Zondag verzamelden enkele duizenden demonstranten op de Koekamp in Den Haag. Ze protesteerden daar tegen de komende Navo-top in de stad en vooral tegen een verhoging van de defensie-uitgaven. ‘Wie investeert in wapens, gaat ze uiteindelijk gebruiken.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincie Zuid-Holland.
Hij stond er al in 1981 en 1983, toen honderdduizenden mensen protesteerden tegen kernwapens op het Museumplein en het Malieveld. En nu, ruim veertig jaar later, is Robert (68), die liever niet met zijn achternaam in de krant wil, er opnieuw bij – grijzer, met minder haar, maar nog even overtuigd.
Op de Koekamp in Den Haag, vlakbij het Centraal Station, mengt hij zich tussen enkele duizenden demonstranten die zich uitspreken tegen de aanstaande Navo-top. ‘We zijn niet met zoveel als toen, maar de vredesbeweging is springlevend’, zegt Robert.
De demonstratie trekt een bont gezelschap aan: klimaatactivisten, pro-Palestina-demonstranten, aanhangers van Bij1 en de SP, communistische groepen, lhbti-activisten, en christelijke pacifisten. Ze zijn het lang niet over alles eens – de oorlog in Oekraïne en de situatie in Iran leiden tot spanningen – maar vinden elkaar in hun afwijzing van militarisering en buitenlandse interventies.
De hele middag galmen leuzen over het veld. ‘Free, free Palestine.’ ‘No war, no occupation, stop Nato’s domination.’ ‘Hun strijd, onze strijd, internationale solidariteit’. De meute wordt opgezweept door speeches van onder meer SP-leider Jimmy Dijk en door de geëngageerde linkse punkband Hang Youth.
Robert noemt zichzelf anarchist. Met zijn lange, grijze baard oogt hij als een reïncarnatie van zijn grote held, Ferdinand Domela Nieuwenhuis, de 19de-eeuwse socialist die het parlement de rug toekeerde. ‘Hij had door dat je in de politiek uiteindelijk weinig bereikt en heeft zich daar wijselijk van afgekeerd’, zegt Robert.
Voorheen steunde hij de Partij voor de Dieren, maar nu die partij heeft ingestemd met de verhoging van de defensie-uitgaven heeft hij zijn lidmaatschap opgezegd. Hij is categorisch tegen wapens, en als hij daardoor voor ‘naïef’ wordt versleten, heeft hij steevast een antwoord klaar. ‘Wie investeert in wapens, gaat ze uiteindelijk gebruiken. Wapens vinden altijd hun weg naar oorlog.’
Ook over de oorlog in Oekraïne heeft hij een uitgesproken mening: ‘Ik ben tegen Poetin, maar ook tegen onze eigen westerse leiders. Die oorlog is mede veroorzaakt doordat de Navo zich oostwaarts is blijven uitbreiden.’
Niet iedereen op de Koekamp neemt zo’n duidelijk standpunt in. Emily May ’t Hoen (53), die stickers met de tekst ‘peace now’ uitdeelt, voelt zich vooral machteloos. ‘Of er wapens naar Oekraïne moeten, weet ik niet. Daar wil ik geen uitspraken over doen.’
Voor haar draait het protest vooral om Gaza. ‘Ik heb contact met mensen daar. Ze leven in de angst of ze vandaag wel te eten hebben. Dat komt omdat er in de wereld een paar gekken aan de macht zijn, die deze situatie in stand houden. Deze week komen ze ook nog eens samen hier in Den Haag, de stad van vrede en recht. Dat is toch bizar?’ Vandaag is ze gekomen om te demonstreren tegen ‘oorlog in het algemeen’. ‘Ik geloof niet in de gewapende strijd.’
Vera Kersting (28) houdt een groot kartonnen bord in de lucht, waarop Trump, Netanyahu en Rutte zijn afgebeeld als duivels. ‘Ik ben vóór de vrede en tegen de Navo’, zegt ze. ‘Het moet een keer afgelopen zijn met wereldleiders die de boel opfokken.’ Ondanks haar teleurstelling over het Navo-standpunt van de Partij voor de Dieren, blijft ze die partij trouw. ‘Dat is de enige partij die het grote plaatje ziet: klimaat, ongelijkheid en racisme.’
Sommige spanningen komen zondag openlijk tot uiting. Een tiental demonstranten zwaait met Iraanse vlaggen en roept luid ‘hands off Iran’. Onder hen is de 40-jarige Said, die liever zonder achternaam getuigt, een elektrotechnisch ingenieur die sinds vijf jaar in Nederland woont. Hij haalt fel uit naar enkele andere demonstranten die, ondanks hun kritiek op Israël en de VS, voorstander zijn van een regimewisseling in Teheran.
‘De Navo is een derde wereldoorlog aan het uitlokken’, roept hij. ‘Als de ayatollahs worden verdreven door de VS of Israël, wordt het geen haar beter. Kijk naar Libië, Syrië of Irak – zijn die landen erop vooruitgegaan?’
Said noemt zichzelf onderdeel van de progressieve beweging in Iran, maar pleit voor interne verandering. ‘Wij moeten ons systeem zélf veranderen. Daar hebben we de Navo niet voor nodig.’
Hij kijkt met zorg naar de Navo-top in Den Haag. ‘De wereld is in rap tempo aan het militariseren.’ Hij ziet de verhogingen van de defensiebudgetten als een ‘historische fout’. ‘Let op mijn woorden: de hele wereld gaat daar de gevolgen van merken, niet alleen Iran.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant