Als het aan Israël ligt, doen de VS snel mee aan de aanval op Iran. Belangrijkste doelwit voor de Amerikanen: Fordow, de nucleaire installatie gebouwd in een berg. Alleen de VS beschikken over de enorme bom om Fordow te treffen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Al jaren staat de vernietiging van Fordow, de mysterieuze nucleaire installatie die Iran onder een berg bouwde, hoog op het lijstje met oorlogsplannen van Israël. Iran hield het bestaan van de verrijkingsfabriek jarenlang verborgen. Tot het in 2009 met de billen bloot moest, nadat de spionagediensten van onder andere de VS het ondergrondse complex hadden ontdekt.
Israël bombardeert deze dagen het nucleaire netwerk van Iran maar één installatie heeft het ongemoeid gelaten: Fordow. De Israëlische luchtmacht beschikt over bommen van zo’n 1.800 kilo, maar deze kunnen niet doordringen tot de installatie, die minstens tachtig meter onder de grond ligt.
Daarom wil de Israëlische premier Benjamin Netanyahu dat de Amerikaanse president Donald Trump zich in de strijd werpt met Amerika’s zwaarste conventionele bom: de MOP. Trump hield dinsdag crisisberaad in het Witte Huis, waarna hij met Netanyahu belde. Trumps toenemende harde taal richting Iran voedt nu de speculaties dat de inzet van de bijna 14 duizend kilo zware Massive Ordnance Penetrator naderbij is.
Ook het sturen van minstens 17 tankervliegtuigen de afgelopen dagen naar het Midden-Oosten kan een aanwijzing zijn dat de VS de bunkerbusterbom willen inezetten. De megabom, die door zo’n zestig meter gewapend beton en zand kan doordringen, kan alleen vervoerd worden door Amerika’s stealthbommenwerper B-2. En deze moet richting Fordow, dat vlakbij de heilige stad Qom ligt, bijgetankt worden in de lucht.
Trump liet de Iraanse leiders woensdag in het ongewisse of Amerikaanse bombardementen naderbij zijn. ‘Je denkt toch niet serieus dat ik die vraag ga beantwoorden?’, aldus de president. ‘Misschien doe ik het, misschien doe ik het niet. Niemand weet wat ik ga doen.’
Omdat het zo onkwetsbaar lijkt, is Fordow uitgegroeid tot de belangrijkste nucleaire installatie van Iran. Net als in Natanz, dat jarenlang het hart vormde van het nucleaire programma, zijn in Fordow duizenden centrifuges actief om uranium te verrijken.
Iran zou in 2002 in het geniep met de bouw van het ondergrondse complex zijn begonnen. Israël, de VS en de internationale atoomwaakhond IAEA hadden toen voornamelijk het vizier gericht op Natanz, waar Iran het aantal centrifuges elk jaar bleef uitbreiden.
De onthulling in 2009 door het Westen van het bestaan van Fordow, haalde het verhaal van Teheran onderuit dat het nucleaire programma slechts voor civiel gebruik was. ‘De omvang en de opzet van deze installatie zijn niet in overeenstemming met een vreedzaam programma’, aldus de Amerikaanse president Barack Obama, die samen met de Britse en Franse leiders het bestaan van Fordow onthulde.
Uit geheime documenten die volgens Israël van Iran waren, bleek jaren later dat Teheran van plan zou zijn geweest om in Fordow genoeg hoogverrijkt uranium te produceren voor één tot twee kernwapens per jaar.
Het Westen dacht in 2015, toen het een internationale deal met Teheran sloot, Fordow en de rest van het nucleaire programma aan banden te hebben gelegd. Maar Trump trok zich in 2018 terug uit dat akkoord, waarna Iran de uraniumverrijking in onder andere Fordow hervatte en uitbreidde.
Iran heeft de afgelopen jaren onder andere de hoeveelheid uranium dat is verrijkt tot 60 procent flink vergroot, tot zo’n 400 kilo. Verdere verrijking van deze hoeveelheid, geschikt voor kernwapens, is nog maar een kleine stap.
Voor een kernwapen is uranium nodig verrijkt tot 90 procent. ‘Iran kan snel een groeiende voorraad hoogverrijkt uranium vergaren geschikt voor kernwapens, als het eenmaal dat besluit heeft genomen’, concludeerde de Amerikaanse denktank ISIS, dat het nucleaire programma al jaren volgt, vorig jaar.
Diep onder de grond, in Fordow, kan Teheran dat ongestoord doen. ISIS berekende dat de Iraanse wetenschappers na deze ‘breakout’ in twee maanden genoeg hoogverrijkt uranium zouden hebben voor negen atoombommen. De vraag is nu, gezien de enorme kracht van Amerika’s zwaarste bunkerbusterbom, of vernietiging van Fordow een fluitje van een cent zal zijn als Trump zijn akkoord geeft.
Nee, concludeerden militaire deskundigen van de Britse denktank RUSI in maart. Eén GBU-57, zoals de bom officieel wordt genoemd, zal niet voldoende zijn. Volgens defensiespecialist Justin Bronk en zijn collega Darya Dolzikova zullen meerdere aanvallen nodig zijn. Een B-2 bommenwerper is in staat om twee van de megabommen te lanceren.
‘Zelfs met de inzet van de megabom zouden meerdere inslagen gericht op hetzelfde punt nodig zijn om een goede kans te maken om tot de installatie door te dringen’, aldus het tweetal. Als de VS afzien van een aanval op Fordow, zou Israël met de zwaarste bommen die het heeft slechts schade kunnen veroorzaken.
Israël beschikt onder andere over de Rocks-raket van 1.800 kilo die tot meer dan zes meter gewapend beton kan doordringen. ‘Aanvallen met wapens die minder diep penetreren, kunnen nog altijd de in-en uitgangstunnels laten instorten’, aldus de RUSI-deskundigen.
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant