De regeringsleiders van de NAVO hebben woensdag formeel afgesproken miljarden meer te investeren in hun defensie. In de korte slotverklaring aan het einde van de historische top wordt Rusland genoemd als "een bedreiging op de lange termijn".
Alle 32 landen van de NAVO hebben op de top in Den Haag ingestemd met een hogere NAVO-norm. Over tien jaar moeten zij jaarlijks 5 procent van hun bruto binnenlands product (bbp) uitgeven aan defensie.
Het besluit kan als historisch worden bestempeld, want vrijwel alle NAVO-landen hebben jarenlang bezuinigd op defensie. Nog steeds zijn er een aantal lidstaten die de huidige norm van 2 procent niet halen.
De verhoging is razendsnel gegaan. De Amerikaanse president Donald Trump was vorig jaar de eerste die het getal van 5 procent als eis noemde.
NAVO-chef Mark Rutte had vervolgens de opdracht alle bondgenoten van de Verengde Staten ervan te overtuigen dat dit noodzakelijk was. Als diplomatieke oplossing bedacht Rutte de truc dat de lidstaten 1,5 procent mogen besteden aan defensiegerelateerde zaken. Dat gaat bijvoorbeeld om infrastructuur en cyberveiligheid.
In aanloop naar de top waren er zorgen over de rol van Spanje. Dat land wilde zich niet binden aan de hogere NAVO-norm.
Alle lidstaten hebben onlangs van de NAVO te horen gekregen wat ze de komende jaren moeten versterken. Het gaat bijvoorbeeld om het gewenste aantal militairen of de hoeveelheid wapens.
Spanje denkt dat het deze doelen ook kan halen met minder dan 5 procent van het bbp. Om de eenheid te bewaren heeft Rutte de slotverklaring op een paar punten aangepast, zodat ook de Spaanse premier Pedro Sánchez die kon ondertekenen.
Bovendien heeft Rutte de afgelopen dagen meerdere keren benadrukt dat Spanje geen uitzondering heeft gekregen. Hij denkt dat de Spanjaarden er nog wel achter komen dat ze toch meer zullen moeten uitgeven.
De NAVO kan lidstaten overigens niet dwingen een bepaald bedrag aan hun defensie te besteden. De 5 procent is niet wettelijk of in een verdrag vastgelegd. Het is puur een belofte aan elkaar.
In de slotverklaring staat verder één keer een verwijzing naar Rusland. De lidstaten noemen dat land, net als terrorisme, "een bedreiging voor de veiligheid van het bondgenootschap". De verklaring van vorig jaar was op dit vlak een stuk fermer. De NAVO sprak toen nog van "de grootste en directste bedreiging".
Ook is de steunbetuiging aan Oekraïne dit jaar op papier een stuk korter. Rutte benadrukte de afgelopen dagen wel keer op keer dat dit jaar al 35 miljard euro aan steun is toegezegd.
De slotverklaring is sowieso vele malen korter dan voorgaande jaren. Ook de top zelf was veel korter. De regeringsleiders vergaderden woensdag ruim twee uur. Rutte wilde op deze manier voorkomen dat de bijeenkomst uit de hand zou lopen. Trump zou bovendien niet houden van lang vergaderen.
De top draaide ook vooral om Trump. Rutte prees de Amerikaanse president geregeld publiekelijk. Ook de overnachting op Paleis Huis ten Bosch zou Trump in een goed humeur hebben moeten brengen.
Het opvallendst was Ruttes sms'je aan Trump, dat de Amerikaanse president deelde op sociale media. In de video hieronder kun je de reactie van Rutte zien.
Tot slot hebben de lidstaten woensdag hun toewijding aan artikel 5 onderstreept in de slotverklaring. Dat artikel van het NAVO-verdrag komt neer op: "Een aanval op één is een aanval op allen". Trump zaaide dinsdag verwarring door te stellen dat het artikel op verschillende manieren te interpreteren is.
Daar kwam de Amerikaanse president woensdag voorafgaand aan de vergadering op terug. Hij zei "volledig aan de zijde" van zijn bondgenoten te staan.
Ook Rutte is ervan overtuigd dat de VS volledig toegewijd is aan de NAVO. "Hoe vaak moeten we dat nog zeggen?", zei hij na afloop van de top. Hij riep politici in Europa en Canada op te stoppen met het in twijfel trekken van de Amerikaanse steun.
Source: Nu.nl algemeen