Wetenschappers hebben een nieuwe manier gevonden om van plastic afval iets nuttigs te maken. Op milieuvriendelijke wijze zetten ze oude flessen om in de pijnstiller paracetamol.
Hanneke de Klerck is wetenschapsredacteur van de Volkskrant.
Chemici en biologen hebben uit plastic afval de pijnstiller paracetamol gemaakt met behulp van de darmbacterie E. coli. Dat kan het begin zijn van nieuwe manieren om afval te verwerken tot waardevolle materialen.
Bijzonder aan de gebruikte methode is dat de onderzoekers een reactie die voorheen alleen mogelijk was in reageerbuisjes konden uitvoeren in levende cellen. Het onderzoek is maandag gepubliceerd in Nature Chemistry.
Stephen Wallace, hoogleraar scheikundige biotechnologie aan de Universiteit van Edinburgh en een van de auteurs van het artikel, legt uit dat zijn team de Lossen-omlegging heeft gebruikt. Dat is een bekende chemische reactie die al meer dan honderd jaar wordt ingezet in labs en de industrie.
Nog niet eerder was gezien dat de reactie kan plaatsvinden in de natuur, in bacteriën. ‘En nog verrassender was dat het blijkt te kunnen zonder complexe katalysatoren uit het lab. De reactie kan op gang worden gebracht door fosfaten in de cel zelf.’
De onderzoekers zijn erin geslaagd de Lossen-omlegging op gang te brengen door bacteriën als beginstof een molecuul te geven uit oude plastic flessen. De bacteriën zetten dat om in de groeistof para-aminobenzoëzuur. Daarna werden ze zo gemanipuleerd dat ze de groeistof konden omzetten in paracetamol.
‘Dat betekent dat we de klassieke scheikunde op een heel nieuwe manier kunnen inzetten en bacteriën kunnen gebruiken voor ingewikkelde scheikundige reacties. Hopelijk kunnen we zo op een groenere en duurzamere manier waardevolle materialen maken.’
De bacterie die voor het onderzoek werd gebruikt, E. coli, is bekend als poepbacterie. Hij is een van de meest voorkomende bacteriën in de dikke darm van mensen en andere dieren.
E. coli is gunstig in de darmen, maar heeft een slechte naam als veroorzaker van voedselvergiftigingen. Het is een bacterie die veel gebruikt wordt in onderzoek, omdat hij makkelijk te manipuleren is.
Paracetamol wordt gemaakt uit fossiele brandstoffen in processen waarbij veel broeikasgassen vrijkomen. De nieuwe methode zou de uitstoot daarvan kunnen beperken en het mogelijk maken plastic afval te verwerken.
Wallace spreekt van een doorbraak, die alleen mogelijk was doordat in zijn lab scheikundigen en biologen samenwerken aan het creëren van bacteriën die afval kunnen ‘eten’. ‘Toen we ontdekten dat de Lossen-omlegging ook binnen cellen mogelijk is, prikkelde dat onze verbeelding. Dat we paracetamol konden maken uit plastic afval is een krachtig voorbeeld van wat we met deze techniek kunnen bereiken.’
Sjaak Neefjes, hoogleraar chemische immunologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum en niet betrokken bij het onderzoek, noemt wat Wallace en zijn collega’s hebben gedaan mooie chemie en een nieuwe reactie.
‘Het onderzoek is fraai en geeft aan dat plastic een bron voor interessante stoffen kan zijn. Die kunnen weer gebruikt worden voor geneesmiddelen of om er weer plastics van te maken of andere zaken. Maar er is nog een lange weg te gaan om dit allemaal commercieel interessant te maken.’
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant