DEN HAAG - Willem Woelders ?is nationaal commandant NSGBO (Nationale Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden) bij de Nationale Politie. Hij is verantwoordelijk voor de veiligheid tijdens de grootse politieoperatie ooit in Nederland: de NAVO-top. Voor de top wordt de helft van alle beschikbare politiemensen in Nederland ingezet, zo'n 27.000 agenten in totaal. Een gesprek met Woelders over drones, dreiging en Donald Trump.
Klik hier voor het liveblog van deze vrijdag met het laatste nieuws rond de NAVO-top
'Een gevoel dat het maar moet gaan gebeuren. Wij zijn er klaar voor. Daar hebben collega's echt maximaal aan gewerkt. Twee jaar geleden zijn we in het klein begonnen en nu zijn we over de volle breedte bezig.'
'Ik proef overal dat ze zeggen: laat die top beginnen. Hij gaat door en we kunnen er een succes van maken.'
'Dat zijn er niet zo heel veel. Je ziet dat de eerste briefings al starten van collega's die al aan het werk moeten. Donderdagochtend hadden we de explosieve hondengeleiders die ook uit het buitenland komen. Die gaan vanaf donderdagmiddag al hun werk doen.'
'Wat je nog wel ziet is dat er de laatste afstemmingen zijn met delegaties die nog weer net een vliegtuigje eerder of later hebben. Hoe doen we het in de beveiliging? Dus daar wordt nog wel nauw overleg over gevoerd.'
'Als ik het als een puzzel zou beschouwen, dan hebben we de laatste puzzelstukjes er ondertussen wel in en ja, je houdt altijd laatste dingen waar je moet gaan improviseren.'
'Dat loopt al maanden. In eerste instantie is er afstemming vanuit Buitenlandse Zaken met de delegaties. Wie komt er, wanneer en hoe gaan ze dat doen? Met name de laatste weken is er overleg onder leiding van de NCTV. Die heeft het gezag over bewaken en beveiligen.'
'Wat is het dreigingsniveau? Welke maatregelen passen we daar op toe? Wat nemen ze mee? Qua mensen, qua middelen, welke bewapening willen ze hebben, daar worden strikte afspraken over gemaakt.'
'Eén van de hoofdlijnen is dat er geen buitenlandse beveiligingsmensen in Nederland zijn, zonder dat daar Nederlandse politiemensen bij zitten. De Nederlandse regering is verantwoordelijk voor de beveiliging.'
'Zeker. Dat kan ook niet anders, want je valt hier onder de Nederlandse wetgeving en wij zijn er ook verantwoordelijk voor.'
'Ja, dat geldt voor elk land en dus ook voor Donald Trump. Natuurlijk, Amerika is het grootste NAVO-land en er zit meer dreiging op dan andere landen.'
'Maar over wat wel en niet kan, hebben we een heel goede afspraak. Dat ze met meer mensen of middelen komen, dat is helder. Maar geen zelfstandige acties in Nederland.'
'Dat kun je denk ik niet zo stellen. Ook al is die dreiging in de wereld minder, je hebt altijd te maken met beveiliging van de regeringsleiders en ministers. Dus dat moet je op dezelfde manier doen.'
'De wereld heeft tegenwoordig cyberdreiging. Los van wat er nu gebeurt, moet je daarop anticiperen. Je hebt situaties eventueel op het water of in de lucht met drones waar je op moet gaan inspelen. Per saldo, het zal misschien een paar mensen schelen, maar je komt eigenlijk op hetzelfde niveau uit.'
'Of het de grootste zijn weet ik niet, maar het zijn wel grote dreigingen. We hebben een vliegverbod boven Nederland tijdens en voor die top. Je mag niet vliegen tenzij je daar toestemming voor hebt.'
'Wat we de laatste dagen toch zien, is dat zelfs hier in Den Haag verschillende mensen vinden dat ze met een drone de lucht in moeten.'
'Dat is ten eerste een misdrijf. Wij hebben mogelijkheden om dat in principe uit de lucht te halen. Hoe we dat doen, kan ik niet zoveel over zeggen. Als we dat hebben gedaan, hebben we de verdachten daarbij. Dan gaat de officier van justitie echt acteren. Het zijn misdrijven.'
'We schieten in Nederland gelukkig niet zo heel snel. Schieten is altijd een uiterste middel. In principe schieten we niet, tenzij het een hele bijzondere situatie is. We hebben andere mogelijkheden om te interveniëren.'
'Ja, dan ontdekken wij hem waarschijnlijk, want we hebben wel in beeld wat er in de lucht mag zijn. Dus deze is niet aangemeld en dan gaan wij acteren.'
'Dan proberen we, los van het onder controle krijgen van dat toestel, te komen bij degene die hem in de lucht zet. Dan wordt er op zijn schouder getikt door een paar politiemensen.'
'Dan wordt hij in beslag genomen en dan wordt een proces-verbaal opgemaakt. Een officier bepaalt wat daar de rekening voor wordt.'
'Nou, over individuele situaties kan ik niet zoveel bevestigen, maar wat we los van de top zien is dat Nederland gewoon voortdurend onder vuur ligt.'
'Dat zien we als politie ook, daar komt ook de ene poging om binnen te komen na de andere. Dat geldt eigenlijk voor alle instanties. Dat wordt heel sterk gemonitord, dus wij zijn maximaal opgeschaald.'
'Dat moet u aan de ministeries vragen. Ik ken die maatregelen niet. Wat we wel algemeen in de voorbereiding hebben gezegd: u moet extra veilig werken. Dus ook binnen de politie wij zijn in principe een veilige organisatie als het gaat over ICT.'
'Dat houdt gewoon in dat je in bepaalde gebieden beperkingen hebt. Dus een noodverordening is nodig om bijvoorbeeld een hek te sluiten waardoor je niet binnen dat gebied mag komen. Maar het zegt ook iets voor de toegangscontrole als je bijvoorbeeld in ring 1 of ring 2 zou willen zijn. Het kan ook zijn dat in de noodverordening is verkondigd dat daar waar wij denken dat mensen niet helemaal te vertrouwen zijn, dat je bijvoorbeeld kunt fouilleren.'
'Wat in ieder geval ook helder is, los van noodverordeningen, is dat de route die we straks nodig hebben voor het transport van Schiphol naar Den Haag geen demonstratiegebied is. Dat is een snelweg. Als je daar blokkeert dan pleeg je misdrijven. Daar zullen we ook altijd tegen optreden, omdat het te maken heeft met de veiligheid van onze ministers.'
'Maar ook met de veiligheid van de demonstranten. Je moet je realiseren: als wij mensen hier naar Den Haag brengen, gaat dat niet met tien kilometer per uur. Dat gaat met redelijke snelheden en als je dan op de snelweg gaat zitten dan is het niet te overzien. Dus dat is ook een onderdeel van die noodverordening en dat geldt dan specifiek voor dat gebied.'
'Daar gaan we eigenlijk op de manier mee om, zoals we er altijd mee om moeten gaan. De verantwoordelijkheid van de demonstratie ligt uiteindelijk altijd bij de burgemeester.'
'Laat één ding wel helder zijn: als men geweld gaat toepassen, dan zullen we dat natuurlijk voorleggen bij de burgemeester, maar dan wordt er gewoon opgetreden.'
'Nee, die staat niet in aanwijzing van de gemeente, dat klopt.'
'Nou, die vraag moet u vooral aan de driehoek in Den Haag stellen. Daar moet uiteindelijk de burgemeester afstemmen met de politiechef en het OM beslissen.'
'Wat gaan we hierin doen en hoe snel en op welke manier moet dat? Ik weet dat die variant er ligt en daar zal ongetwijfeld nu ook al over worden nagedacht.'
'Maar die vraag moet echt daar worden beantwoord. Daar ga ik op nationaal niveau even niks over zeggen.'
'Veiligheid is nooit honderd procent. Dat geldt in het dagelijks leven, maar dat geldt ook in deze top. Als je honderd procent veiligheid wil hebben, dan moet je bij wijze van spreken heel Den Haag afsluiten en mag niemand zijn woning uit.'
'Dat kan natuurlijk helemaal niet. Dus er is per gebied, maar ook per beveiligde persoon, gekeken wat een redelijk niveau van beveiliging.'
'Daar wordt vervolgens maatwerk op losgelaten. Dat houdt in dat je verschillende maatregelen krijgt op verschillende delegaties. Maar het kan ook zijn dat je verschillende maatregelen krijgt op locaties waar dingen gebeuren. Weet dat het risico hier bij het World Forum ongeveer nul is.'
'Maar ook daar is die niet geheel nul. Want ook daar moeten mensen naar binnen, wel allemaal geaccrediteerd. Zeg in veiligheid nooit: het is honderd procent veilig. Maar 'bijna' is zeker aan de orde.'
Bekijk hieronder onze explainer over de NAVO-top:
Lees alles over de NAVO-top in ons dossier en alles over de bereikbaarheid vind je hier
Source: Omroep West Den Haag