Volgens een EU-onderzoek zijn er aanwijzingen dat Israël in Gaza artikel 2 van het associatieverdrag met de EU schendt. Dat artikel gaat over de verplichting om mensenrechten te respecteren. Onduidelijk is of de EU nu ook daadwerkelijk maatregelen zal treffen.
"Op basis van onafhankelijke internationale organisaties zijn er aanwijzingen dat Israël zijn verplichtingen uit artikel 2 van het EU-Israël Associatieverdrag niet nakomt", staat volgens Politico in het vertrouwelijke rapport van EU-buitenlandchef Kaja Kallas.
Het rapport baseert zich onder meer op de Verenigde Naties en internationale hulporganisaties, die zeer kritisch zijn op Israëls handelen in Gaza. Zo bestempelde de VN-hulporgansiatie OCHA Gaza recent nog als de "hongerigste plek op aarde".
Het onderzoek kwam na een verzoek van de Nederlandse buitenlandminister Caspar Veldkamp en steun van zestien van zijn EU-collega's. Veldkamp stelde dat Israël mogelijk het verdrag geschonden heeft met de blokkade van Gaza, waardoor humanitaire hulp het gebied niet kon bereiken. Hij schreef in zijn brief aan Kallas dat een bredere reflectie op de relatie met Israël nodig is.
Op haar beurt zei Kallas woensdag nog tegen het Europees Parlement dat "Israël recht heeft op zelfverdediging, maar wat we in de praktijk zien daar ver aan voorbijgaat". Daaraan voegde ze toe dat Israël "tientallen jaren aan humanitaire principes ondermijnt" door de toegang van voedsel en medicijnen te blokkeren.
De uitkomst van het onderzoek komt niet onverwacht. "Voor wie naar de televisie kijkt en de krant leest, is het niet moeilijk om in te schatten tot welke conclusie de onderzoekers komen", zei de president van de Europese Raad António Costa eerder deze maand.
De EU zou op basis van het rapport de politieke en economische banden met Israël (deels) kunnen verbreken, maar er heerst verdeeldheid in de EU. Een betrokken diplomaat noemt het tegenover de Volkskrant een "zeer delicaat en uiterst gecompliceerd proces".
Het is nu aan de verantwoordelijke ministers en regeringsleiders om eventuele consequenties aan het rapport te verbinden. Voor het volledig opzeggen van het akkoord is unanimiteit onder alle 27 EU-lidstaten vereist. Dat is onwaarschijnlijk vanwege verzet uit onder meer Duitsland en Oostenrijk.
Ingewijden vertellen aan Politico dat tussentijdse maatregelen wel mogelijk zijn, als een meerderheid voor is. Het beperken of opschorten van het verdrag kan Israël flink raken, aangezien de EU de grootste handelspartner is van het land: 32 procent van de Israëlische export ging vorig jaar naar de EU.
De oorlog tussen Israël en Iran zou het nemen van maatregelen verder kunnen compliceren. "Nu de Iraanse raketten slachtoffers maken in Israëlische steden wordt het moeilijker een meerderheid te vinden voor strafmaatregelen tegen Israël", zei een EU-diplomaat tegen de Volkskrant.
Maandag overleggen de ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel. Kallas heeft hen gevraagd zich uit te spreken over het rapport, dat drie dagen later door de regeringsleiders besproken wordt. Een besluit over sancties volgt op z'n vroegst in juli.
Source: Nu.nl algemeen