Staatssecretaris Mariëlle Paul van Onderwijs meldde vorig jaar zomer aan de Tweede Kamer dat er onderzoek gedaan werd naar de sterk uiteenlopende resultaten bij doorstroomtoetsen. Maar dat onderzoek bestaat niet, blijkt uit antwoorden van het College voor Toetsen en Examens op vragen van de Volkskrant.
De doorstroomtoets, sinds vorig jaar de eindtoets in groep 8, bepaalt in grote mate het middelbareschoolniveau dat leerlingen mogen volgen. Ook de Onderwijsinspectie baseert zich bij de beoordeling van basisscholen op de resultaten ervan. Scholen kunnen kiezen uit acht verschillende toetsen.
Omdat vorig jaar bleek dat er onverklaarbaar grote verschillen waren tussen de resultaten van de diverse toetsen, kwam er veel kritiek uit de Tweede Kamer en het onderwijs. ‘Onacceptabel’, vond de PO-Raad, de vereniging van schoolbesturen. De grote verschillen maken het ‘moeilijker om scholen zo zuiver mogelijk te beoordelen’, aldus de Onderwijsinspectie.
Ook dit jaar zijn de scores bij sommige toetsen – dezelfde als vorig jaar – aanzienlijk hoger dan bij andere.
Staatssecretaris Paul blijft volhouden dat het niet uitmaakt welke toets een leerling maakt. Hoe het komt dat de resultaten toch zo uiteenlopen, werd uitgezocht door het College voor Toetsen en Examens (CvTE), beloofde ze vorig zomer.
‘Daar doen we grondig onderzoek naar’, herhaalde een woordvoerder nog in maart. In een Kamerdebat in mei stelde Paul nogmaals dat het CvTE ‘erbovenop zit’.
Zo zou worden uitgezocht of de verschillen worden veroorzaakt doordat scholen met zwakkere leerlingen vaker kiezen voor bepaalde toetsen, zoals de staatssecretaris zelf meermaals heeft gesuggereerd. Volgens een woordvoerder van ministerie wordt er inderdaad onderzoek gedaan naar de ‘invloed van de leerlingenpopulatie’ en ‘het selectie-effect’.
Dat blijkt niet te kloppen. Uit navraag bij het CvTE blijkt dat de woordvoerder verwijst naar een onderzoek naar de manier waarop leerkrachten schooladviezen geven, dat binnenkort van start gaat. Maar dat onderzoek gaat niet over de vraag hoe het kan dat de resultaten van de acht verschillende doorstroomtoetsen zo verschillen.
Een tweede onderzoek dat Paul vorig zomer beloofde, naar het verschil tussen papieren en digitale toetsen, blijkt ruim een jaar na de eerste toetsafname nog niet van start gegaan. ‘Op dit moment wordt gewerkt aan een onderzoeksopzet’, aldus een woordvoerder van het CvTE.
Dit onderzoek zal bovendien geen antwoord geven op de vraag hoe het kan dat ook de resultaten van digitale toetsen onderling zo van elkaar verschillen.
‘We zijn als Kamer een beetje op het verkeerde been gezet’, concludeert Kamerlid Aant Jelle Soepboer van NSC. ‘De Kamer wilde af van de doorstroomtoets. De staatssecretaris zei: laten we het eerst onderzoeken. En vervolgens gebeurt er niks.’
‘Ik heb echt moeten aandringen dat ze dit probleem serieus zou nemen. Dus ik was ook echt in de veronderstelling dat de staatssecretaris hiermee bezig was’, aldus Kamerlid Ilana Rooderkerk van D66. Dat een jaar later slechts een deelonderzoek van start gaat, noemt ze ‘onbestaanbaar’.
Een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs ontkent dat de Tweede Kamer verkeerd is geïnformeerd. Hij stelt dat er een brede ‘onderzoeksagenda’ is, waarbij onderzoeken in ‘verschillende stadia’ zijn. ‘Sommige zijn al afgerond, sommige zijn doorlopende onderzoeken en ander onderzoek is net begonnen’. Een overzicht van deze onderzoeken kan het ministerie niet verstrekken.
Het CvTE blijft verwijzen naar de twee eerder genoemde onderzoeken – waarvan dus slechts één betrekking heeft op de verschillen tussen doorstroomtoetsen, maar nog geen onderzoeksopzet heeft.
Uit eerder onderzoek van de Volkskrant bleek al dat de verklaring van Paul dat de verschillen zijn ontstaan doordat verschillende leerlingenpopulaties andere toetsen maken, niet standhoudt. Sommige toetsen doen het structureel beter bij alle type scholen, ongeacht het type leerlingen.
Het CvTE houdt echter vol ‘geen reden om te twijfelen aan de deugdelijkheid’ van zijn aanpak. ‘De normeringssystematiek klopt en daar staan wij achter.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant