De regering van Spanje wil zich niet binden aan de nieuwe Navo-norm van 5 procent, die volgende week op de top van het bondgenootschap in Den Haag moet worden aangenomen. Volgens Madrid is de norm ‘niet redelijk en contraproductief’.
is correspondent Spanje, Portugal en Marokko van de Volkskrant. Hij woont in Madrid.
Dat schrijft de Spaanse premier Pedro Sánchez donderdag in een brief aan Navo-chef Mark Rutte. In de brief kondigt Sánchez aan dat zijn land zich ‘op deze top niet kan binden aan een specifiek doel voor de uitgaven’ aan defensie.
Daarmee gaat de sociaaldemocraat lijnrecht in tegen het hoofddoel van de Navo-top. Dat doel is om de zogenoemde Navo-norm, die voorschrijft hoeveel procent van hun bruto binnenlands product (bbp) de lidstaten moeten uitgeven aan defensie, te laten oplopen tot 5 procent.
De vraag is wat de stellingname van Sánchez betekent voor de slotverklaring van de Navo-top in Den Haag. Die verklaring spreken de regeringsleiders normaal gesproken unaniem uit. In zijn brief geeft Sánchez alvast een voorzet: hij suggereert ‘een meer flexibele formule’, waarin ‘de 5-procentnorm kan worden behouden voor die landen die de norm wel nodig hebben of willen nastreven’.
Die fors hogere norm (nu moeten landen 2 procent van hun bbp uitgeven) is een diepe wens van de Amerikaanse president Trump. Hij vindt al langer dat Europa minder afhankelijk moet zijn van de VS. Ook Rutte acht een norm van 5 procent noodzakelijk: hij spande zich de afgelopen weken en maanden in om de andere lidstaten tot veel hogere defensieuitgaven te bewegen.
In het geval van Spanje is dat zonder het gewenste resultaat gebleven, blijkt uit de brief van Sánchez. De premier schrijft dat het ‘voor Spanje niet alleen onredelijk zou zijn om zich vast te leggen op een norm van 5 procent, maar ook contraproductief’.
De nieuwe norm zou volgens de premier leiden tot ‘een terugval in economische groei door een hogere staatsschuld, inflatiedruk, en minder investeringen in activiteiten die een groter multiplier-effect hebben dan hogere uitgaven aan defensie (zoals onderwijs, zorg en digitale technologie)’.
De norm is bovendien ‘onverenigbaar met onze verzorgingsstaat en onze visie op de wereld’, voegt de premier daaraan toe. De 5 procent halen zou alleen mogelijk zijn door ‘de belastingen voor de middenklasse te verhogen, de publieke voorzieningen te verminderen en de klimaattransitie te vertragen’. Waar andere landen wellicht bereid zijn ‘die offers’ te brengen, kiest Spanje er ‘als soevereine bondgenoot voor dat niet te doen’.
Zelf meent Sánchez dat zijn land niet meer dan 2,1 procent van het bbp hoeft uit te geven om het eigen leger op orde te brengen. Dat percentage hoopt hij tegen het einde van het jaar te benaderen. Aan het begin van 2025 gaf Spanje nog slechts 1,3 procent van zijn bbp uit aan defensie. Dat was het laagste percentage van alle Navo-lidstaten.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant