Tientallen arbeidsmigranten hebben woensdag bij AH distributiecentra in Geldermalsen en Pijnacker het werk neergelegd uit onvrede over de ‘sjoemelcao’ die hun uitzendbureaus sloten met vakbond LBV. ‘ChatGPT zei dat ik voor mezelf moest opkomen.’
‘Niet bang zijn, ze gaan je niet ontslaan!’ roept Onur Erdem (40) vanachter de schuifhekken van het Albert Heijn-distributiecentrum in Geldermalsen. ‘Als je gelijke rechten wil, voeg je bij ons. Staak!’
Een groep medewerkers die pauze houdt voor de hoofdingang kijkt op, maar komt niet in beweging. FNV-vakbondbestuurder Erdem moet het deze woensdagochtend doen met een stakende minderheid van twintig logistiek medewerkers. ‘Kowna placa teraz’, staat achterop hun rode FNV shirts. Dat is Pools voor ‘eerlijk betalen nu’.
Tussen de groep staat orderpicker Weronika (26), al drie jaar werkzaam in het sorteercentrum van de Zaanse grootgrutter, maar nog altijd uitzendkracht. ‘Ik kon gisternacht door de zenuwen niet slapen en vroeg ChatGPT of het wel verstandig is om te staken.’ Ze legde het AI-taalmodel haar nieuwe cao voor en kwam zo tot een ferme conclusie: ‘Die cao is gewoon niet eerlijk. GPT zei dat ik voor mezelf moest opkomen.’
Opkomen voor jezelf, dat is iets wat veel uitzendkrachten niet gewend zijn. Voor deze groep werkenden, relatief vaak arbeidsmigranten met een tijdelijk contract, kan een werkdag soms zomaar de laatste zijn. Dat twintig uitzendkrachten dus toch het werk neerleggen, zegt veel over het cao-conflict waarin de vakbonden namens hen zijn verwikkeld met de koepels van uitzendbureaus, de ABU en NBBU.
Voor de tweede keer op rij hebben de uitzendbureaus ervoor gekozen in zee te gaan met de alternatieve vakbond LBV, die grotendeels wordt gefinancierd door de werkgevers, in plaats van met de traditionele bonden: de FNV, de CNV en de Unie. Volgens de ABU en NBBU hadden zij geen keus: ze konden het met de traditionele bonden niet eens worden over de invulling van de wet die flexwerkers meer zekerheid moet bieden. Die gaat volgend jaar in.
Volgens de bazen verplicht die wet ze om uitzendkrachten gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden te bieden, volgens de bonden moet het om zoveel mogelijk gelijke arbeidsvoorwaarden gaan. Op dit moment verdienen uitzendkrachten volgens het CBS gemiddeld 37 procent minder dan hun collega’s in vaste dienst. Gecorrigeerd voor opleiding en ervaring is dat 13 procent.
Volgens de FNV biedt het akkoord met de LBV weinig garantie dat die loonkloof wordt gedicht. De ‘sjoemelcao’ zou uitzenders te veel ruimte laten om minder goede arbeidsvoorwaarden te bieden. Maar met die boodschap blijkt het in het distributiecentrum van Geldermalsen toch lastig om mensen te mobiliseren, merkt vakbondsvrijwilliger Justyma (37). Zij probeert haar werkende collega’s via WhatsAppgroepen te activeren.
Tijdens de grote vakbondsstakingen, twee jaar geleden, werkte ze ook al in het distributiecentrum van Albert Heijn. Toen ging de actie om loonsverhoging en betere roosters voor (aanvankelijk) de vaste medewerkers van AH, uitzendkrachten sloten zich later aan. De stakingen leidden toen tot lege schappen.
Nu de uitzendkrachten voor zichzelf moeten staken, is er meer twijfel in Justyma’s appgroep. Al blijft ze het proberen: ‘Ik leg ze uit dat ze niet zomaar ontslagen of vervangen kunnen worden. De FNV zal dit niet laten gebeuren.’
Voorlopig zal ze dat nog wel even blijven doen, want de stakingen van de FNV bij de distributiecentra in Geldermalsen en Pijnacker gaan ook de komende dagen door. Ze zullen zich mogelijk verder over het land verspreiden. Wat de FNV betreft is de inzet duidelijk: het cao-akkoord met de LBV moet de prullenbak in en de uitzendwerkgevers moeten terug aan tafel.
Wat directeur Jurriën Koops van de ABU betreft is dat geen optie: ‘Er valt niet meer te onderhandelen, wij gaan door met de executie van deze cao.’
Plots klinkt er in Geldermalsen gejuich en applaus. Door de hekken komt David (30) aangelopen. ‘Ik heb twee uurtjes getwijfeld, maar ben toch uit mijn dienst gelopen om me bij de groep aan te sluiten’, zegt hij. ‘Ik zag niet zo veel mensen staan. De collega’s die nu nog werken komen pas als ze zien dat we genoeg slagkracht hebben.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant