De Amerikaanse president Donald Trump is tevreden dat NAVO-landen hun defensiebudgetten gaan verhogen. Trump haalde woensdag wel uit naar Spanje, dat niet jaarlijks 5 procent van zijn bruto binnenlands product (bbp) wil uitgeven aan defensie.
Volg de laatste ontwikkelingen over de top in ons liveblog.
"Deze NAVO-top ging vooral over het verhogen van die norm, omdat de lidstaten meer lasten moeten dragen", stelde Trump. Volgens de Amerikaanse president hebben de landen het aan hem te danken dat de norm is verhoogd naar 5 procent. "Andere landen proberen het al jaren, maar nu is het gelukt."
Trump stelde vorig jaar als eerste voor de defensie-uitgaven te verhogen naar 5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). NAVO-landen hebben jarenlang bezuinigd op defensie, maar hebben op de top afgesproken dat ze daar over tien jaar jaarlijks 5 procent aan zullen uitgeven.
Het gaat om een belofte aan elkaar. De NAVO kan lidstaten niet dwingen een bepaald bedrag aan hun defensie te besteden.
Op dit moment zijn er nog een paar landen die de huidige norm van 2 procent niet halen. Op onderstaande afbeelding kun je zien hoeveel procent van het bbp landen op dit moment uitgeven aan defensie en waar de nieuwe NAVO-norm ligt.
Spanje lag al voor het begin van de top dwars, omdat het zich niet wilde binden aan een hogere NAVO-norm. Als diplomatieke oplossing bedacht NAVO-baas Mark Rutte dat lidstaten 1,5 procent mogen besteden aan zaken die op een bepaalde manier met defensie te maken hebben, zoals infrastructuur en cyberveiligheid.
Volgens Spanje geldt de huidige afspraak niet voor dat land. De slotverklaring is op zo'n manier opgeschreven dat de Spanjaarden deze ook wilden ondertekenen. Zij zien ruimte in de tekst om onder de hogere bestedingen uit te komen.
De Spaanse premier Pedro Sánchez zei eerder dat zijn land van mening blijft dat de NAVO haar militaire doelen kan halen voor een lager bedrag dan de norm van 5 procent. Rutte heeft de afgelopen dagen meerdere keren gezegd dat er geen uitzondering geldt voor Spanje. Hij denkt dat het land erachter zal komen dat het toch meer zal moeten uitgeven.
"Het enige land dat niet betaalt", zei Trump over Spanje na afloop van de NAVO-top. "Ik vind het verschrikkelijk." Trump dreigt met handelssancties tegen Spanje. "Als we een handelsakkoord sluiten, laat ik Spanje het dubbele betalen", zei de Amerikaanse president. "Ze moeten ons terugbetalen."
Het is alleen niet mogelijk om zomaar aan één EU-land handelssancties op te leggen. Daarom is het nog onduidelijk wat het dreigement van Trump in de praktijk betekent. De Europese Commissie onderhandelt namens Spanje en de andere EU-landen met de Verenigde Staten om een oplossing te vinden voor dit handelsconflict.
Trump is na de NAVO-top positiever over de lidstaten. Hij ging naar de NAVO-top "omdat het moest", maar hij gaat met een ander gevoel weg. "Ik zag de passie die iedereen voor zijn land had", zei hij.
Volgens Trump werkt Europa eraan sterker te worden op het gebied van defensie. De VS wil daarbij helpen, zei hij. "We hebben stappen in de goede richting gezet."
Met het oog op de oorlog tussen Oekraïne en Rusland vindt Trump het belangrijk dat NAVO-landen meer gaan besteden aan defensie. Zo stelde de president dat er afgelopen week zevenduizend mensen zijn omgekomen. Het zou vooral om militairen gaan, maar er zijn ook mensen in steden geraakt. "Mensenlevens gaan verloren. Dat zou niet mogen gebeuren."
Een Oekraïense journalist vroeg op de persconferentie aan Trump of hij luchtafweerraketten beschikbaar wil stellen voor Oekraïne. "Ze zijn er erg moeilijk te krijgen, maar we doen ons best", zei Trump, zoals in onderstaande video te zien is.
Trump sprak eerder op de top met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Dat gesprek kon volgens Trump niet beter. Volgens de Amerikaanse president hebben ze geen staakt-het-vuren besproken, maar heeft hij wel begrepen "dat Zelensky een einde aan de oorlog wil maken".
Source: Nu.nl algemeen