Elke zondag tipt de boekenredactie de opmerkelijkste boeken die u niet wilt missen. Met deze week: een merkwaardig intiem boek van Joan Didion. En: wat wilde de Duitse literaire ster Arno Geiger met zijn knotsgekke Karel-V-roman?
Joan Didion, 1 meter 52, was de Grootste Amerikaanse Essayist van de laatste vijftig jaar. En nu, vier jaar na haar overlijden, verschijnt er ineens een merkwaardig intiem boek met haar therapie-notities. Wat leren ze ons over Didion? (Veel.) Lees hier de recensie.
Martin Michael Driessen schrijft altijd mooi over het onvermijdelijke lot dat op zijn personages wacht. Maar waarom verkeren zijn personages deze keer in het Derde Rijk? Lees hier de recensie.
De biografie van Reinder Zwolsman leest als een pakkende schelmenroman. In Scheveningen begon en eindigde zijn zegetocht: de verwoestende gevolgen van zijn ingrepen zijn daar nog steeds te zien. Met bluf en chantage wilde vastgoedmagnaat Reinder Zwolsman Nederland rijp maken voor het massatoerisme. Lees hier de recensie.
Karel V, hoogbejaard, poedelnaakt, ontsnapt uit zijn klooster om het leven te ontdekken. Wat wilde de Duitse literaire ster Arno Geiger met zijn knotsgekke Karel-V-roman? Lees hier de recensie.
In Nederland, met z’n compromissencultuur, moet je met een lampje zoeken naar bevlogen redenaars – althans, dat is lange tijd de opvatting geweest. Historicus Henk te Velde weet wel beter. Lees hier de recensie.
Lees ook: Schrijver Ali Smith geldt sinds haar ‘seizoenenboeken’ als een lichtend baken van medemenselijkheid in tijden van xenofobie. Nu worden haar seizoenen naar het Nederlandse toneel gebracht. ‘De waarheid is nog steeds de waarheid, ook al worden er leugens verteld.’ Lees hier het interview.
De opmerkelijkste boeken van vorige week, (15 juni):
Ritjes maken, Wolkers deed het veel, wie dit dagboek uitwringt blijft met handen vol zaad achter. Vlak voor Jan Wolkers in 2007 stierf, zei hij tegen Karina dat hij hoopte dat ze niet teleurgesteld in hem zou zijn als ze na zijn overlijden zijn dagboeken zou bekijken. Begrijpelijk. Wolkers is nogal een geilneef, met twee trio’s (beide samen met Karina, de een met een man, de ander met een vrouw) in ’68 als apotheose: ‘Zie Josina’s tong steeds in Karina’s mond verdwijnen. Armen om Karina’s lichaam. Steunen en stamelen. Komen met zijn drieën tegelijk klaar.’ Zo zo! Lees hier de recensie.
Volkskrant-abonnees kunnen eerdere dagboeken van Jan Wolkers lezen op Fluister
Nobelprijswinnaar Jon Fosse schrijft eigenlijk helemaal niet goed. Toch is elk boek weer onweerstaanbaar, schrijft Joost de Vries. ‘Telkens als er een nieuw boek verschijnt, pak ik het direct van de stapel en lees ik het al staande aan mijn bureau vrijwel uit. En waar ik primair de behoefte krijg Fosse te persifleren, kan ik zijn novellen toch blijkbaar niet weerstaan.’ Waarom is Fosse’s werk toch zo moeilijk weg te leggen? Lees hier de recensie.
Met haar boek Open Socrates – Een filosofisch leven, dat deze week in Nederlandse vertaling is verschenen, wil Agnes Callard een nieuwe tak van ethisch denken introduceren. ‘Egoïsme slecht? Niet als je een waardevol leven wilt leiden.’ Lees hier het interview.
Tussen 1900 en 1940 veranderde het culturele landschap van Nederland volledig, en al helemaal in de poëzie. In het kolossale boek Een nieuw geluid ziet dichter Sasja Janssen hoe de moderne poëzie geboren wordt. Je kunt je eindeloos laten meeslepen door dit ravissante boek over de moderne poëzie. Lees hier de recensie.
In haar debuutroman Ludwig maakt de Belgische journalist en columnist Jana Antonissen (1992) fictie van de periode waarin ze werkte aan een filmproject van de omstreden Russische regisseur Ilja Chrzjanovski. Pas achteraf ging ze zich vragen stellen. Werden er grenzen overschreden, en zo ja, was zij zelf enkel slachtoffer of ook dader? Lees hier de recensie.
Volkskrant-abonnees kunnen Ludwig luisteren of lezen op Fluister
Met Hé goedemorgen, hoe gaat het? won Martina Hefter vorig jaar de prestigieuze Deutscher Buchpreis. Recensent Sander Kollaard vraagt zich af wat de jury erin zag en hij niet. Lees hier de recensie.
Zij weigert zijn boek aan te prijzen, hij vindt haar ouderwets, maar in hun liefde voor de lezer vinden ze elkaar. ‘Grande dame’Renate Dorrestein en miskende man Alex Boogers waren uitstekende penvrienden, blijkt uit Buitenstaanders in brieven. Lees hier de recensie.
Hoe praat je met kinderen over de dood? Een tuintje op je buik geeft een mooie voorzet. Onverschrokken openhartig beantwoordt dit boek de lastigste vragen. Dus hoezo een jeugdboek? Iedereen zou dit moeten lezen. Lees hier de recensie.
Journalist Pepijn Keppel wil het contact met zijn jongere zus herstellen. Maar dat gaat zomaar niet. Zusje begint sterk, en dan? Lees hier de recensie.
De opmerkelijkste boeken van vorige week, (8 juni):
Niet zomaar noemt Jan Brokken zijn nieuwe bundel De weemoed van de reiziger. Hier spreekt Jan Brokken de reisschrijver – gelukkig maar, want daar zijn er steeds minder van. En dat terwijl reizen van levensbelang is. Lees hier de recensie.
Marga Minco schreef méér dan Het bittere kruid, en al dat verbluffende werk is nu verzameld. In het net verschenen verzameld werk van Minco zijn de personages intens eenzaam in een onverschillige, naoorlogse wereld. Die eenzaamheid maakt ze óók vrij: het ergste is toch al gebeurd. Lees hier de recensie.
Gaea Schoeters’ vorige, prachtige roman Trofee stelde ongemakkelijke vragen over de trofeejacht in Afrika. Ook in Het geschenk zijn er olifanten, maar het boek lijkt bijna door iemand anders geschreven. Lees hier de recensie.
In Noorwegen voert de 52-jarige Tore Renberg al jarenlang de bestsellerlijsten aan, maar in Nederland is hij relatief onbekend. Met De longdrijfproef, een groots opgezette historische roman over het fenomeen zuigelingenmoord, kan daar verandering in komen. Lees hier de recensie:
Tessa Leuwsha raakte als 17-jarige gefascineerd door de Surinaamse vrijheidsstrijder Boni. Ze reconstrueerde zijn leven en geeft hem nu eindelijk de erkenning die hij verdient. ‘Mensen als Boni zijn door geschiedschrijvers eeuwenlang als rebellen en schurken neergezet. Dat is karaktermoord.’ Lees hier de recensie.
Lees ook: Naar welk terras in Parijs moet je als je intellectuele pretenties hebt, vraagt schrijver Berend Sommer zich af. Hij kiest zelf, net zoals Jean-Paul Sartre dat vroeger deed, voor Café de Flore. Daar ziet hij het existentialisme in actie.
***********************************************
De opmerkelijkste boeken van vorige week (1 juni):
De Duitse Nederlander Franz Junghuhn (1809-1864) was de belangrijkste kracht in de ‘verwetenschappelijking’ van het koloniale bestuur in Nederlands-Indië. Zijn leven, zoals historicus Ulbe Bosma het vertelt, was vulkanisch: een onophoudelijke uitbarsting van energie en bovenmenselijke activiteit. Bosma’s overrompelende biografie is meer dan alleen een weergave van een hyperactief leven van eennwetenschapper. Het is óók een avonturenroman. Lees hier de recensie.
‘Wat is het toch een schat’, staat te lezen in Clara, een biografie waarin de Duitse schrijver-journalist Christine Eichel uitpluist hoe Clara Schumann (1819-1896), de vermaarde pianist en componist, zich ontworstelt aan de mannen in haar leven. Natuurlijk vindt Eichel Robert geen schat. De ironie druipt wel vaker van de pagina’s in een boek dat deels leest als een demasqué van Robert Schumann. Eichel stelt pittige vragen als: hoe haalt een jonge, succesvolle vrouw het in haar hoofd om met zo’n slampamper te trouwen? Lees hier de recensie.
Fatos Lubonja was 23 toen hij gevangen werd gezet en 40 toen hij in 1991 vrijkwam. In Een gevangenisleven vertelt hij de onvergetelijke verhalen van zijn celgenoten. Behalve een verbijsterend is het ook een ontroerend boek. Met hun levensverhalen redt Lubonja een universum van de vergetelheid waarvan de meeste Europeanen nauwelijks kunnen geloven dat het echt heeft bestaan, helemaal niet zo lang geleden, helemaal niet zo ver weg. Lees hier de recensie.
De tegenstander is een true crime klassieker in Frankrijk: over de man die deed alsof hij elke dag naar zijn werk ging, maar eigenlijk niks deed. Toen zijn familie erachter dreigde te komen, vermoordde hij ze allemaal. Het kostte Emmanuel Carrère zeven jaar om De tegenstander te voltooien, om de juiste vorm te vinden. Door de ik-vorm te gebruiken, inmiddels zijn handelsmerk (in Frankrijk is hij een beroemdheid), trekt Carrère de lezer zijn gedachtewereld in. Zijn waarnemingen zijn gekleurd, persoonlijk en interessant. Hoe verhoudt Carrère zich tot de moordenaar? Waarom betrekt hij juist deze zaak zo op zichzelf? Lees hier de recensie.
Graphic novel ‘Verborgen bron’ is net zo mysterieus als de Italiaanse beeldentuin waarin het boek zich afspeelt. In de magisch-realistische wereld van de Haagse tekenaar Ibrahim R. Ineke zijn vragen belangrijker dan antwoorden. Lees hier de recensie.
Hoe praat je met pubers over seks en depressie? Door ze op een niet-serieuze manier serieus te nemen. Jongerenauteur Erna Sassen is daar een meester in, wat ze meer dan ooit bewijst in het laatste deel van haar trilogie over Joshua en zijn vrienden: Neem een kip (15+). Sekswerkers, pijp-CEO’s en aarsbananen: zonder gêne en met veel humor vertelt Sassen over seks en relaties. In dit boek heeft de bekroonde auteur haar ideale vorm gevonden. Lees hier de recensie.
Denken is afwijken, zegt voormalig Denker des Vaderlands René ten Bos. Zijn nieuwe boek is een pleidooi voor idiotie. Nee, dat betekent niet dat we elke mafkees moeten geloven. Maar wat dan wel? Lees hier het interview.
Lees ook: Middenin deze uitstervingsgolf, willen mensen graag bedreigde dieren beter leren kennen. Maar kunnen wij dieren wel echt zien voor wat ze zijn? Essay van veelbekroonde jonge schrijfster Nikki Dekker.
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
De opmerkelijkste boeken van vorige week (25 mei):
Zijn vrouw stierf vorig jaar juni aan een onbehandelbare, extreem agressieve vorm van kanker – na een huwelijk van bijna zestig jaar. Hij wilde er niet over schrijven, maar hij móést wel. De emotie zit nog hoog in Rouwjournaal. Uiterst omfloerst is hij alleen over zijn bedrog. ‘Was ze trots een man te hebben op wie andere vrouwen verliefd werden?’ Lees hier de recensie.
Er is weer een aflevering van Matthijs Deens veelgelezen, veelbekroonde (bijna verfilmde) nieuwe Waddenthriller over detective Liewe Cupido. Dit deel had ook ‘Het spookschip’ kunnen heten, maar dat was misschien net een tikkeltje té gothic voor Deen. Deel 4, De loods, bevestigt dat Liewe Cupido nog wel even meekan. Lees hier de recensie.
Je bent toch geen ‘nice girl’, hè? Want dan krijg je zeker niet wat je verdient, zegt adviesgoeroe Lois Frankel. In Nice Girls Don’t Get What They Deserve schrijft Frankel jonge vrouwen een persoonlijkheid voor. Alsof een persoonlijkheid een optie is. Lees hier de recensie.
Alle boekrecensies en interviews met schrijvers vindt u hier.
Net uit de kast, 16 jaar oud en hopeloos verliefd: Seán Hewitt beschrijft het schitterend in zijn romandebuut. Hemel, open u, rijk aan lyrische passages, is duidelijk het werk van een dichter. Lees hier de recensie.
Wie Geert Wilders ziet als een pestkop die de regels van parlementair fatsoen richting riool verschuift met boutades en flauwe grappen, moet Kopvoddentaal van taalkundige Robbert Wigt lezen. Daaruit stijgt een heel ander beeld op van de leider van de grootste regeringsfractie. Dat van een eloquent debater, die met een gedoseerd gebruik van retorische middelen zijn opponenten het nakijken geeft. Lees hier de recensie.
De gemeente Amsterdam werkte redelijk ruggengraatloos mee met de Duitse bezetter. Maar dat meewerken kent meer ambiguïteit dan we denken, betoogt Jeroen Kemperman in zijn nieuwe boek Een kwestie van uitvoering.
Kemperman heeft zich verdiept in de beweegredenen van (ogenschijnlijk) coöperatieve ambtenaren – die heel eerbaar konden zijn. Soms was het verschil tussen mee- en tegenwerken maar heel betrekkelijk. Lees hier de recensie.
Breken is bouwen heet de vuistdikke, uitwaaierende en gedetailleerde literatuurgeschiedenis van vijfenzeventig jaar Vijftigers, die criticus en biograaf Graa Boomsma nu heeft gepubliceerd. Boomsma wil met die titel laten zien dat op de doorbraak die de Vijftigers forceerden de toekomst van de Nederlandse poëzie tot op de dag van vandaag is gebouwd. Lees hier de recensie.
Filosoof Lieke Asma is een dwarse stem in de wetenschap. Haar boodschap: verspil minder tijd aan Stop met onnodig veel tijd verspillen met het kijken naar de psyche. Die verklaart niet al ons gedrag. Lees hier het interview.
De opmerkelijkste boeken van vorige week (18 mei):
De vorige roman van Auke Hulst stond op de shortlist van álle literaire prijzen. Nu heeft hij een nieuwe: Tandenjager. Kloek en ambitieus, slaat Auke Hulst een voor hem nieuwe weg in: 19de-eeuwse gothic.
Met een nieuw gebit bestijgt protagonist Vos de sociale ladder, een klassenmigrant à la Tom Ripley en Becky Sharp, maar brengt het hem ook verlossing? Auke Hulst vertelt het verhaal met een mix van weldoorvoeld en tandenknarsend proza. Lees hier de recensie.
Echo’s, spiegelingen, dubbelgangers, chantage, driehoeksrelaties, verraad. Pieter Waterdrinkers nieuwe roman Céline is een ambitieuze roman met alle ingrediënten van een spannende thriller – over de oorlog in Oekraïne, de reactie van het Westen daarop, de gewetenloze superrijken die er garen bij spinnen en ons collectieve historische geheugenverlies. Je ziet de verfilming al voor je.
Waterdrinker, die na de Russische inval in Oekraïne St.-Petersburg verruilde voor Frankrijk, dwingt ontzag af voor hoe dit literaire werk is opgebouwd, voor de eruditie die eruit spreekt, de (kunst)historische uitstapjes. Maar raakt Céline ook? Lees hier de recensie.
In Eigen planeet eerst – ondertitel: Waarom onze democratie geen antwoord heeft op het grootste vraagstuk van onze tijd – probeert Van Iperen een vraag te beantwoorden die haar kinderen haar steeds stelden: als die klimaatcrisis zo ernstig is, waarom doen jullie dan zo weinig?
Roxane van Iperen laat in dit sterke en urgente essay zien hoe een ‘überelite’ het systeem gijzelt. Lees hier de recensie.
Eindelijk is er een biografie van Peter Tazelaar, verzetsstrijder, Engelandvaarder, spion. En nu blijkt dat deze getormenteerde held beduidend meer was dan secondant van de Soldaat van Oranje.
Historicus Victor Laurentius (1973) heeft met Spion in smoking - Het intrigerende levensverhaal van Engelandvaarder en geheim agent Peter Tazelaar, niet alleen achterstallig onderhoud verricht, hij biedt ook inzicht in de zielenroerselen van een getormenteerde held. Tazelaar sliep met zijn gekoesterde colt .45 onder het hoofdkussen en bond zijn vrouw op het hart hem nooit wakker te maken omdat hij haar dan in een reflex zou kunnen doden. Tezelfdertijd ontfermde hij zich over zwerfhonden en bezocht hij de ouders van een verzetsman die door diens vroegere kameraden was geliquideerd nadat hij (onder dwang) met de Duitsers was gaan samenwerken. Lees hier de recensie.
Een pasgeboren kind spoelt aan bij een dorpje aan de Ierse westkust. Het hele dorp kijkt naar het kind, en naar elkaar. Behoedzaam stuurt debutant Garrett Carr de gebeurtenissen De jongen van zee.
De roman vertelt een verhaal dat nadrukkelijk is geworteld in dat van een kleine, hechte gemeenschap aan de Ierse westkust. In Killybegs, graafschap Donnegal, om precies te zijn. Het is de fascinerende relatie tussen Brendan en Declan die het verhaal voortstuwt, maar het is het portret van een veranderende gemeenschap dat uiteindelijk beklijft. Petje af voor Carr, die plot en thematiek laat opdrijven naar respectabele hoogten. Lees hier de recensie.
De vijf fraaie vertellingen in Het verhaal over Mevrouw Berg van de Noorse auteur Ingvild H. Rishøi doen je nadenken over hoe ‘echt’ je leven is, zegt dichter Sasja Janssen. Besta je wel, los van iedereen?
‘De technische verdienste van Rishøi is dat ik me via dit zorgvuldige bouwwerk van taal even werkelijker voel dan in de alledaagse werkelijkheid. Door dit boek voel ik me, vanwege het veelvuldig gebruikte kindperspectief, weer het kind dat ik ooit was. Maar ook dat ik nooit was, en universeler nog: het kind dat ik nog altijd ben’, schrijft Janssen. Lees hier de recensie.
Quizvraag: wat weet u van George Sand? Auteur, droeg mannenkleren, rookte sigaren, Chopins minnares… Zoiets? Haar werk wordt nu gedateerd genoemd, maar tijdens haar leven (1804-1876) was ze een van de beroemdste schrijvers van Frankrijk. Gustave Flaubert bewonderde haar en begon zijn brieven aan haar met ‘Chère Maître’.
Onder haar twintigduizend overgeleverde brieven is ook de onlangs vertaalde correspondentie met Pauline Viardot-Garcia (1821-1910), een internationaal gevierde operazangeres die met haar echtgenoot Louis Viardot het middelpunt van cultureel Parijs vormde. De toon is opgewekt. Met Chopin, die vaak op Sands landgoed verblijft en de groeten ontvangt of laat overbrengen, wordt liefdevol de draak gestoken: nu eens heet hij Fritz, dan weer Chipchop, Chipchip, Chopino, Chopinet of Chopinski. Gaandeweg lezen we meer over de tegenslagen in de levens van de vriendinnen. Lees hier de recensie.
Lees ook dit interview: Maarten Asscher sublimeerde zijn levenslange liefde voor Oscar Wilde in een literaire biografie van de wereldberoemde dandy. Waarom betekent de Ierse schrijver zo veel voor hem?
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant