedigen."
"Met het huidige uitgavenpatroon en de staat van de defensie in veel EU-landen is dat onmogelijk. Daarom dringt Trump er al geruime tijd op aan dat Europese lidstaten veel meer gaan uitgeven aan defensie. Hoewel NAVO-secretaris-generaal Rutte dit voor elkaar heeft gekregen, mag Trump met deze eer gaan strijken."
Hoe kan Nederland de 5 procent aan defensie toezeggen, zonder dat dit bedrag is opgenomen in de begroting voor de komende Prinsjesdag?
Priscilla: "Nederland heeft zich gecommitteerd aan de nieuwe NAVO-norm, maar de landen hebben afgesproken dat ze tien jaar de tijd krijgen om eraan te voldoen. Het defensiebudget zal de komende jaren dus met stapjes worden verhoogd."
"Althans, dat is de bedoeling. De toekomstige kabinetten zullen dit jaarlijks op Prinsjesdag moeten regelen. Er kunnen natuurlijk altijd een Kamermeerderheid en kabinet komen die niet meer geld willen uitgeven aan defensie. Maar dat kan het geval zijn in elk NAVO-land."
"De NAVO kan landen ook niet wettelijk verplichten. Het is en blijft een belofte aan elkaar."
Worden er nou echt nieuwe afspraken gemaakt tijdens de NAVO-top? Of is alles vooraf al bepaald?
Tim: "Tijdens de NAVO-top worden de spreekwoordelijke puntjes op de i gezet. Het echte werk is in de afgelopen weken en maanden al gedaan door diplomaten en Rutte. Hij heeft ervoor gezorgd dat alle NAVO-lidstaten meer gaan investeren in defensie. Dat was een eis van Trump."
"De afspraken staan dus al vrijwel volledig op papier. Regeringsleiders zijn nu in Den Haag om die afspraken formeel te ondertekenen."
Hoe denken de EU-landen met een relatief hoge staatsschuld (meer dan 100 procent van het bbp) in de toekomst de extra defensie-uitgaven te financieren?
Tim: "De Europese Unie geeft lidstaten de komende jaren de ruimte hun staatsschuld iets verder te laten oplopen om meer geld te kunnen uitgeven aan defensie. Daarnaast komt Brussel met speciale leningen voor defensie-uitgaven."
"De EU is geen onderdeel van de NAVO. Wel was Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, ook aanwezig op de NAVO-top. Zij onderstreepte dat de veiligheid van Europa een gezamenlijke opgave is van zowel de Europese Unie als de NAVO, want niet alle lidstaten van de EU zijn ook lid van de NAVO."
Source: Nu.nl algemeen