Donald Trump houdt de wereld in spanning door een eventuele Amerikaanse aanval op Iran niet uit te sluiten. Ayatollah Ali Khamenei gaf woensdag een televisietoespraak waarin hij Amerika waarschuwde zich niet in de oorlog te mengen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Afrika en het Mondiale Zuiden.
‘Misschien wel, misschien niet’, antwoordde de Amerikaanse president Donald Trump toen hij woensdag bij het Witte Huis werd gevraagd naar een eventuele Amerikaanse aanval op Iran. Met deze bevestiging noch ontkenning laat de Amerikaanse president de internationale gemeenschap voorlopig in het ongewisse over zijn plannen rondom de oorlog tussen Israël en Iran. Amerikaanse inmenging zou een volgende, grote escalatie zijn in het conflict.
De Amerikaanse president hintte maandag al op Amerikaanse tussenkomst in het Midden-Oosten. ‘Zodra ik weg ben, gaan we iets doen’, zei hij voordat hij halsoverkop de G7-top in Canada verliet.
De Franse president Emmanuel Macron zei daarna over Trumps vertrek dat hij weg moest om bij Iran en Israël aan te dringen op een staakt-het-vuren. Maar dat ontkende de Amerikaanse president, toen hij in het vliegtuig naar huis zat. ‘Hij heeft geen idee waarom ik terug moet naar Washington, maar zeker niet vanwege een staakt-het-vuren. Het is veel groter dan dat. Of hij het expres doet of niet, Emmanuel heeft het altijd mis.’
Ook op zijn eigen platform Truth Social wekt Trump deze week de indruk dat een Amerikaanse aanval aanstaande is. Hij schreef maandag dat Iraniërs ‘onmiddellijk’ de Iraanse hoofdstad Teheran moesten verlaten. Dinsdag waarschuwde hij Iran dat zijn ‘geduld begint op te raken’. Met twee in kapitalen geschreven woorden eiste hij Irans capitulatie: ‘VOLLEDIGE OVERGAVE’.
Ayatollah Ali Khamenei richtte zich woensdag opnieuw tot de Iraanse bevolking, met een eerder opgenomen toespraak die werd uitgezonden op de Iraanse staatstelevisie. Irans hoogste leider wees daarin de Amerikaanse oproep tot capitulatie af. ‘Intelligente mensen die Iran, de Iraanse natie en de Iraanse historie kennen, zouden nooit in zo’n dreigende taal spreken, omdat Iran zich niet overgeeft.’
De ayatollah zei ook dat Israël een ‘grote’ vergissing begaat door deze oorlog te beginnen. Hij waarschuwde de Amerikanen dat ‘Amerikaanse interventie ongetwijfeld gepaard gaat met onherstelbare schade’.
Iran zou ondertussen raketten in gereedheid brengen om Amerikaanse militaire bases in het Midden-Oosten kunnen aanvallen bij een eventuele Amerikaanse aanval. Dat berichtte The New York Times woensdag op basis van Amerikaanse functionarissen die toegang hebben tot de inlichtingen.
Twee Iraanse ambtenaren bevestigden de plannen aan de Amerikaanse krant en zeiden dat de bases in Irak als eerste zouden worden aangevallen. De VS hebben 40 duizend troepen in het Midden-Oosten gestationeerd, verdeeld over meerdere landen. Trump haalde vorige week, voordat de eerste Israëlische aanval plaatsvond, het niet-militaire personeel al uit Irak weg. Woensdag sloten de VS hun ambassade in Jeruzalem, tot vrijdag, ‘vanwege de veiligheidssituatie’.
De Amerikanen zouden ondertussen zo’n dertig tankvliegtuigen naar Europa hebben gestuurd, aldus The New York Times. Die zouden kunnen worden ingezet ter ondersteuning van straaljagers die Amerikaanse bases beschermen, of om het bereik te vergroten van bommenwerpers die bij een eventuele aanval op Iran worden ingezet. De BBC bevestigt de verplaatsing van de tankvliegtuigen op basis van openbare vluchtgegevens.
In de Verenigde Staten wordt ondertussen met argusogen naar de mogelijke Amerikaanse inmenging in de oorlog gekeken. Voormalig Fox News-presentator Tucker Carlson riep Trump maandag in een podcast op zich buiten het conflict met Iran te houden. Ook meerdere Republikeinse politici spraken zich erover uit.
Tijdens de verkiezingscampagne was Trump kritisch op de ‘domme eindeloze oorlog’ in het Midden-Oosten. Hij herhaalde ook meermaals dat Iran geen kernwapens mocht hebben. Met de Israëlische aanval op Iran zijn de gesprekken tussen de VS en Iran over een mogelijke nucleaire deal tot stilstand gekomen.
Israël zei Iran vrijdag uit zelfverdediging aan te vallen om Irans nucleaire programma te ontmantelen. Maar inmiddels hopen sommige ministers ook openlijk op een val van het Iraanse regime. ‘Een tornado raast door Teheran’, postte Israëls minister van Defensie Israel Katz woensdag op X. ‘Machtssymbolen worden gebombardeerd en storten in, van de omroepautoriteit tot andere doelen binnenkort, en massa’s inwoners vluchten. Dit is hoe dictaturen instorten.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant