is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant.
Toen Dilan Yesilgöz eind 2023 een faustiaans verbond sloot met de PVV – een verbond dat ons anderhalf jaar lang bestuurlijke achteruitgang heeft opgeleverd, plus een barrage aan racistische verwensingen tegen zomaar-Nederlanders, schade aan de rechtstaat, en diepe schaamte onder de normale mensen – zegde Bas Erlings zijn lidmaatschap van de VVD op. Dat ging hem te ver.
Erlings, voormalig campagnestrateeg van Mark Rutte, mag dezer dagen overal zijn boekje pluggen waarin hij beweert te weten hoe je ‘populisten moet verslaan’. Dat boekje hoort bij een nieuwe ‘maatschappelijke actiegroep’ (zeggen ze zelf) waar Klaas Dijkhoff, voormalig kroonprins van de VVD, het gezicht van is, en die vindt dat ‘het midden’ zich moet ‘verbinden’ om ‘echte oplossingen’ te brengen.
Erlings is een van mannen achter de pleur-op-campagne uit 2017, toen Rutte een wit overhemd met opgestroopte mouwen aantrok en ging zeggen dat de allochtonen ‘normaal moesten doen’ en anders moesten opdonderen naar hun eigen land. Het begon met Turkse Nederlanders die voor Erdogan stonden te vlaggen, het eindigde met iedereen die van elders is gekomen en ‘onze vrijheid’ bedreigt omdat hij ‘zich niet wil aanpassen’. Kennelijk is de vrijheid om asociaal te zijn, onvoldoendes te scoren en afwijkende meningen erop na te houden voorbehouden aan ‘oorspronkelijke Nederlanders’.
Een half jaar geleden deed het VVD-Kamerlid Bente Becker het voorstel om ‘de culturele en religieuze normen en waarden van Nederlanders met een migratieachtergrond’ te monitoren. Dat deed een hoop stof opwaaien, want zie je wel dat krijg je ervan als je je met de PVV encanailleert, maar er loopt een lange, rechte lijn tussen de pleur-op-campagne van Erlings en de motie-Becker.
Die lijn loopt nog verder terug in de tijd, er zijn tussenstops aan te wijzen als de bullshit van Halbe Zijlstra over vluchtelingen die hierheen komen zwemmen om eerst een vrouw te verkrachten en daarna een gratis borstvergroting te nemen, het voorstel van Klaas Dijkhoff voor een andere strafmaat in migrantenwijken, en de nareis-op-nareis-leugen van Dilan Yesilgöz.
Spijt hebben Erlings en Dijkhoff niet, Erlings ‘zou het nu niet meer zo doen’, maar toen was het gerechtvaardigd, want de populisten moesten worden verslagen, en de mensen denken nu eenmaal met de onderbuik, niemand leest een moeilijk artikel met lange woorden over belangrijke kwesties, mensen worden gedreven door hun snelle denksysteem. Om die stelling te onderbouwen, koketteert Erlings met Daniel Kahneman, de Nobelprijswinnaar die economische modellen heeft verrijkt met psychologische inzichten en wiens Thinking, Fast and Slow is platgeslagen door middelmatige marketeers die het zien als een handleiding dingetjes verkopen.
Denken dat het volstaat om te zeggen ‘zand erover, was marketingstunt, niet persoonlijk opvatten’ kan alleen als je de politieke strijd puur ziet als een autoreclame, zonder je te realiseren dat achter al die spierballentaal mensen schuilgaan. Mensen die collectief zijn beschuldigd van ‘verkeerde normen’, en verdacht zijn gemaakt.
Nu willen Dijkhoff en Erlings met hun nieuwe ‘actiegroep’ dat iedereen weer normaal doet. Het ‘milde midden’ moet zich verenigen, moet ‘echte oplossingen’ aandragen voor de politiek die zich moet verenigen, want de enige scheidslijn die ertoe doet is de scheiding tussen democraten en anti-democraten – het wordt niet inhoudelijker dan dit. Kritische vragen over commerciële belangen ontbreken; de mannen runnen een commercieel strategisch adviesbureau, voor mensen die ook graag Kahneman in de praktijk willen toepassen, tarieven op aanvraag.
De pyromanen zijn geschrokken dat hun fikkie is ontaard in een uitslaande brand. Ze komen met een pannetje water aanzetten, zeggen ‘kijk ik lever ook mijn bijdrage’ en krijgen daar nog applaus voor nog ook. Dat kan alleen in een land waar de lat voor morele helderheid zo laag ligt dat Ingrid Coenradie – een rechts-radicale politica die bestuurlijk vrijwel niks voor elkaar heeft gekregen – als heldin door de grachten wordt gevaren omdat ze een keertje ‘nee’ tegen Geert Wilders heeft gezegd. Het werd zowaar nieuws dat ze nummer twee wordt bij JA21, het marginale afvoerputje voor politieke zwervers op de rechterflank.
De stelling dat dé scheidslijn in het land die tussen democraten en anti-democraten is, en dat ‘het politieke midden’ zich daarom moet verenigen, dat het kumbaya moet zijn tussen VVD, GroenLinks-PvdA, CDA en anderen, miskent niet alleen dat politiek een waardenstrijd is, maar wast ook de VVD schoon van de PVV-geur.
Er zijn andere scheidslijnen, die relevanter zijn. Die tussen mensen die het prima vinden als politiek strategen denken dat ze debiel zijn, en mensen die daar aanstoot aan nemen. Die tussen mensen die zich niet willen laten beledigen en criminaliseren, en mensen die dat geen bal uitmaakt. Die tussen mensen die zich in de luren laten leggen door de praatjes van een strategiebureau, en mensen die hartstochtelijk politieke strijd willen voeren tegen zo veel nihilisme.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant