Hallo en welkom in dit liveblog. Hier houden we je op de hoogte van de ontwikkelingen rondom de NAVO-top in Den Haag, die vandaag is begonnen. Vragen? Mail die dan naar redactie@nu.nl en misschien beantwoorden we ze in dit blog.
Eerste dag NAVO-top Den Haag
Zelensky heeft net de Tweede Kamer toegesproken
Trump landt begin van de avond in Nederland, overnacht bij koning
Dit liveblog gaat elders verder (klik hier!). Het blog werd, door de lengte, bij sommige lezers trager geopend. We hebben daarom een nieuw artikel aangemaakt met een nieuw blog. Blijf daar op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom de NAVO-top.
Trump heeft vertraging
Trump zou eigenlijk om 19.00 uur aankomen op Schiphol, maar hij heeft last van vertraging. De verwachting is nu dat hij om 19.30 uur landt.
Helikopters circuleren boven Paleis Huis ten Bosch
Helikopters circuleren al twee uur boven het Haagse Bos, waar Paleis Huis ten Bosch ligt. Daar verzamelen de regeringsleiders en staatshoofden zich vanaf 19.00 uur voor het diner, dat om 20.00 uur begint. Koning Willem-Alexander houdt voorafgaand aan het diner een toespraak.
President Trump landt waarschijnlijk om 19.30 uur op Schiphol. Hij moet daarna met een noodvaart naar het paleis om op tijd te komen. Trump mag daar vannacht wel blijven slapen.
Politiecommandant vooralsnog tevreden over operatie rond NAVO-top
De politie is tot nu toe tevreden over de operatie rond de NAVO-top, meldt commandant Willem Woelders. "Wat de collega's neerzetten, is een topprestatie", zegt Woelders. Hij noemt het "een hoop werk" en benadrukt dat scherpte vereist blijft, omdat er nog anderhalve dag te gaan is.
Woelders verwacht dat tegen het einde van de middag zeker de helft van alle delegaties in het land zal zijn.
Ben je benieuwd naar de volledige inhoud van de toespraak van Zelensky? Die kan je hier lezen.
Langs de N44 kijken mensen naar de verschillende delegaties die voorbijrijden terwijl ze onderweg zijn naar de NAVO-top.
Geen concrete afspraken gemaakt voor defensiesector
De ministers van NAVO-landen en defensiebedrijven hebben geen meetbare doelen kunnen vaststellen op de NAVO-top. Dat zegt demissionair defensieminister Ruben Brekelmans. Maar het kan volgens hem ook eigenlijk niet om afspraken te maken over bijvoorbeeld hoeveel tanks geproduceerd moeten worden. "Het gaat om zo veel verschillende systemen en zo veel landen", zegt hij.
In een gezamenlijke verklaring staat wel dat de defensiebedrijven en NAVO-landen meer willen samenwerken om de wapenproductie op gang te brengen.
Politici over speech Zelensky: 'Indrukwekkend'
Onder anderen Geert Wilders zegt onder de indruk te zijn van de toespraak van president Volodymyr Zelensky. Ook CDA-fractievoorzitter Henri Bontenbal vond het "indrukwekkend om hem in levenden lijve te zien". Hij vindt het terecht dat Zelensky de Tweede Kamer mocht toespreken, omdat Oekraïne ook Europa beschermt tegen Rusland.
BBB-fractieleider Caroline van der Plas en SP-leider Jimmy Dijk spreken opnieuw hun steun uit voor Oekraïne. "Wij hebben dat als BBB altijd gedaan en zullen dat ook blijven doen", zei Van der Plas.
Voorafgaand aan zijn toespraak ging Zelensky op de foto met Eerste Kamervoorzitter Jan Anthonie Bruijn (links) en Tweede Kamervoorzitter Martin Bosma (rechts).
Voorstel voor bescherming Oekraïne na wapenstilstand bijna klaar
Een voorstel voor de bescherming van Oekraïne na een mogelijke wapenstilstand met Rusland is binnenkort klaar. Dat zegt de defensieminister van het Verenigd Koninkrijk, John Healey, op de NAVO-top. Hij stuurt samen met de Franse defensieminister de zogeheten coalitie van bereidwillige landen aan. In die coalitie zitten voornamelijk Europese landen, waaronder Nederland.
In totaal werken ruim tweehonderd planners van ongeveer dertig landen aan een plan om Oekraïne veilig te houden als de oorlog met Rusland voorbij is. Eerst praatte de coalitie over het sturen van een troepenmacht, maar daar is toch van afgezien. Nu richt het plan zich vooral op het beveiligen van het Oekraïense luchtruim en de Zwarte Zee.
Een van de vele politiepaarden die in de omgeving van de NAVO-top de boel in de gaten houdt, mocht even bijkomen terwijl het werd geaaid door een voorbijganger.
Alleen FVD niet aanwezig in de Kamer bij toespraak Zelensky
Bijna alle Tweede Kamerleden waren aanwezig bij de toespraak van Zelensky. Alleen de drie Kamerleden van FVD bleven weg. Partijleider Thierry Baudet vindt het ongepast dat een buitenlands staatshoofd het woord neemt in de Tweede Kamer. Ook vindt hij dat Zelenksy verantwoordelijk is voor de oorlog met Rusland.
Verder was D66-leider Rob Jetten afwezig in verband met privéomstandigheden.
De Franse president Emmanuel Macron is ook gearriveerd en loopt samen met zijn vrouw Brigitte het vliegtuig uit op Schiphol.
Zelensky loopt nu de plenaire zaal uit.
Zelensky hamerde vooral op het druk blijven zetten op Rusland. Op een later moment tijdens deze NAVO-top zal hij een gesprek hebben met de Amerikaanse president Donald Trump.
Er klinkt een luid applaus in de Tweede Kamer. Vervolgens neemt Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA het woord. Hij bedankt Zelensky voor zijn "indrukwekkende woorden". "Jij hoeft ons niet te bedanken, maar wij moeten jou bedanken voor het bewaken van onze vrede."
Zelensky sluit af met een oproep om samen te werken naar vrede. "Laat deze oorlog een waarschuwing zijn voor grotere oorlogen en laten we samen Rusland dwingen tot vrede."
Zelensky: "Het is cruciaal dat NAVO-landen hun defensie-uitgaven verhogen. Alleen zijn we zwakker dan Rusland, maar samen zijn we sterker. Als Rusland ziet dat we hard terugslaan, wordt vrede het populairste onderwerp in Moskou."
Nederland moet druk blijven uitoefenen op Rusland, zegt Zelensky. Vooral sancties op Russische olie zouden Rusland hard kunnen raken in hun portemonnee. Ook zou Rusland afgesneden moeten worden van internationale financieringen.
Zelensky: "Sinds het begin van de oorlog heeft Rusland 28.000 drones gebruikt. En alleen in juni hebben ze al 2.700 raketten gelanceerd. Dat kan Rusland niet gedaan hebben zonder banden met Iran. En wij hadden de aanvallen niet kunnen afweren zonder jullie hulp."
Zelensky spreekt over een andere mogelijke dreiging vanuit Rusland. Moskou zou mogelijk bereid zijn om kernwapens te leveren aan Iran.
Zelensky: "Poetin respecteert geen bondgenoten en is bereid om sabotageacties uit te voeren op NAVO-landen. Solidariteit en defensie zijn daarom zo belangrijk. We moeten samen sterk staan."
Zelensky: "Onze inlichtingendiensten hebben informatie dat Rusland operaties voorbereidt op NAVO-gebied."
Zelensky spreekt nu over de Russische aanvallen die vandaag en gisteren hebben plaatsgevonden in onder meer Kyiv. Daarbij zijn meerdere mensen om het leven gekomen, onder wie kinderen. Hij condoleert de nabestaanden.
Zelensky bedankt Nederland voor de steun aan Oekraïne. "We voelen de steun al sinds het begin van de oorlog. En we bedanken jullie voor jullie bijdrage aan vrede."
Het duurde wat langer, omdat Zelensky de koning heeft bezocht. Ook moest de speech van Zelensky nog geprint worden. "En alle Oekraïense stekkertjes passen niet op de Nederlandse", zegt Kamervoorzitter Martin Bosma. Vervolgens heet hij Zelensky welkom en bedankt hij hem dat hij tijd heeft vrijgemaakt in zijn drukke schema.
Zelensky loopt nu de plenaire zaal in. De Kamerleden staan op en geven hem een applaus. Hij spreekt de kamer toe vanuit Vak K.
Zelensky gaat nog even op de foto en zal daarna beginnen aan zijn toespraak.
Iedereen in de Tweede Kamer is opgedragen om te gaan zitten. Dat zou betekenen dat Zelensky zo begint met spreken.
Terwijl we op Zelensky wachten, is een delegatie uit Nieuw-Zeeland geland in Nederland en onderweg naar Den Haag. Nieuw-Zeeland hoort niet bij de NAVO, maar op de top zijn ook landen uit de Indo-Pacific Four aanwezig. Daartoe behoren ook Japan, Zuid-Korea en Australië.
Zelensky is nog niet begonnen met spreken. Hij is al wel aanwezig in het Tweede Kamergebouw. Het is onduidelijk waarom hij inmiddels al een kwartier te laat is.
Een woordvoerder van Mark Rutte bevestigt aan NU.nl dat het bericht dat Trump deelde op Truth Social echt van hem afkomstig is. In het appje heeft Rutte Trump onder meer beladen met complimenten.
Zelensky laat nog even op zich wachten. Ondertussen een weetje: het gebeurt niet vaak dat een buitenlandse regeringsleider de Tweede Kamer toespreekt. De laatste keer was in 2023. Toen bracht ook Zelensky een bezoek aan de Kamerleden, een jaar nadat de oorlog tussen Oekraïne en Rusland was uitgebroken.
Trump zet 'jubelend appje' van Rutte online
Op het Truth Social-account van Trump is een opmerkelijk bericht verschenen. De Amerikaanse president lijkt een appje van NAVO-baas Rutte online te hebben gezet. In het appje staat onder meer dat Europa dankzij Trump "FORS meer gaat betalen". Trump wordt in het appje overladen met complimenten. "Het is jouw overwinning", staat er onder meer. Rutte heeft niet bevestigd dat het appje daadwerkelijk van hem afkomstig is.
Lees het volledige bericht hier.
Zelensky heeft koning Willem-Alexander al ontmoet in Paleis Huis ten Bosch.
Zelensky geeft om 16.00 uur een toespraak in de Tweede Kamer. Naast de Kamerleden mogen daar alleen een aantal journalisten en een select groepje genodigden bij zijn op de publieke tribune. Voor andere geïnteresseerden is een scherm neergezet in de Statenpassage in het Tweede Kamergebouw in Den Haag. Je kan de toespraak straks live volgen op NU.nl.
In het perscentrum van de NAVO-top is het een drukte van jewelste, laat NU.nl-verslaggever Tim Wijkman-van Aalst weten. Honderden journalisten van over de hele wereld zijn er om verslag te doen van de top.
Trump weet nog niet of hij zich wil houden aan artikel 5
Trump wil niet zeggen of hij zich zal houden aan artikel 5 van het NAVO-verdrag: een aanval op één is een aanval op iedereen. Dat werd duidelijk na een vraag van journalisten aan boord van de Air Force One, onderweg naar de NAVO-top. Het artikel is volgens Trump op meerdere manieren te interpreteren. Maar hij zei ook dat hij "vrienden is geworden met veel van de NAVO-leiders" en vastberaden is ze te helpen.
Eerder zei Trump dat hij bondgenoten niet wil helpen als die te weinig geld blijven uitgeven aan defensie. Mede daardoor wordt op de NAVO-top gesproken over het verhogen van de defensie-uitgaven naar 5 procent van het bbp.
Rutte: NAVO moet meer oorlogsmateriaal produceren dan Rusland
Secretaris-generaal Mark Rutte vindt het "ondenkbaar" dat Rusland meer oorlogsmateriaal produceert en zich beter bewapent dan de NAVO. De economie van Rusland is volgens hem 25 keer kleiner dan die van alle NAVO-landen bij elkaar.
Ook zegt hij dat Rusland zich snel aan het herbewapenen is en daarbij hulp krijgt van onder meer Iran, Noord-Korea en China. De NAVO-landen moeten daarom meer doen om op het gebied van defensie te innoveren en produceren. "Als je vrede wil, bereid je jezelf voor op oorlog. Maak jezelf zo sterk dat niemand je wil aanvallen."
Het is erg druk vandaag op Schiphol met alle regeringsleiders die er aankomen, laat de luchthaven weten op X. "We verwelkomen vliegtuig na vliegtuig".
'Wordt een gezellig slaapfeestje'
Nieuwsgierige buurtbewoners nemen een kijkje bij Paleis Huis ten Bosch nu bekend is geworden dat Trump daar de nacht zal doorbrengen. "Stiekem wil ik vanavond wel even gaan kijken, maar ik denk dat ik niet zoveel kan zien of meteen door de Secret Service wordt weggehaald", zegt een omwonende tegen Omroep West. "Ik denk dat het een heel gezellig slaapfeestje wordt", zegt een andere buurtbewoner.
Demissionair minister Veldkamp is ervan overtuigd dat er na de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober nog steeds grote politieke steun is voor hulp aan Oekraïne. "Er was al een meerderheid en ik denk dat die meerderheid alleen maar zal groeien. Daar heb ik alle vertrouwen in."
In politiek Den Haag is altijd brede steun geweest om Oekraïne te helpen in de oorlog tegen Rusland. Onlangs schaarde een meerderheid zich nog achter de oproep dat de regering zich tijdens de NAVO-top helder moet uitspreken voor een NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne.
Rustem Umerov, minister van Defensie van Oekraïne (tweede van links), stelt tijdens een gesprek dat Rusland in de oorlog nog geen enkel strategisch doel heeft behaald.
Umerov zit samen op het podium met John Healey (rechts), minister van Defensie van het Verenigd Koninkrijk, en Caspar Veldkamp (tweede van rechts), demissionair minister van Buitenlandse Zaken van Nederland "Ons doel is om door te vechten", zegt Umerov. "Hold the line."
Geert Wilders zit met de Hongaarse premier Viktor Orbán aan tafel in een restaurant om samen te lunchen. Even hiervoor is het vliegtuig van Orbán geland. Hij is ook in Den Haag voor de NAVO-top.
Trump: 'Houding van Spanje is problematisch'
Trump heeft vanuit zijn presidentiële vliegtuig, de Air Force One, gereageerd op de houding van Spanje. Het Zuid-Europese land wil niet aan de verhoogde NAVO-norm van 5 procent voldoen omdat de hogere defensie-uitgaven schadelijk en onnodig zouden zijn voor het land.
NAVO-baas Rutte haalde de Spanjaarden over met een diplomatiek slimmigheidje. Trump vindt de houding van de Spanjaarden "problematisch". "Maar ik ben vastbesloten om bevriend te blijven met de NAVO-lidstaten", voegde hij eraan toe.
Trump reageerde ook op het nieuws dat hij met Zelensky zal spreken in Den Haag. "Dat zal zeer waarschijnlijk gebeuren", zei de Amerikaanse president. Een tijd en datum noemde hij niet. Trump zou rond 19.00 uur arriveren. Zelensky is al in Den Haag om westerse leiders warm te maken voor hogere defensie-uitgaven. "We moeten voorop blijven lopen in de dronerace", waarschuwde de Oekraïner.
Von der Leyen: 'Europese defensie eindelijk ontwaakt'
Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, zegt dat de Europese defensie eindelijk is ontwaakt door de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. "We kunnen onze veiligheid niet meer voor lief nemen", zegt ze tegen de pers. "Europa heeft in de afgelopen maanden actie ondernomen. Een jaar geleden leek dat nog ondenkbaar." Daarmee doelt ze onder meer op het akkoord van de NAVO-landen om 5 procent van het bbp uit te geven aan defensie.
Witte Huis: Ontmoeting tussen Trump en Zelensky
De Amerikaanse president Trump heeft een ontmoeting met de Oekraïense president Zelensky tijdens de NAVO-top in Den Haag. Dat meldt het Witte Huis zojuist. Een tijd of plaats voor deze ontmoeting is niet bekend.
De Oekraïense ambassade in Nederland kan de plannen nog niet bevestigen, zegt een woordvoerder tegen NU.nl.
Rutte: 'We moeten deze productieoorlog winnen'
Rutte spreekt na Brekelmans. Hij benadrukt dat de NAVO meer moet gaan produceren. "Alleen Europa en Noord-Amerika kunnen samen opstaan om de uitdaging van herbewapening aan te gaan", zegt hij. "Het is ondenkbaar dat Rusland ons zou kunnen overtreffen. Wij moeten deze productieoorlog winnen."
"Het is nu aan de industrie om resultaat te boeken na het besluit van de NAVO-bondgenoten om de defensie-uitgaven te verhogen."
Prins Pieter-Christiaan werkt vandaag als marechaussee op de NAVO-top. "Vroege dienst voor de NAVO-top", schrijft hij op Instagram.
Dat was alweer de toespraak van Brekelmans. NAVO-chef Mark Rutte verschijnt nu bij hem op het podium. Hij krijgt een ambitieverklaring overhandigd van Ingrid Thijssen, de directeur van werkgeversorganisatie VNO-NCW, om samen te werken aan defensie.
"Elke keer als ik Oekraïne bezoek, ben ik onder de indruk van hoe zij te werk gaan", zegt Brekelmans. Iedereen werkt samen in de oorlog tegen Rusland, van vrijwilligers tot militairen en ondernemers. "Laat dit voor ons een bron van inspiratie zijn. Laten we elkaar opzoeken en nauwer samenwerken om onze veiligheid te waarborgen."
Militairen van NAVO-lidstaten kunnen alleen hun werk doen met de juiste middelen en apparatuur, zegt Brekelmans. Hij zegt dat de NAVO er is om dat mogelijk te maken. Nederland doet ook enorm z'n best om veel bij te dragen.
"U kent Nederland van onze expertise op het gebied van water. Die gaan we nu diep in de oceaan gebruiken", zegt hij. Hij doelt op bijvoorbeeld pijpleidingen en datakabels, een belangrijk onderdeel van infrastructuur.
Daar is demissionair minister Ruben Brekelmans om de plenaire sessie te openen. Hij verwelkomt alle aanwezigen. Hij benadrukt de aanwezigheid van Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen, NAVO-chef Rutte en de Oekraïense president Zelensky. Dat toont volgens hem aan hoe sterk het verbond is.
Tijd voor plenaire sessie over en met de defensie-industrie
Als onderdeel van de NAVO-top vindt in Den Haag een forum over en met de defensie-industrie plaats. De gastheer, demissionair defensieminister Ruben Brekelmans, opent de plenaire sessie. Daaraan nemen onder anderen NAVO-topman Mark Rutte en voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie deel. Ook andere leiders en ministers van NAVO-landen schuiven aan.
Het NATO Summit Defence Industry Forum (NSDIF) wordt georganiseerd door het ministerie van Defensie, de NAVO, werkgeversorganisatie VNO-NCW en het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het forum moet leiden tot duidelijke afspraken en aanbevelingen voor de NAVO, de NAVO-landen en het bedrijfsleven.
NU.nl-lezers vragen zich af waarom er zoveel aandacht is voor de komst van Trump. Het was een tijdje onzeker of de Amerikaanse president wel naar de NAVO-top zou komen. Die onzekerheid groeide na de Amerikaanse inmenging in de oorlog tussen Israël en Iran.
Daarnaast is de komst en aanwezigheid van Trump een van de redenen dat er zo veel geld en zo veel aandacht wordt besteed aan de beveiliging in en rondom de NAVO-top. De meeste regeringsleiders en staatshoofden worden goed beveiligd, maar de beveiliging rondom de president van de Verenigde Staten is van de buitencategorie. Meer daarover lees je in dit artikel.
Trump stapte zo'n tien minuten geleden aan boord van zijn vliegtuig.
Rutte benadrukt tegenover Zelensky NAVO-steun aan Oekraïne
Rutte verwelkomt Zelensky bij de top. Hij zegt tegen de president dat in de NAVO-verklaring duidelijk steun voor Oekraïne wordt uitgesproken. Op de details kan hij nog niet ingaan; die worden morgen pas bekend. "Bedankt dat je hier bent, Volodymyr."
Zelensky zegt blij te zijn dat hij bij de top is. Hij is dankbaar voor de steun van de NAVO-landen en Ruttes betrokkenheid. Ook benadrukt hij dat de steun nodig blijft om Oekraïne te helpen.
Trump vertrokken richting Den Haag
De Amerikaanse president Trump is vanuit de VS vertrokken richting Nederland. Bij het verlaten van het Witte Huis zei hij optimistisch te zijn over de NAVO-top. "Ik denk dat het een succes zal worden."
Trump kwam zoals gebruikelijk met een presidentiële helikopter aan op Joint Base Andrews. Dat is de vaste uitvalsbasis voor de Boeing VC-25. Hij kwam in zijn eentje aan bij het vliegtuig, dat als de president aan boord is Air Force One wordt genoemd. Het vliegtuig steeg zojuist op.
De Oekraïense president Zelensky is zojuist aangekomen bij het World Forum. Hij geeft straks een kleine toespraak voor de pers.
Lezersvraag: Wie zijn er allemaal welkom bij het koninklijk diner?
NU.nl-lezers vragen zich af wie er allemaal naar het diner op Paleis Huis ten Bosch komen. Alle staatshoofden en regeringsleiders van de NAVO-landen en NAVO-chef Mark Rutte zijn sowieso uitgenodigd. Ook de premier van Nieuw-Zeeland en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, de voorzitters van de Europese Raad en de Europese Commissie zijn uitgenodigd. Iedereen mag zijn of haar partner meenemen. Een drukke boel dus.
Hoe verloopt het diner op Paleis Huis ten Bosch?
Tijdens het diner wordt gebruik gemaakt van een negendelig servies met Delfts blauwe versieringen, dat door een Nederlander is ontworpen en door een Nederlandse fabrikant is gemaakt. Het kristallen glaswerk dat bij het diner wordt gebruikt kreeg het koningspaar cadeau voor hun huwelijk in 2002. De set is in 2017 uitgebreid, zodat het voor grote officiële diners kan worden gebruikt, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst.
Het is niet bekend wat er op het menu staat. De staatshoofden en regeringsleiders krijgen een driegangenmenu voorgeschoteld, dat door ongeveer twintig koks wordt bereid en door achttien lakeien wordt uitgeserveerd. Lees hier meer.
Ontmoeting tussen Erdogan en Trump in Nederland, zeggen ingewijden
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft in Den Haag een ontmoeting met Trump. Dat zeggen ingewijden tegen persbureau Bloomberg. Het gesprek zou zijn bedoeld om de relatie tussen de landen te verbeteren. Die staat al geruime tijd onder druk. Dat komt onder meer door de Turkse aankoop van een Russisch luchtafweersysteem en de Amerikaanse steun voor een Syrisch-Koerdische militie die door Turkije als gevaar wordt gezien.
Erdogan zou hopen om alsnog Amerikaanse toestemming te krijgen voor de aanschaf van geavanceerde F-35-gevechtstoestellen. Hij zou daarvoor met toezeggingen willen komen over de wijze waarop zijn land het aangekochte Russische S-400 afweersysteem gebruikt. De Turkse president zal met Trump mogelijk ook Israël en de situatie in Syrië bespreken.
Het gesprek moet laat op dinsdag plaatsvinden. Trump wordt aan het begin van de avond verwacht in Nederland en gaat dan gelijk aan het diner op Paleis Huis ten Bosch. Het is onduidelijk of het gesprek in het paleis zal plaatsvinden, waar Trump ook overnacht.
Veiligheidsmaatregelen blijven van kracht in Noordwijk
De veiligheidsmaatregelen rond Huis ter Duin blijven na het nieuws over het verblijf van Trump in Den Haag van kracht, zegt de gemeentewoordvoerder. "Noordwijk ontvangt nog steeds een NAVO-delegatie."
Vermoedelijk slaapt een deel van de Amerikaanse delegatie er. Bij de ingangen van het omheinde gebied staan agenten. Op het strand is wel te zien dat waterscooters van de politie worden verplaatst.
Trumps kleding is in ieder geval mee. Zou hier zijn pak inzitten voor het koninklijke diner op Huis ten Bosch?
Trump praat nog even met de pers over de situatie in het Midden-Oosten voordat hij in zijn vliegtuig stapt. Hij lijkt wat vertraagd. De originele vertrektijd was 12.00 uur (Nederlandse tijd).
Politie stuurt vliegtuigspotters weg
In Haarlemmermeer zijn veel vliegtuigspotters aanwezig om de aankomst van delegaties vast te leggen. Maar de spotters staan op plekken waar ze niet mogen staan, waar het onveilig is of waar werk van hulpdiensten lastig wordt gemaakt, meldt de politie op X. Daarom worden ze daar weggestuurd.
Politie houdt alle scenario's open bij brand die voor treinstoring zorgde
De politie houdt nog alle scenario's open ten aanzien van de brand die vannacht ontstond in kabels naast het spoor bij de Oeverlandenweg in Amsterdam. De brand zorgde voor een stroomstoring, waardoor geen treinen rijden tussen Schiphol en Amsterdam en Schiphol en Utrecht.
Demissionair justitieminister David van Weel zei eerder op de dag dat het sabotage zou kunnen zijn. "Dat is een van de dingen die we bekijken. En dan is de vraag wie erachter zit. Het kunnen activisten zijn." De politiewoordvoerder wil hier niet op vooruitlopen en meldt dat met alles rekening wordt gehouden.
Kijkje achter de schermen
Om binnen te komen bij het World Forum moet je door twee controles, vertelt NU.nl-verslaggever Tim Wijkman-van Aalst vanaf de top. "Eerst wordt je identiteit gecontroleerd. Daarna moet je door een securitycheck, net als op een vliegveld. Vervolgens word je pas gecontroleerd."
"Er wordt ook op verschillende plekken met gezichtsherkenning gewerkt. Op het terrein zelf lopen zwaarbewapende militairen. Er zijn ook speciale eenheden van de politie op het terrein aanwezig. Die lopen met bescherming tegen wapens en explosieven."
Noodverordening in Den Haag wordt niet aangepast
De noodverordening in Den Haag in verband met de NAVO-top hoeft niet te worden aangepast nu Trump in Huis ten Bosch overnacht. Dat meldt de gemeente. Het Haagse Bos, waar het koninklijk paleis staat, is tijdens de NAVO-top afgesloten van de buitenwereld. Vanaf 16.00 uur tot morgen 11.00 uur mogen alleen deelnemers aan de top in het gebied komen.
De doorgaande weg voor het paleis is sinds zondag dicht. Dat duurt tot uiterlijk vrijdag. De weg bij de achteruitgang van het paleis is van dinsdagmiddag tot woensdagochtend ook afgesloten.
Zelensky zei dat hij Nederland dankbaar is voor het nieuwe steunpakket. "Nederland is een van de drie landen die ons vanaf het begin van de oorlog het meest hebben gesteund, samen met Duitsland en het Verenigd Koninkrijk", zei de Oekraïense president.
De coproductie van drones met veel andere landen heeft momenteel een prioriteit voor Oekraïne, zei Zelensky. Oekraïne heeft gedurende de oorlog met Rusland in rap tempo de kwaliteit van drones verbeterd. Die technologieën wil Zelensky delen met zijn partners.
Nederland gaat drones maken voor Oekraïne
Nederland gaat drones maken voor Oekraïne. Dat zei demissionair premier Schoof zojuist bij aankomst van president Zelensky in het Catshuis. De drones worden gemaakt volgens Oekraïense specificaties.
Eerder op de dag maakte het kabinet al een extra steunpakket van 175 miljoen euro voor Oekraïne bekend. Daarvan worden onder meer drones en radarsystemen die drones kunnen detecteren gekocht. Steden in Oekraïne worden dagelijks bestookt door Russische drones en raketten.
Nederland blijft Oekraïne steunen "in tijden van oorlog en vrede", herhaalde Schoof. Nederland behoort tot de landen in Europa die Oekraïne de meeste hulp bieden.
Ook Noordwijk wil niets over slaapplek Trump kwijt
De gemeente Noordwijk zegt tegen NU.nl dat het geen mededelingen wil doen over de wijziging van de slaapplek van Trump. "Om veiligheidsredenen doen we geen uitspraken over delegaties die hier verblijven", zegt een woordvoerder.
Huis ter Duin reageert niet op wijziging plannen Trump
Trump komt dus niet naar hotel Huis ter Duin in Noordwijk, waar eerder wel van werd uitgegaan. Rondom het hotel zijn veel veiligheidsmaatregelen getroffen en vandaag zijn Amerikaanse vlaggen gehesen bij het hotel.
Een woordvoerder van Huis ter Duin wil niet reageren op het nieuws. "We hebben in aanloop naar de NAVO-top geen uitspraken gedaan over wie wel of niet in Huis ter Duin verblijven, dus dat doen we nu ook niet", zegt ze tegen NU.nl.
Zelensky is zojuist warm ontvangen door demissionair premier Schoof op het Catshuis.
Heel andere dag dan gebruikelijk in Tweede Kamer
Ook in de Tweede Kamer gaat het er vandaag en morgen anders aan toe dan gebruikelijk. De agenda was al zo leeg mogelijk gehouden in verband met de top. Maar door de speech van Zelensky, die het parlement rond 16.00 uur gaat toespreken, is de agenda van vandaag vrijwel leeggehaald.
Het wekelijkse vragenuurtje, waar Kamerleden vragen kunnen stellen over een actueel, door hen ingediend onderwerp, is geschrapt. De stemmingen over tientallen moties, die eveneens wekelijks op dinsdag plaatsvinden, zijn naar morgen verplaatst.
Trump slaapt vannacht in Huis ten Bosch, niet in Noordwijk
Trump slaapt vannacht niet in het Noordwijkse Huis ter Duin, maar overnacht bij het koningspaar op Paleis Huis ten Bosch. Hij is uitgenodigd door de koning, zegt een woordvoerder van de Rijksvoorlichtingsdienst.
Wel zo fijn voor de Amerikaanse president, aangezien hij vanavond wordt verwacht voor een diner op het paleis en er morgenochtend ook ontbijt.
Het rode tapijt bij het Catshuis wordt gestofzuigd voor de aankomst van de Oekraïense president Zelensky voor zijn ontmoeting met demissionair premier Schoof.
Kijkje achter de schermen bij de NAVO-top
Heel veel vrijheid hebben journalisten niet bij de NAVO-top, vertelt NU.nl-verslaggever Tim Wijkman-van Aalst. "Het mediacentrum zit in een kelder zonder daglicht. Om ergens aan te kunnen deelnemen moet je je aanmelden. Je moet daarna verzamelen bij een meetingpoint."
"Van daaruit word je door medewerkers begeleid naar de locatie waar het programmaonderdeel plaatsvindt."
Grote Europese landen overleggen met Zelensky
De leiders van de vijf belangrijkste Europese NAVO-landen en NAVO-chef Rutte overleggen morgen met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Ze hadden hem liever uitgenodigd voor een officiële vergadering op de top, maar daartegen maakte de VS bezwaar.
De leiders van Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Italië en Spanje en Rutte spreken Zelensky morgen rond 15.30 uur, verwachten NAVO-bronnen.
Tot 23.00 uur geen treinen van en naar Schiphol
De NS meldt dat er tot 23.00 uur geen treinen rijden tussen Schiphol Airport en Amsterdam, Utrecht en Lelystad. De eerste prognose was dat de problemen om 18.00 uur voorbij zouden zijn.
De treinstoring komt ongelukkig uit met het oog op de NAVO-top. Rijkswaterstaat heeft mensen gevraagd om de Randstad zoveel mogelijk te mijden en met het openbaar vervoer te reizen of thuis te werken.
Bezoekers van het World Forum worden bij de ingang gecontroleerd met detectiepoortjes en bagagescans.
Amerikaanse vlaggen hangen uit bij Huis ter Duin in Noordwijk
Voor Huis ter Duin in Noordwijk wapperen onder meer acht Amerikaanse vlaggen en een NAVO-vlag. Vermoedelijk slapen president Trump, zijn staf en beveiliging in het hotel. Bij het hotel zijn veel veiligheidsmaatregelen getroffen. Zo is het gebied rondom ruim afgezet met hekken. Voertuigen kunnen alleen via een slagboom het terrein op.
Bij de ingangen staan meerdere politieagenten. Ook op het strand rondom het hotel staan hekken en is politie aanwezig. Bij het water staan waterscooters van de politie paraat. Op zee zijn marineschepen te zien.
Schoof: 'We moeten belangrijke beslissingen nemen'
In zijn toespraak aan het Public Form zegt Schoof dat op de NAVO-top belangrijke beslissingen moeten worden genomen. "Misschien wel historische", voegt hij eraan toe. "In de wereld van vandaag komen vrede en veiligheid niet gratis, maar tegen een prijs."
"De dreigingen die we ervaren zijn anders dan in de Koude Oorlog. Ze zijn nu technisch en digitaal van aard, zoals hacks, sabotage, desinformatie en beïnvloeding."
Zelensky wil Trump ontmoeten op NAVO-top
Zelensky stuurt op de top aan op een ontmoeting met Trump. Dat zei hij in een interview met Sky News. Zelensky zei dat er plannen zijn in die richting, maar dat de details nog worden uitgewerkt. "Ik weet om eerlijk te zijn nog niet precies wat er gaat gebeuren. Er wordt aan gewerkt. Maar er zijn inderdaad plannen voor een ontmoeting."
Ook een hooggeplaatste Oekraïense bron bevestigt tegenover persbureau AFP dat een gesprek wordt gepland. Dat zou morgenmiddag moeten plaatsvinden in Nederland. "De teams zijn de laatste details aan het uitwerken", zegt de bron. Het gesprek zou moeten gaan over de sancties tegen Rusland en de bewapening van Oekraïne.
Schoof spreekt het Public Forum toe.
Het gesprek met Rutte is afgerond. Schoof is nu aan de beurt om een toespraak te houden. Dat wordt niet online uitgezonden. We komen zo snel mogelijk bij je met updates uit die speech.
Hoe gaat de NAVO om met de grotere dreiging van cyberaanvallen? Rutte zegt dat de NAVO veel experts heeft op het gebied van kunstmatige intelligentie en andere nieuwe technologieën.
Rusland is de grootste dreiging voor de NAVO, maar niet de enige, zegt Rutte. Ook China is een risicofactor, zeker vanwege warme banden met Rusland.
Maar ook het gebied ten zuiden van het NAVO-gebied is een dreiging. Daar hebben Spanje en Portugal meer mee te maken, zegt hij. China en Rusland hebben steeds meer invloed in het noorden en midden van Afrika. Rutte heeft daar een gezant zitten om te zorgen dat de NAVO overal kan helpen waar dat kan.
Of vrede in Oekraïne dichtbij is kan Rutte niet zeggen. Hij hoopt dat binnenkort vredesonderhandelingen kunnen beginnen. Hij wil een duurzame vrede in Oekraïne en wil dat Poetin nooit meer een kilometer van Oekraïne inneemt.
Iemand vraagt zich af of er genoeg aandacht is voor Oekraïne nu er ook een groot conflict in het Midden-Oosten is. Rutte zegt dat de NAVO-landen met twee conflicten tegelijk kunnen omgaan. Hij geeft wel toe dat het logisch is dat de aandacht van bijvoorbeeld de VS nu iets meer naar het Midden-Oosten gaat. Het is dan meer aan de Europese landen om naar Oekraïne te kijken.
Source: Nu.nl algemeen