Spanje wil de defensie-uitgaven niet verhogen naar 5 procent. Dat schrijft de Spaanse premier Sanchez in een brief aan NAVO-chef Rutte. Hij noemt het percentage "onredelijk" en "contraproductief".
Rutte stuurt er al maanden op aan om de NAVO-norm voor de 32 bondgenoten op de komende top in Den Haag te verhogen naar 5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Nu is dat nog 2 procent.
Sanchez zegt dat Spanje zich niet kan committeren aan een bepaald percentage. Volgens de premier zou zo'n investering alleen maar mogelijk zijn door de belastingen voor de middenklasse te verhogen, de publieke voorzieningen te verminderen en de klimaattransitie te vertragen.
De norm is daarom "onverenigbaar met onze verzorgingsstaat en onze visie op de wereld", schrijft Sanchez. Hij is niet bereid om zijn land die offers te laten brengen.
Tegelijkertijd wil hij een besluit op de NAVO-top niet blokkeren. Daarom stelt hij een "meer flexibele formule" voor, waarmee de 5 procent optioneel wordt of waarbij Spanje buiten beschouwing wordt gelaten.
"Dit is een serieuze tegenvaller voor Rutte en bondgenoten. De laatste dagen werd juist toebewogen naar een akkoord. Alle 32 bondgenoten moeten het eens zijn. Als er één niet meedoet, is er geen besluit. Deze brief van Spanje, waarin het zwart op wit staat, maakt dat veel ingewikkelder, ook voor Spanje om er later op terug te komen.
Daarbij is er een risico dat andere landen nu ook een uitzondering willen. Zoals België, dat ook alleen onder het grootst mogelijke protest akkoord gaat met de nieuwe norm.
Andere landen zullen nu druk gaan uitoefenen op Spanje om het land toch over de streep te krijgen. Het is nu 31 tegen 1. Dit moet vóór de top van komende week worden opgelost. Op een of andere manier moet een list bedacht worden om Spanje aan boord te krijgen. Het zal al Ruttes onderhandelingsvaardigheden vragen."
Spanje gaf vorig jaar 1,3 procent van het bbp uit aan defensie, het laagste percentage van alle NAVO-bondgenoten. Dit jaar trok de Spaanse regering extra geld uit om aan 2 procent te komen, de norm die werd afgesproken na de Russische invasie in Oekraïne. Volgens eigen berekeningen van Spanje is dat genoeg om aan de verplichtingen te voldoen.
Begin deze maand overlegden de NAVO-ministers van Defensie in Brussel over hogere defensie-uitgaven. Daarbij werd al duidelijk dat Spanje er weinig voor voelt om naar 5 procent te gaan.
"Spanje heeft de meest progressieve regering van Europa en defensie is nooit een grote uitgavenpost geweest. Van 1,3 naar 5 procent zou een enorme stap zijn. Het gaat ten koste van sociale zekerheid, salarissen, ontwikkelingssamenwerking: zaken die in een progressieve regering thuishoren. Ook is Spanje zeer anti-Trump.
Bovendien wordt de Russische dreiging in Spanje nauwelijks gevoeld. Rusland ligt ver weg, niemand is hier bezig met noodpakketten of schuilkelders.
Daarbij stormt het ook behoorlijk in de binnenlandse politiek. Sanchez is verwikkeld in een corruptieschandaal rond de secretaris van zijn partij en ligt flink onder vuur. Zijn coalitiegenoten steunen hem nog, maar hebben letterlijk gezegd dat er "geen euro meer" naar defensie mag. Met deze brief, waar hij echt niet meer van terug kan komen, wil Sanchez hen tevreden houden en zijn eigen positie veiligstellen. Tegelijkertijd leidt hij de aandacht af van de corruptiezaak."
Het verhogen van de NAVO-norm naar 5 procent van het bbp gebeurt onder druk van de Amerikaanse president Trump. Daarbij gaat het om 3,5 procent voor pure defensie-uitgaven als artillerie, luchtafweer en personeel. De overige 1,5 procent mag naar aan defensie gerelateerde zaken gaan, zoals wegen, bruggen of het voorbereiden van de samenleving op een oorlogssituatie.
Het is nog niet bepaald op welke termijn de lidstaten aan de norm zouden moeten voldoen.
Meerdere NAVO-landen hebben al bekendgemaakt dat ze de verhoging naar 5 procent steunen. Ook in de Tweede Kamer bleek deze week een brede meerderheid te zijn.
Buitenland
Deel artikel:
Advertentie via Ster.nl
Source: NOS nieuws