schrijft voor de Volkskrant over literatuur, non-fictie en onderwijs.
De scriptie. Nog altijd een onvermijdelijke horde om een universitair of hbo-diploma te halen. Voor veel studenten is die meesterproef een beproeving. Ze bestaan echt wel, afstudeerders die popelen om iets uit te zoeken of te bedenken, die plezier hebben in inventieve invalshoeken, verrassende uitkomsten en goed formuleren. Voor de meesten betekent een scriptie – of afstudeeronderzoek – maandenlang eenzaam ploeteren achter een laptop, eindeloos herschrijven en opgelucht inleveren. Voor sommigen is het een drama, ze raken wanhopig verstrikt in een berg informatie, worden overspannen en overwegen te stoppen.
En, eerlijk, uit ervaring weet ik dat het lezen van matige en saaie onderzoeksverslagen voor docenten ook geen feest is.
Maar nu is er vriend AI, hulp bij al uw scriptieproblemen. AI-tools als ChatGPT helpen bij het vinden van een goede onderzoeksvraag, met bronnen zoeken, met structuur, stijl en corrigeren van taalfouten. Kun je op die manier je hele scriptie uitbesteden? ChatGPT antwoordt desgevraagd braafjes: ‘Ik kan je zeker helpen met het schrijven van je scriptie – maar het is belangrijk dat jij de inhoudelijke richting bepaalt, omdat een scriptie jouw eigen academisch werk moet zijn.’ Maar AI biedt meer. De website studenten.com wijst op handige AI-tools voor het samenvatten en vergelijken van wetenschappelijke artikelen, en het werken met formules en statistiek.
Tom Naberink, AI-expert en docent aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen, vindt dat afstuderen op een scriptie niet langer kan. ‘We geven op dit moment diploma’s weg aan chatbots, en iedereen weet het’, zegt hij in Het Parool. Hij maakte met ChatGPT een volledige masterscriptie, die aan alle wetenschappelijke eisen voldoet. Studenten mogen niet meer op scripties worden beoordeeld, vindt Naberink, en hij krijgt bijval.
Afschaffen is drastisch, maar het moet anders. Fluitend doen alsof AI niet bestaat, kan niet. En je kunt studenten niet verwijten dat ze zwichten voor verlokkende tools. Iedere instelling – of het gezamenlijke hoger onderwijs - zal moeten formuleren wanneer, en in hoeverre, het gebruik van AI is toegestaan, en wanneer beslist niet.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Maar ja, ga dat maar eens controleren. Je komt al gauw in een wedstrijd terecht tussen het betrappen op plagiaat (door de docent) en het slim omzeilen van ontmaskering (door de student), beide met behulp van AI. Niet fijn als wantrouwen de basis wordt van beoordeling.
AI is er nu eenmaal, dus waarom niet kijken hoe het wél goed te gebruiken is in serieuze opleidingen? Daarbij moeten we terug naar de bedoeling van onderwijs: dat mensen de wereld leren begrijpen, zelfstandig kunnen nadenken en oplossingen bedenken voor problemen die ze tegenkomen. Om te begrijpen en kritisch te beoordelen wat AI uitspuwt, heb je allereerst basiskennis nodig, een grote leesvaardigheid en het vermogen verbanden te leggen. Die worden je jarenlang bijgebracht, vanaf de basisschool. Als we nou eens beginnen dát heel goed te doen.
Om te toetsen of studenten een onderzoek begrijpen, kun je hen mondeling AI-resultaten laten becommentariëren, er een debat over laten voeren of er ter plekke een essay over laten schrijven. Of een vervolgopdracht geven die alleen in de echte wereld uitvoerbaar is. Creatieve docenten kunnen vast meer les- en toetsvormen bedenken. Tijdrovend zijn de alternatieven wel.
Nog meer moeite kost het om kinderen en jongeren onderwijs geven dat zo inspirerend is en ze zoveel plezier geeft in onderzoeken, lezen en schrijven, dat ze het onnodig vinden om denkwerk aan AI over te laten. Omdat het leuker is zelf iets te ontdekken en ideeën te verspreiden. Dat is wensdenken, maar ik blijf dat doen. Zonder hoge doelen komen we nergens.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant