Een Russisch oorlogsschip heeft twee olietankers van de Russische schaduwvloot, die op Europese en Britse sanctielijsten staan, door het Kanaal geëscorteerd. Op 21 en 22 juni voeren de schepen door Nederlandse wateren. Het is het eerste bewijs dat de Russische marine gesanctioneerde schepen door Europese wateren begeleidt.
Laurie Treffers is onderzoeksjournalist bij de data- en onderzoeksredactie van de Volkskrant.
Het Russische oorlogsschip Boikiy 532 volgt al sinds 17 juni de tankers Selva en Sierra, ontdekte analist Mark Douglas van het Nieuw-Zeelandse Starboard Maritime Intelligence. ‘We hebben nu voor de eerste keer de bevestiging dat de Russische marine ongevlagde, maar wel gesanctioneerde tankers door Europese wateren begeleidt’, zo stelt hij op LinkedIn.
De schepen voeren vanaf de Middellandse Zee voor de kust van Portugal en Frankrijk naar de Noordzee, zo heeft de Volkskrant ook geverifieerd via de website Marine Traffic. De twee olieschepen en het Russische oorlogsschip bevonden zich dinsdagmiddag inmiddels in de Oostzee.
Het Russische oorlogsschip is in de Nederlandse wateren van de Noordzee gevolgd door het Nederlandse fregat Van Amstel, zo laat het ministerie van Defensie desgevraagd weten. Vanwege de Navo-top in Den Haag patrouilleren er de laatste dagen meer Nederlandse marineschepen in de Noordzee.
De olieschepen voeren ten tijde van het incident niet onder de Russische vlag, maar onder de vlag van Panama en Malawi. Ze staan wel op verschillende sanctielijsten: de tanker Selva staat op de sanctielijst van het VK, Sierra op die van het VK en de EU.
Die sanctielijsten zijn officële registers van schepen waarmee handel verboden is vanwege betrokkenheid bij bijvoorbeeld oorlog. In het meest recente sanctiepakket van de Europese Unie van mei dit jaar zijn 342 schepen opgenomen die onderdeel uitmaken van de Russische schaduwvloot.
‘Het volgen van het Russische oorlogsschip toont aan dat de Moskou directe bemoeienis heeft met dergelijke schepen van de schaduwvloot’, zegt Ben Bekkering, viceadmiraal buiten dienst bij de Koninklijke Marine en deskundige bij Instituut Clingendael. Dat marineschepen olietankers volgen is niet uniek, zegt hij. Nederland doet dat bijvoorbeeld ook met koopvaardijschepen in de Straat van Hormuz.
Over de schaduwvloot van Russische schepen is sinds de inval in Oekraïne vaak onrust geweest. De schepen kunnen namelijk worden gebruikt om de olieboycot van de Europese Unie te ontwijken. En sommige schepen worden in verband gebracht met sabotage-acties.
Ook over de bewegingen van de Russische marine maakt de overheid zich geregeld zorgen. Op 20 juni berichtte de Nederlandse marine dat ze het Russische fregat Admiraal Grigorovich escorteerde toen het schip vanuit het Kanaal richting Denemarken voer.
Eind mei waarschuwde de Finse defensieminister Antti Häkkänen al voor militaire escortes in de Oostzee. ‘De Russische militaire aanwezigheid in de regio is altijd al opvallend geweest, dit is geen nieuws. Wat wel nieuw is, is dat Rusland de tankers van zijn schaduwvloot beschermt in de nauwe doorgang van de Finse Golf. Er is een militaire escorte, de aanwezigheid van strijdkrachten. Dit is een volledig nieuwe ontwikkeling’, zei hij in een tv-interview.
De Russische schaduwvloot bestaat naar schatting uit zo’n zes- tot zevenhonderd tankers die vanuit Russische havens olie vervoeren naar landen als China, India en Turkije. Door te varen zonder (westerse) verzekering en onder de vlag van landen die het niet nauw nemen met westerse sancties, omzeilen de tankers het prijsplafond voor Russische olie. De schepen worden ook in verband gebracht met de hybride oorlog die Rusland voert in Westerse landen.
Met medewerking van Ben Meindertsma en Erik Verwiel
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant