Israël heeft zich bij de aanval op Iran niet aan internationale regels gehouden. Toch is het vanuit Israëlisch perspectief best te begrijpen dat het land de aanval opende, zeggen experts tegen NU.nl.
Sinds een week is er een flinke strijd gaande tussen Israël en Iran, waarbij het eerstgenoemde land de aanval opende en op dit moment een flink overwicht heeft. Israël viel aan omdat het vreest dat Iran op korte termijn een kernwapen zou kunnen maken.
Kort na de aanval concludeerden experts met wie NU.nl sprak, dat Israël het internationaal recht heeft geschonden. Waar het op neerkomt: het feit dat Iran Israël mogelijk ooit met kernwapens gaat aanvallen, gaf Israël nog niet het recht om bij voorbaat al aan te vallen. Dat mag pas op het moment dat een Iraanse aanval echt ophanden is.
Het internationaal recht is daar dus duidelijk over. Maar als je kijkt naar hoe Israël de situatie beleeft, dan voelt een aanval wel degelijk als een "logische" stap, zeggen universitair hoofddocent antropologie Erella Grassiani en universitair docent Peter Malcontent. "Iran wordt al sinds de jaren negentig door de Israëlische regering neergezet als de grote vijand van Israël", zegt Grassiani.
Veel Israëliërs zijn dat gaan geloven. Daar komt volgens Malcontent nog bij dat Iran zich vaak allesbehalve vriendelijk over Israël heeft uitgelaten. Hij vertelt dat in Iran een vergelijkbaar beeld is verspreid. "Daar wordt Israël al lange tijd als grote vijand gezien. Hoge Iraanse functionarissen hebben zich in het verleden zeer fel uitgelaten over Israël, niet zelden antisemitisch."
De in Israël geboren Grassiani vertelt dat de meeste Israëliërs tot aan de aanval geen dagelijks gevoel van dreiging vanuit Iran ervoeren. Maar als de regering zegt dat er sprake is van acute dreiging, dan gelooft haast iedereen dat. "Veiligheid is haast een heilig iets in Israël. Feiten doen er dan algauw niet meer toe."
De expert doelt daarmee op het feit dat je je kunt afvragen of Iran écht al heel dicht bij een kernwapen was, zoals Israël beweert. "Israël zegt daarvoor bewijs te hebben, maar deelt dat niet. We kunnen dus niet controleren of het zo is", zegt Malcontent. Andere experts zeiden eerder ongeveer hetzelfde tegen NU.nl.
Malcontent en Grassiani zien beiden dat de steun in Israël voor de aanval groot is. Slechts een kleine minderheid binnen de Israëlische bevolking is ertegen. De oppositie staat achter het handelen van de regering, wat lang niet altijd zo is.
Grassiani ziet meerdere motieven achter de aanval van Israël op Iran, en waarom die juist nu plaatsvindt. Allereerst helpt zo'n aanval bij de vereniging van het Israëlische volk, dat de laatste tijd over steeds meer onderwerpen verdeeld raakte, zoals over de Gazastrook. Een gezamenlijke vijand zorgt voor eenheid.
En dat kan de Israëlische premier Benjamin Netanyahu goed gebruiken, nu er steeds meer kritiek op hem is. De aanval kan in positieve zin uitwerking hebben op zijn populariteit, en daarmee zijn overlevingskansen als Israëlische premier.
"En de aanval verandert ook hoe er in het buitenland naar Israël wordt gekeken", zegt Grassiani. "Steeds meer westerse landen zijn kritischer op Israël vanwege het genocidale geweld in de Gazastrook. Maar daar gaat het nu niet meer over."
Slechts weinig landen reageerden kritisch op de Israëlische aanval op Iran. De Britse premier Keir Starmer, de Franse president Emmanuel Macron en Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen namen allemaal het woord zelfverdediging in de mond.
Malcontent zegt dat de aanval wel degelijk kan zijn uitgevoerd vanwege een gevoel van dreiging vanuit Iran. Maar volgens de expert kan het haast niet anders dan dat er ook binnenlandse redenen aan ten grondslag hebben gelegen.
"Als we kijken naar hoe Israël de afgelopen jaren in Gaza heeft opgetreden, kan je niet anders dan concluderen dat dat ook zo is gedaan om de positie van de huidige regering te beschermen. In dat licht is het niet gek om te denken dat nu met Iran hetzelfde speelt."
Malcontent, die zich aansluit bij de lezing van Grassiani over de motieven van Israël, ziet dat dat voor nu lijkt te werken. Sinds de aanval is Netanyahu namelijk licht gestegen in de peilingen. "Maar de aanval is ook een enorm risico. Netanyahu kan nu populairder worden, maar dat hoeft niet zo te blijven als de onrust met Iran langer blijft duren."
Source: Nu.nl algemeen