Janneke kookt Die eindeloze stroom aan eetfoto’s die we delen op sociale media kan wel wat minder, vindt Janneke Vreugdenhil. Al kan foodfotografie soms ook heel krachtig en veelzeggend zijn.
Je zit in een restaurant, de bestelling wordt gebracht en voordat je aanvalt haal je je telefoon tevoorschijn en maakt een foto van je bord. Het is zo gewoon geworden, maar wat een waanzin eigenlijk. Wanneer ik door mijn digitale fotobibliotheek van de afgelopen vijftien, twintig jaar scroll, kom ik nota bene meer eetkiekjes tegen dan foto’s van mijn bloedeigen kinderen. Oké, eten is mijn werk. Ik heb een goede reden om mijn bordjes vast te leggen; die foto’s vormen mijn culinaire geheugen. Maar wanneer zijn we hiermee begonnen? En waarom doen we het?
De allereerste food photo, een daguerreotype van twee manden met perziken en een ananas, werd ergens tussen 1846 en 1848 gemaakt door de Engelse wetenschapper en fotograaf William Fox Talbot. Dat was ongeveer twee decennia na de uitvinding van de fotografie, en als je erover nadenkt zijn die twintig jaren ertussen nog best lang. In de schilderkunst was het immers al eeuwenlang gebruikelijk om voedsel af te beelden. Wat zeg ik, de oude Grieken en Romeinen verwerkten reeds visgraten, schelpen, notendoppen, fruit en ander eten (of resten van) in hun vloermozaïeken. Eten is in de kunst nooit zomaar eten geweest, maar heeft altijd ook een symbolische betekenis gehad. Fruit kon bijvoorbeeld staan voor overvloed en voorspoed. Eieren voor vruchtbaarheid en onschuld. Kreeften voor rijkdom en wellust.
Wanneer je met deze historische blik kijkt naar de eindeloze stroom aan eetfoto’s die we tegenwoordig delen op sociale media – het is zo uit de hand gelopen dat horeca-eigenaren klagen over gasten die maar één gerechtje bestellen, alleen maar om het te fotograferen en te posten – blijkt er opeens niet zoveel nieuws onder de zon. Met al die plaatjes van prakjes vertellen we de wereld niet alleen wat we eten. We vertellen ermee wie we zijn. Ik vel hier geen oordeel hè. U zou mijn Instagram-account eens moeten zien. Hooguit dunkt me dat het wel een onsje minder zou kunnen. Dat we met z’n allen zouden kunnen besluiten voortaan alleen nog de mooiste foto’s te delen, van de lekkerste gerechten, of die met het interessantste verhaal erachter.
Inspiratie nodig? Kijk eens op de website van de World Food Photography Awards. De winnende foto dit jaar is van de Chinese fotograaf Xiaoling Li en werd genomen in een stadje in de Chinese provincie Sichuan. ‘The Elderly Having Delicious Food’, die titel is al net zo goed gekozen als het kader. We zien vijf oudere dames zittend op de veranda van een houten gebouwtje. Ze dragen traditionele, geborduurde kleding in schitterend koningsblauw, bordeauxrood en dieppaars, en elk van hen houdt een kommetje met loempia’s in de linkerhand en eetstokjes in de rechter. Samen vormen ze een zogenoemde ‘Dragon Gate-formatie’, buurtgenoten die bij elkaar komen om te eten en verhalen te vertellen. En een lol dat deze buufjes hebben. Je ziet ze genieten, van de loempia’s, maar vooral van elkaar. Zelfs in de ogen van de vrouw die net even met haar tong een stukje loempiavulling tussen haar tanden probeert uit te peuteren – althans, zo lijkt het – waardoor haar gezicht een beetje scheeftrekt, zie je de vreugde over het samenzijn.
Zo krachtig en veelzeggend kan foodfotografie dus zijn.
En dan nu het belang van al die bordjes eten in mijn fotobibliotheek. Vorig najaar verbleef ik in Rio de Janeiro en at daar meerdere keren in hetzelfde Italiaanse buurttentje. Van een van de voorgerechten kon ik geen genoeg krijgen: gestoomde bloemkool in een luchtige kaassaus met walnoten en knapperige kappertjes. Ik nam mezelf voor het thuis na te maken. Omdat ik echter in vakantiestemming was, én in goed gezelschap, vergat ik een foto te maken van het gerecht. Maar hee, het ging om bloemkool met kaassaus, hoe moeilijk kon het zijn? Pas nadat ik het drie keer naar eigen inzicht had gemaakt, kwam ik op het idee om eens op het Instagramaccount van restaurant Canastra te kijken. En wat zag ik daar? Bordjes met geroosterde bloemkool in plaats van gestoomde. In kaassaus, dat wel, en met walnoten. Maar geen kappertje te bekennen, laat staan een gefrituurd kappertje. Ach, wat maakt het ook uit, recepten voor geroosterde bloemkool zijn er al genoeg, en ik durf best te beweren dat mijn versie nét zo lekker is. Good old bloemkool met kaassaus, maar dan deluxe.
Voor 2 personen (als hoofdgerecht), of voor 4 personen (als voorgerecht):
1 middelgrote bloemkool (à ongeveer 700 g); 1 eiwit; olijfolie; 3 el kappertjes (op azijn); 75 ml volle melk; 50 ml slagroom; sap van ½ – 1 citroen; 75 g fontina, in kleine blokjes; 75 g taleggio, in kleine blokjes;15 g Parmezaanse kaas, geraspt; 2 tl maizena; ¼ – ½ tl mosterdpoeder (of mosterd); 35 g walnoten, geroosterd en grofgehakt
Verwijder het stugge groene blad van de bloemkool en stoom of kook de kool in z’n geheel 12 – 15 minuten beetgaar. Klop het eiwit in een brandschone kom stijf, maar niet té stijf.
Dep de kappertjes droog met keukenpapier. Verhit een laagje olijfolie in een pannetje en frituur de kappertjes erin tot ze krokant zijn. Laat uitlekken op keukenpapier en bestrooi met een snufje zout.
Breng in een kleine sauspan de melk en slagroom en het sap van een halve citroen tegen de kook aan. Draai het vuur laag en voeg beetje bij beetje en al roerend de kaas toe. Blijf roeren tot alle kaas gesmolten is. Roer de maizena los met 2 el koud water en schenk dit in de pan. Laat de kaassaus al roerend rustig binden. Proef en maak de saus op smaak met mosterd(poeder), peper en zo nodig zout en extra citroensap.
Haalde pan van het vuur, voeg 1/3 van het geslagen eiwit en spatel door de kaassaus. Voeg de rest van het eiwit toe en spatel er zo luchtig mogelijk door.
Verdeel de warme kaassaus over 2 of 4 borden. Snijd de bloemkool doormidden of in kwarten en verdeel over de borden. Bestrooi met gehakte walnoten en gefrituurde kappertjes.
De laatste inzichten over eten de lekkerste recepten en slimme tips om gezond te leven
Source: NRC