De Thaise premier is in moeilijkheden beland nadat een telefoongesprek met de oud-leider van buurland Cambodja was uitgelekt. Daarin uitte zij onder meer kritiek op een eigen generaal met betrekking tot een langlopend grensconflict met Cambodja.
is correspondent Zuidoost-Azië van de Volkskrant. Hij woont in Indonesië.
In de Thaise hoofdstad Bangkok verzamelden zich boze demonstranten voor het regeringsgebouw om het vertrek van de premier Paetongtarn Shinawatra te eisen. Ook de oppositie meent dat de 38-jarige Paetongtarn, een politieke nieuwkomer die sinds vorig jaar regeert, het vertrouwen van het Thaise volk heeft verspeeld. De premier bevestigde de inhoud van de gelekte tape en heeft zich verontschuldigd tegenover haar burgers. ‘De regering en het leger werken nauw samen om ‘s lands soevereiniteit te bewaken’, verzekerde ze op een persconferentie. Haar grootste coalitiepartner stapte donderdag op, twee andere partijen beraden zich nog op hun reactie.
In het gewraakte telefoongesprek noemt de premier haar opponent liefdevol ‘oom’ en biedt zij haar hulp aan. Hun Sen regeerde 38 jaar lang met ijzeren hand over Cambodja en zette twee jaar geleden zijn zoon op de premiersstoel. Meest brisante gespreksonderwerp: Paetongtarn doet een eigen generaal, die verantwoordelijk is voor de grensregio, af als een oppositie-figuur die niet het belang van Thailand dient. Alle provocerende opmerkingen van Hun op sociale media zegt ze te willen negeren, omdat ze ‘hem respecteert en van hem houdt’. De invloedrijke oud-dictator is een vriend van haar vader, de Thaise oud-premier Thaksin Shinawatra die ook nog steeds veel macht heeft.
Thailand en Cambodja hebben al meer dan 100 jaar ruzie over de 817 kilometer lange gedeelde grens. Die werd in 1907 getrokken na onderhandelingen tussen Frankrijk – dat een groot deel van de regio koloniseerde – en het koninkrijk Siam (na 1939 Thailand). De grens werd op een natuurlijke waterscheiding tussen beide landen getrokken, maar op kaarten liep de grens hier en daar anders.
Met name rond oude tempelruïnes op heuveltoppen ontstonden conflicten. Zo belandde de Preah Vihaer Tempel (hindoeïstisch, 12de eeuw) in Cambodja, totdat Thailand in de jaren dertig ontdekte dat het complex aan hun kant van de waterscheiding ligt. Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag besliste in 1962 dat Thailand te laat bezwaar had aangetekend en wees de tempel toe aan Cambodja op basis van gewoonterecht. Thailand erkent het Internationaal Gerechtshof niet meer.
De legers van beide landen patrouilleren al decennia intensief langs de betwiste grens, waarbij af en toe met scherp wordt geschoten en soldaten sneuvelen. Ook vallen er geregeld gewonden door landmijnen. In 2003 werd de Thaise ambassade in de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh in brand gestoken, nadat een Thaise actrice had beweerd dat ook de befaamde Angkor Wat tempel eigenlijk Thais is.
Het recentste incident dateert van 28 mei, toen Thaise soldaten nabij de Preah Vihaer-tempel stuiten op een groep Cambodjaanse militairen in een loopgraaf. Tijdens een korte schotenwisseling sneuvelde een Cambodjaanse soldaat. In een serie escalaties stuurden beide zware wapens richting het gebied en worden Thaise vrachtwagens met groente en fruit bij de grens tegengehouden (op gezag van oud-leider Sun).
Na het vertrek van de grootste oppositiepartij (69 zetels) houdt Paetongtarn een kleine meerderheid van 254 van de 500 zetels over. Als ook de andere coalitiepartijen afhaken, liggen nieuwe verkiezingen voor de hand. Die worden in Thailand keer op keer gewonnen door de hervormingsgezinde oppositiepartij, die momenteel de Volkskpartij (Phak Prachachon) heet, maar telkens buiten de regering wordt gehouden door machtige groeperingen rondom de krijgsmacht en het koningshuis.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant