Waar lopen de correspondenten van de Volkskrant tegenaan in hun dagelijkse leven? Vandaag: Geert Groot Koerkamp merkt dat er in Rusland hard nagedacht wordt over de toekomst, zonder zich veel aan te trekken van de realiteit van alledag.
‘Meer robots, minder migranten!’ Het was een veelgehoorde leus tijdens het ‘Forum van de toekomst – 2050’, eerder deze maand in Moskou. Twee dagen boog een select gezelschap zich over de toekomstperspectieven van Rusland, zonder lang stil te staan bij de realiteit van alledag. Terwijl de oorlog in Oekraïne, en alles wat daaruit volgt, die toekomst meer dan wat ook zal beïnvloeden.
Tot de belangrijkste gasten en sprekers behoorden de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov en Errol Musk, de vader van de Amerikaanse miljardair Elon Musk. Vooral Musk sr. kon rekenen op meer dan gemiddelde belangstelling, vooral omdat hij zich lyrisch uitliet over Moskou, een stad ‘die zich kan meten met het oude Rome’ en ‘veruit de beste hoofdstad in de wereld’. Het bezoek aan Moskou was hem in de VS categorisch afgeraden als ‘te gevaarlijk’, aldus Musk.
Robots zijn er nu al te over in Rusland. Ze hebben in Moskou en andere grote steden het nodige werk overgenomen van de slinkende cohorten arbeidsmigranten, vooral afkomstig uit de voormalige Sovjetrepublieken in Centraal-Azië. Zomer en winter kom je in de straten van Moskou robots tegen die op zes wielen bestellingen afleveren in de stad, weer of geen weer, in sneeuw, regen of verzengende hitte. Ze stoppen geduldig voor het rode licht, lopen soms vast in de sneeuw, maar bereiken meestal snel hun plaats van bestemming.
Volgens organisator Konstantin Malofejev (een aartsconservatieve miljardair die nauwe banden heeft met het Kremlin) is het Rusland van de toekomst een land met veel robots en weinig migranten, een groeiende bevolking en grote gezinnen die kunnen rekenen op omvangrijke financiële steun van de staat.
Datzelfde Rusland zal volgens hem een razendsnelle technologische ontwikkeling doormaken en al voor 2050 mensen op Mars zetten. Dat alles onder de bezielende leiding van een autoritair leider, een eigentijdse Peter de Grote of Stalin, want anders gaat het niet, aldus Malofejev, die de strijd in Oekraïne steevast betitelt als ‘een heilige oorlog’.
Juni is congresmaand in Rusland. De toekomst komt dezer dagen ook ruimschoots aan bod tijdens het jaarlijkse internationale economische forum in St. Petersburg, waar Poetin vrijdag het woord zal voeren. Ook hier klinkt veelvuldig het woord ‘innovatie’. Het Petersburgse forum is traditioneel een plek waar talrijke intentieverklaringen worden getekend, maar waar Russische en buitenlandse partners zelden voor langere tijd verplichtingen aangaan.
Maar echt internationaal is het forum allang niet meer. Sinds de Russische inval in Oekraïne, in 2022, mijden de meeste westerse landen en bedrijven het evenement. Westerse journalisten werden aanvankelijk geweerd, maar nu weer mondjesmaat toegelaten. En hoewel volgens de organisatie 140 ‘landen en territoria’ zijn vertegenwoordigd in St. Petersburg, zijn de meeste deelnemers aan het forum Russen.
Hoofdmoot van het buitenlandse contingent wordt gevormd door de Chinezen, aangevuld met vertegenwoordigers uit diverse Brics-landen en ook de Afghaanse Taliban. Die waren al eerder te gast in St. Petersburg, maar sinds april staan ze in Rusland niet meer te boek als terroristische organisatie. Het Russische hooggerechtshof heeft die status ingetrokken.
Opvallend is ook de aanwezigheid van Katerina Tichonova en Maria Vorontsova, volgens publiek geheim de dochters van Poetin. Ook de kinderen van andere leden uit zijn entourage, zoals de dochter van oud-minister van Defensie Sergej Sjojgoe, spelen een steeds prominentere rol.
De voormalige Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken Karin Kneissl, die goed bevriend is met Poetin en tegenwoordig in Rusland woont, sprak op het forum over de rehabilitatie van militairen die terugkeren van het front.
Maar de gebeurtenissen in Oekraïne, zoals de jongste bloedige aanval op de hoofdstad Kyiv, lijken ver verwijderd van al deze peptalk, al duiden de strenge veiligheidsmaatregelen erop dat het forum op alles is voorbereid. Op de eerste dag van het forum werd in St. Petersburg het mobiele internet afgesloten, kennelijk met het oog op mogelijke Oekraïense droneaanvallen.
Ook klinken op het forum, ondanks al het gepraat over een lichtende toekomst, signalen waaruit blijkt dat het in deze tijden niet ‘business as usual’ is. Minister van Economische Ontwikkeling Maksim Resjetnikov waarschuwde dat de Russische economie op de rand van een recessie staat. Voor zijn collega van Financiën Anton Siloeanov was dat aanleiding om snel te pareren dat er na een periode van ‘afkoeling’ toch ‘altijd weer de zomer’ komt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant