Voor de regering-Trump zijn uiterlijke kenmerken reden genoeg voor een uitzetting. Ongedocumenteerde inwoners van Los Angeles met tatoeages die lijken op bendesymbolen maken zich zorgen. ‘Hoe kun je op basis hiervan mensen vervolgen?’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
Domingo Gomez (29) wacht al een uur met zijn tatoeagepistool op de volgende klant, maar er verschijnt niemand. ‘Er is hier zoveel veranderd’, verzucht hij in zijn tattooshop in Los Angeles, waar buiten palmbomen in de zon gloeien. ‘Mensen vragen vaker of ik een tatoeage wil veranderen, maar durven geen nieuwe te zetten.’
De regering-Trump heeft de afgelopen maanden duizenden ongedocumenteerden uitgezet naar landen als El Salvador, Guatemala en Honduras. Zij zouden in veel gevallen banden hebben met criminele bendes – maar tot hoorzittingen komt het zelden.
Het bewijs dat het Witte Huis in veel gevallen levert: hun tatoeage. De regering brengt talloze symbolen in verband met bendes als de Venezolaanse Tren de Aragua en de Mexicaanse MS-13. ‘Hebben tatoeages effect op mijn verblijfsvergunning?’, is de afgelopen tijd een veelgestelde vraag op Google.
In de zaak van Gomez, waar Spaans de voertaal is en de deur normaal gesproken wordt platgelopen door migranten, vragen klanten hem deze dagen vooral om hun cijfers, kroontjes en smileys te veranderen in religieuze symbolen die – is de hoop – minder verdacht zijn.
‘Soms waarschuw ik mensen voor hun keuze’, zegt Gomez. ‘Zo van: weet je dat de regering mensen heeft uitgezet vanwege wat jij nu wil laten tatoeëren?’
De lijst van ongegronde uitzettingen is lang. De Venezolaanse visagist Andry José Hernández Romero werd in maart uitgezet naar een beruchte megagevangenis in El Salvador op basis van tattoos van twee kroontjes, een waar ‘mama’ in stond, een met ‘papa’. Zijn advocaten verklaarden dat er verder geen bewijs was geleverd voor lidmaatschap van Tren de Aragua. Veel ongedocumenteerden beweren juist uit angst voor bendes hun thuisland te hebben verlaten.
Profvoetballer Jerce Reyes, ook Venezolaans, werd meegenomen vanwege zijn tatoeage van een kroon die op een voetbal was getekend. Een eerbetoon aan Real Madrid, aldus vrienden. Maar volgens de regering is het bewijs om hem als ‘lid van een buitenlandse terreurorganisatie’ te vervolgen. Bij andere mannen zijn roos-, skelet- en Nike-tattoos in verband gebracht met bendes. Ook zij zijn de VS uitgezet.
‘De uitzettingen komen steeds dichterbij’, zegt tatoeëerder Gomez, een Mexicaan die op een werkvisum in de VS verblijft. Hij heeft zijn schort al om, maar nog altijd is er niemand in zijn stoel komen liggen.
Al wekenlang gaan boze Amerikanen de straat op om zich uit te spreken tegen de handhavingsacties van migratiedienst ICE, die grote groepen tegelijk oppakt en uitzet. De helft van de inwoners van de stad is latino, zo’n negenhonderdduizend mensen zijn ongedocumenteerd. Veel van hen zijn bezorgd over het gebrek aan bewijs bij deze acties. Een strafblad is niet meer nodig, uiterlijke kenmerken zijn reden voor een arrestatie en uitzetting.
Ongeduldig staart Gomez hij naar een dichte deur. ‘De sfeer wordt grimmig. Ik weet zelf ook niet hoelang ik op deze manier nog in de VS wil blijven.’
In West-Hollywood zoemt een tatoeagepistool. Een 36-jarige Venezolaan krast met een naald in de onderarm van een klant. In volle concentratie tekent hij het hoofd van de gepijnigde man die in zijn stoel ligt. ‘Er gaat veel misinformatie rond’, zegt de Venezolaan, die bezig is zijn papierwerk rond te krijgen en anoniem wil blijven. ‘Elk symbool heeft voor iedereen een andere betekenis. Hoe kun je op basis hiervan mensen vervolgen?’
De bendes die nu aan ongedocumenteerden worden gekoppeld, kent hij maar al te goed. Toen hij zes jaar geleden nog in Venezuela werkte, liepen bendeleden zijn zaak in om de woorden ‘hasta la muerte’ te laten tatoeëren, wat ‘tot de dood’ betekent.
‘Ik zou nooit een bendelid aan een tatoeage helpen’, zegt hij. Tatoeëerders in Los Angeles vertellen nooit een swastika op iemands lijf te zetten, of gezichten van drugsbazen als Pablo Escobar of El Chapo. ‘Maar deze gasten waren high en droegen wapens. Het was óf die tatoeage zetten óf de dood.’
In een overheidsdocument staat uitgelegd dat ongedocumenteerden vier strafpunten krijgen voor tatoeages die ‘lidmaatschap/loyaliteit aanduiden’ aan een bende. Nog eens vier punten worden toegekend voor ‘logo’s, aantekeningen, tekeningen of kleding’. Bij acht punten kan iemand naar Guantánamo Bay worden uitgezet of naar andere gevangenissen in Midden-Amerika.
Het beroemdste voorbeeld is Kilmar Abrego Garcia, de 29-jarige vader uit Maryland die uitgezet werd naar El Salvador vanwege symbolen op zijn knokkels. Op zijn linkerhand heeft hij vier tatoeages: een marihuanablad, een smiley, een kruis en een doodshoofd. In een foto die president Donald Trump deelde, waren de letters M en S en de cijfers 1 en 3 erboven geplaatst, om aan te geven hoe de overheid elk symbool interpreteerde.
Maar toen Trump hier tijdens een interview met nieuwszender ABC op werd geattendeerd, leek hij te denken dat er echt MS-13 op Garcia’s knokkels stond. ‘Hij had ‘MS’, zo duidelijk als maar kan’, zei Trump geïrriteerd over het gefotoshopte beeld.
Bende-experts zeggen dat de bewuste tatoeages niet door de bendes zelf worden gebruikt. In het verleden gebruikte de politie tatoeages weleens als indicatie voor mogelijk bendelidmaatschap, maar nooit als bewijs.
Advocaten kunnen doorgaans weinig doen om de beschuldiging van bendelidmaatschap aan te vechten. Trump heeft de eeuwenoude Alien Enemies Act in het leven geroepen, die presidenten in oorlogstijd buitengewone bevoegdheid geeft om vijanden buiten de deur te houden. ‘Deze terroristen vormen een bedreiging voor de nationale veiligheid’, verklaarde het ministerie van Binnenlandse Veiligheid onlangs. ‘De aanname dat deze personen geen bendeleden zijn, is onjuist.’
In de tattoozaak van Domingo Gomez lopen na lang wachten intussen twee jonge vrouwen binnen. Het gezicht van de tatoeëerder leeft op. Maar even later lopen de vrouwen zonder plastic folie op hun huid naar buiten. ‘Slechts een piercing’, zegt Gomez. Verveeld maakt hij zijn ongebruikte tatoeagepistool nog maar eens schoon.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant