Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Toen Donald Trump campagne voerde tegen ‘endless wars’ meende hij het ook nog. Over van alles kletst hij al naar gelang in zijn oranje hoofd de wind waait, maar als het om oorlog ging, was hij op zijn stabielst: oorlogen kosten geld, kosten levens en – voor hem het ergst van alles – hij zou de controle kunnen kwijtraken. Niets boezemt de Amerikaanse president meer angst in. Daarom ontdook hij Vietnam. Daarom kroonde hij zichzelf tot Meester van de Deal. De bunkerbommen op Iran onthullen dat Trump niet eens zijn eigen diepste overtuigingen trouw is.
De Haagse Navo-top die vandaag begint, zou historisch zijn. Dat wordt hij ook, alleen al om een andere reden dan de Navo-norm van 5 procent. ’s Werelds machtigste bondgenootschap moet zich redden zonder zijn machtigste bondgenoot. De Amerikaanse president kent geen loyaliteit. Hij heeft geen strategie. Enkel labiele antennes.
Dat dubbele manco slaat een krater in het bondgenootschap. De bondgenoot is nu het grootste risico, temeer daar hij verkering blijft zoeken met Poetin. De wispelturige leider van het bondgenootschap is reden de Europese defensie snel te verzelfstandigen.
Dat vraagt om forse investeringen, maar ook om afstemming van wat lidstaten al aan materieel hebben. Nu vuren Britse tanks munitie die in geen andere tank past. Duitse brandstofslangen passen niet op Franse voertuigen. En de Franse soldaat zonder munitie heeft voor zijn automatisch geweer niks aan een Pools of Duits magazijn.
Maar militaire verdediging is slechts één vlak van de grote opgave waar de huidige oorlog met Rusland ons voor stelt. Ze begon in 2014 met de annexatie van de Krim, al lag de aanloop in 2007, bij Poetins toespraak op de vredesconferentie in München (op dezelfde plek als waar de VS zich dit jaar van Europa wegdraaiden). Intussen lopen de frontlinies niet alleen door de Donbas, maar ook door onze schermen, stopcontacten, supermarkten en stemhokjes.
Verdediging vraagt ook gedeelde verbeelding van wie we samen zijn. Poetin valt Europese samenlevingen aan op hun kwetsbaarste punt: onderlinge samenhang. Desinformatie, cyberaanvallen, sabotage van infrastructuur en chantage, het sturen van migranten, aanslagen en politieke beïnvloeding; zijn hybride oorlog destabiliseert en zaait verdeeldheid. Voor Poetins nieuwe wereldorde moet het Westen in chaos uiteenvallen. Antidemocratische populisten als Viktor Orbán en Geert Wilders zijn Poetins agenten, meebuigende centrumrechtse politici als Yesilgöz de facilitatoren.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Onze weerbaarheid begint bij het maatschappelijk weefsel. In de Whole of Society Approach van Scandinavische landen draagt iedereen bij aan nationale veiligheid; burgers, scholen en bedrijven. Leerlingen oefenen met stroomuitval, cyberaanvallen, EHBO en evacuaties. Ze leren nepnieuws en manipulatie herkennen, weten hoe ze moeten handelen in een crisis.
In Nederland is het niet meer dan een beleidsstuk. Er is geen strategie, geen zware directie bij het ministerie van Defensie, geen publiek bewustzijn. Burgers rekenen op de overheid, terwijl die zonder hen nooit sterk kan zijn.
Totale Defensie is een netwerk van verbonden vlakken – als een voetbal uit 32 stukjes: militaire kracht, ja, maar ook instituties, onderling vertrouwen, incasseringsvermogen. Moed. Invoering van de opkomstplicht zou jongeren dit alles leren. Bovendien doorbreekt de dienstplicht sociale bubbels en helpt ze de samenhang.
Wie het sociale weefsel laat rafelen, verkwanselt ten tijde van hybride oorlog de veiligheid. Hoe bitter de ironie van de geschiedenis dat uitgerekend Mark Rutte, dertien jaar architect van publieke afbraak, uitholling van instituties en desintegratie, nu vooropgaat als heiland van onze collectieve veiligheid. Wie ons verzwakte, moet ons verdedigen. Gelukkig is hij geweldig goed met grillige mandarijnen.
[
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant