President Donald Trump blijft volhouden dat de Amerikaanse bombardementen op drie Iraanse nucleaire installaties verwoestend waren en het Iraanse kernprogramma op jarenlange achterstand hebben gezet. Maar volgens de spionagedienst van het Pentagon zijn de installaties niet vernietigd en is het nucleaire programma slechts maanden vertraagd.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
De geheime, voorlopige bevindingen van de Defense Intelligence Agency (DIA), die dinsdag uitlekten via CNN en andere media, zijn volledig in tegenspraak met eerdere conclusies van Trump en zijn Defensieminister Pete Hegseth. Zij stelden juist dat de installaties bij de Amerikaanse aanval op zaterdag compleet zijn ‘weggevaagd’.
De VS gooiden toen veertien enorme ‘bunkerbuster’-bommen op de nucleaire complexen Fordo en Natanz. Een derde installatie in Isfahan werd bestookt met meer dan twintig Tomahawk-kruisraketten. De DIA baseert zich onder andere op onderzoek naar de effectiviteit van de bombardementen, dat werd uitgevoerd door het Central Command, waar alle Amerikaanse legereenheden in het Midden-Oosten onder vallen.
Zo’n battle damage assessment is gebruikelijk na luchtaanvallen. Volgens de spionagedienst zouden de duizenden centrifuges in Fordo en Natanz om uranium te verrijken nog grotendeels intact zijn. Ook zou het verrijkte uranium dat in beide installaties was, nog voor de bombardementen zijn weggehaald.
Het Amerikaanse bombardement, aldus de DIA, zou het nucleaire programma mogelijk slechts een paar maanden hebben vertraagd. De bijna 14 duizend kilo zware bommen zouden volgens de onderzoekers de ingangen van Fordo, dat zo’n tachtig meter onder de grond ligt, hebben afgesloten. De ondergrondse gebouwen, zoals de grote hallen met duizenden centrifuges, zouden echter niet zijn ingestort.
Maar op de Navo-top woensdag in Den Haag schoof Trump de analyse van zijn eigen militaire inlichtingendienst terzijde. Volgens hem waren de Amerikaanse inlichtingen ‘niet eenduidig en niet compleet’. ‘Het is totaal vernietigd, weggevaagd’, aldus de president over de ondergrondse installaties. ‘Het is helemaal ingestort. Wij hebben het opgeblazen. Ik geloof dat ze geen kans hebben gehad om iets weg te halen omdat we snel hebben gehandeld.’
Trump, die in zijn eerste presidentschap ook vaak op gespannen voet stond met de inlichtingendiensten, zei dat het nucleaire programma ‘decennia’s’ was vertraagd door de bombardementen. Opvallend was dat hij claimde dat Israël na de aanval een operatie ondernam om Fordo te inspecteren . Ook Israël zou volgens hem hebben gezien dat het complex ‘totaal was vernietigd’. Maar Israëlische functionarissen zeiden niets te weten van een geheime operatie.
Eerder had Trumps woordvoerder de conclusies van de DIA ook onderuitgehaald en ‘ronduit fout’ genoemd. ‘Iedereen weet wat er gebeurt als je veertien bommen van 30.000 pond precies op hun doel laat vallen: totale vernietiging’, aldus Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt.
Defensieminister Hegseth zei dat het rapport van zijn spionagedienst slechts voorlopige bevindingen bevatte. ‘Het was een feilloze missie’, aldus Hegseth over de aanvallen van de B-2-bommenwerpers. ‘Het was een en al verwoesting onder Fordo.’ Net als Trump beweerde Hegseth dat tegenstanders van de president het rapport hadden gelekt om de president te beschadigen. Hij kondigde een onderzoek aan naar wie de geheime informatie naar buiten had gebracht.
Israëlische functionarissen zeiden zondag, een dag na de Amerikaanse aanvallen, al dat uit hun voorlopige analyses was gebleken dat met name Fordo niet volledig was vernietigd. Deze installatie is gebouwd in een berg. Het Israëlische leger zei woensdag echter er zeker van te zijn dat het Iraanse nucleaire programma flinke schade was toebracht.
Dit zou blijken uit analyses van de Israëlische inlichtingendiensten en de luchtmacht. ‘De inschatting is dat we het nucleaire programma aanzienlijke schade hebben toegebracht’, aldus legerwoordvoerder Effi Deffrin. Ook Israëls hoogste militair, chef-staf Eyal Zamir, toonde zich tevreden over de bombardementen. ‘Wij hebben het Iraanse nucleaire programma teruggeworpen en hetzelfde geldt voor het raketprogramma.’
De VS en Israël hebben nu dezelfde lezing als Iran over wat nog resteert van de vele nucleaire installaties die zijn gebombardeerd, de meeste zelfs meerdere keren. Teheran heeft er baat bij om te zeggen dat veel installaties zijn beschadigd of verwoest om nieuwe aanvallen te voorkomen. ‘Onze nucleaire installaties zijn zwaar beschadigd, dat is zeker’, liet een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Teheran weten.
Zowel Israël als de VS dreigen met nieuwe bombardementen als Iran de verrijkingsinstallaties weer herstelt en de verrijking van uranium hervat. ‘Zeker’, aldus Trump op de vraag of hij een tweede serie Amerikaanse bombardementen begint op de installaties als Iran weer in de fout gaat. ‘Maar ik hoef mij daarover geen zorgen te maken. Ze zijn voor de komende jaren verdwenen.’
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant