Iran heeft wraak gezworen voor de Amerikaanse bombardementen op zijn grondgebied. Doelwitten zijn er genoeg in de regio. Verspreid over het Midden-Oosten liggen bijna twintig Amerikaanse bases met rond de 45 duizend militairen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
De dichtstbijzijnde en meest voor de hand liggende basis voor zo’n vergeldingsslag is de Al-Asad luchtmachtbasis in Irak, waar zo’n 2.500 Amerikaanse militairen zijn gelegerd. Iran heeft deze basis zes jaar geleden ook al eens bestookt met raketten. In januari 2020 vuurde het dertien ballistische raketten af op Al-Asad als vergelding voor de moord op de Iraanse generaal Qassem Soleimani door de Verenigde Staten. Niemand raakte ernstig gewond.
Amerika heeft de afgelopen tijd voorbereidingen getroffen tegen een mogelijke Iraanse aanval in de regio. De luchtverdediging werd bij alle ‘kwetsbare’ bases versterkt. Satellietfoto’s hebben ook uitgewezen dat Amerika uit voorzorg straaljagers heeft weggehaald die op Al-Asad waren gestationeerd. De vliegtuigen zijn naar elders in de regio overgebracht.
Tientallen F-22, F-16 en F-35-straaljagers zijn verder uit de VS naar het Midden-Oosten overgevlogen om de luchtvloot daar te versterken. Ook toestellen van Amerikaanse luchtmachtbases in Europa zijn dichter naar het oorlogsgebied gebracht. Tien F-16’s zijn bijvoorbeeld van Italië overgevlogen naar Prince Sultan in Saoedi-Arabië.
De militaire bases vormen samen een netwerk dat de Verenigde Staten over de regio hebben uitgespreid. De grootste basis is Al Udeid in Qatar, met tienduizend militairen. Deze basis is het hoofdkwartier van het Amerikaanse leger in de regio.
In Koeweit bevinden zich vijf bases, met in totaal 13.500 militairen. In Bahrein ligt de thuisbasis voor de Amerikaanse vijfde vloot, met negenduizend Amerikaanse militairen en burgerpersoneel. In de Verenigde Arabische Emiraten zijn 3.500 Amerikanen gelegerd. Verder bevinden zich nog honderden Amerikaanse militairen in Syrië, Jordanië, Oman, Egypte en Turkije.
De legerbases gelden als belangrijkste doelwit voor Iran. Ze zijn groot en daardoor makkelijk te raken. Hun locatie is al jaren bekend. Bovendien liggen de meeste ruimschoots binnen het bereik van Iraanse drones en raketten.
Iran kan echter niet om het even welke basis aanvallen. De meeste liggen in Arabische landen waarmee Iran net betere relaties heeft opgebouwd. Die relaties wil het niet verpesten door raketten af te vuren op hun grondgebied. Een basis in Irak of Syrië is daarom een meer voor de hand liggend doelwit dan bijvoorbeeld een basis in Qatar.
De Amerikanen moeten niet alleen Iran vrezen, maar ook milities die door Iran worden gesteund. De Houthi-rebellen in Jemen hebben al aangekondigd dat zij weer Amerikaanse schepen kunnen gaan bestoken die op weg zijn door het Suezkanaal. De Houthi’s en de VS hebben net in mei een overeenkomst getekend waarin ze beloven elkaar niet aan te vallen. De Amerikaanse aanval op Iran dreigt dat akkoord ongeldig te maken.
Pro-Iraanse milities hebben hun eerste speldenprikken al uitgedeeld voordat de eerste Amerikaanse bommen vielen. Op 13 juni, de dag waarop de Israëlische bombardementen op Iran begonnen, zijn volgens Associated Press bij Al-Asad drie drones neergeschoten. Een dag later zouden vier Amerikaanse bases in Irak en Syrië onder vuur zijn genomen.
Bij een aanval op een buitenpost in Jordanië zouden drie Amerikaanse militairen zijn gedood, wat mogelijk het werk is geweest van door Iran gesteunde milities. De leiding van het Amerikaanse leger in de regio heeft niet op deze berichten gereageerd.
Niet alleen straaljagers zijn naar het Midden-Oosten gedirigeerd om Amerikaanse doelwitten te beschermen. Volgens The New York Times zijn ook zo’n dertig tankvliegtuigen naar de regio gevlogen om al die straaljagers in de lucht te kunnen bijtanken. Op zee ligt de vijfde Amerikaanse vloot klaar om bij te springen. Het vliegdekschip Carl Vinson, met zestig vliegtuigen aan boord, was al in het Midden-Oosten. De Vinson krijgt daar gezelschap van het vliegdekschip Nimitz, dat ook nog eens meer dan zestig vliegtuigen meebrengt.
Behalve militairen zijn ook duizenden Amerikaanse burgers een mogelijk doelwit voor Iran. Het gaat daarbij om duizenden diplomaten die werken in ambassades en consulaten. De VS hebben de gedeeltelijke evacuatie van zijn dichtstbijzijnde ambassade, die van Irak, bevolen. Diplomatiek personeel en hun families in andere plaatsen mogen de explosieve regio verlaten als ze dat willen.
Behalve diplomaten zijn er nog veel Amerikaanse staatsburgers in het Midden-Oosten. Hun aantal bedraagt volgens Amerikaanse schattingen rond de 300 duizend. Zij werken in bedrijven die te maken hebben met de olie-industrie en tal van andere sectoren. In Israël wonen bovendien 700 duizend mensen met twee paspoorten: een Amerikaans en een Israëlisch.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant