Er moeten in Nederland jaarlijks 100.000 woningen bij komen en er zijn genoeg mogelijkheden om dat duurzaam voor elkaar te krijgen, constateert adviesraad Rli. Bouwers willen wel overstappen van staal naar hout, maar de overheid blijft stil. Een nieuwe bouwcrisis dreigt.
"Een snelle omslag naar woningen bouwen met duurzame materialen is nodig", schrijft de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli), een onafhankelijk adviesorgaan van de overheid. Conventionele materialen zoals beton en staal zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de CO2-uitstoot in Nederland. Zonder omslag kan hetzelfde gebeuren als bij de slechte waterkwaliteit of de stikstofcrisis, waardoor veel bouw stil is komen liggen.
Ondanks de waarschuwing is het advies heel optimistisch, vertelt raadslid en commissievoorzitter Karin Sluis van de Rli. "Er is veel mogelijk met duurzaam bouwen. Bouwbedrijven staan klaar. Maar het gebeurt nog niet." Enkele koplopers in de bouw bouwen met duurzame materialen, maar zo'n 60 procent van de bouwsector wacht op duidelijkheid, zoals regels voor de uitstoot en het materiaalgebruik.
"De overheid weigert duidelijkheid te geven", zegt Sluis. "Er is geen dwang en geen prijsprikkel. Terwijl de bouwketen bestaat uit meer dan 100.000 partijen die allemaal duurzamer moeten gaan werken. Architecten, aannemers en installateurs, bijvoorbeeld. Ze zijn gemotiveerd, maar hebben duidelijkheid nodig. Ze kunnen niet individueel die omslag maken."
Dat duurzaam bouwen meer tijd en geld zou kosten, is volgens de Rli een hardnekkige mythe die de omslag tegenhoudt. Dit speelt in de bouw, bij de overheid en in de financiële sector. Fabrieksmatige bouw is juist sneller, wat ook de kosten omlaag brengt. Meerdere partijen zien fabrieksmatige bouw als een belangrijk antwoord op de woningcrisis.
Jaarlijks moeten er 100.000 woningen bij komen om ervoor te zorgen dat mensen kans maken op een betaalbaar huis. Inmiddels lijkt er al sprake te zijn van een bouwdip.
Duurzaam bouwen biedt bovendien belangrijke voordelen voor bewoners, zegt Sluis. Neem de extreme hitte. "Woningen van hout reageren bijvoorbeeld anders op kou en hitte en zorgen voor een beter binnenklimaat." Maar doordat er weinig onderzoek naar is verricht, is de stelling dat deze vorm van bouw gezonder is niet hard te maken, zegt Sluis erbij. Maar de Rli hoort positieve geluiden van bouwers die enquêtes uitzetten onder bewoners van duurzame woningen.
Bouwbedrijven moeten aan de slag, want vanaf 2030 zullen de eisen vanuit de Europese Unie om in 2050 klimaatneutraliteit te kunnen bereiken steeds strenger worden. Halen de bedrijven dat niet, dan komen delen van de bouw stil te liggen. Daar kunnen ze niet mee wachten dus, want voor bouwprojecten is een lange adem nodig: een bouwproject duurt vanaf de planning tot de oplevering vaak acht tot tien jaar.
Omdat projecten jaren duren, heeft de bouwsector ook voorspelbaar en duidelijk overheidsbeleid nodig. Stimuleer duurzaam bouwen en stel duidelijke normen, adviseert de Rli. Eén landelijke norm voor de CO2-uitstoot per vierkante meter, geeft Sluis als voorbeeld. "Nu zijn er verschillende regels op allerlei plekken, bijvoorbeeld van gemeenten die CO2-eisen stellen omdat de Rijksoverheid dat niet doet. Als het kabinet één goeie landelijke norm instelt, wordt het voor bouwers duidelijker."
De vraag is wat het kabinet kan doen nu het demissionair is. "Wij denken dat dit een heel kansrijk advies is voor dit kabinet en het volgende", zegt Sluis. De Rli verwacht dat woningbouw niet controversieel wordt verklaard, en dat het demissionaire kabinet er dus mee verder kan. "Voor ons is dit een no-brainer. Win-win. Het is zo'n optimistische boodschap en het zou raar zijn als een volgend kabinet dit tegenhoudt."
Source: Nu.nl economisch