In zijn eerste asieldebat geeft minister Van Weel toe dat de opvolging van Marjolein Faber door drie bewindslieden ‘geen schoonheidsprijs’ verdient.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over justitie.
D66-Kamerlid Anne-Marijke Podt valt woensdagochtend maar meteen met de deur in huis. ‘De VVD staat altijd voor het creëren van banen en dat is gelukt. Want we hebben maar liefst drie nieuwe ministers Faber op één portefeuille en dat moet een record zijn.’
Podt refereert aan de opmerkelijke oplossing die is gekozen voor de opvolging van Marjolein Faber als minister van Asiel en Migratie. Na het opstappen van de PVV-bewindslieden op 3 juni kwamen de resterende coalitiepartijen VVD, NSC en BBB vorige week, na moeizame onderhandelingen, overeen dat de publicitair aantrekkelijke portefeuille asiel wordt verdeeld over drie demissionaire bewindslieden.
Net als in 2023 zal het migratiebeleid tot aan de verkiezingen van 29 oktober een belangrijk thema zijn. Dat is het deze woensdag al in het eerder geplande commissiedebat over asiel en migratie, en dat blijft ongetwijfeld zo nu de twee wetten die Faber heeft achtergelaten toe zijn aan behandeling in de Tweede Kamer.
De gekozen oplossing is dat David van Weel (VVD), minister van Justitie en Veiligheid, verantwoordelijk wordt voor de asielinstroom. Hij zal binnenkort ook Fabers Asielnoodmaatregelenwet verdedigen. Minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, NSC) doet de arbeidsmigratie en het Europese asiel- en migratiepact, dat in wetgeving moet worden omgezet. En minister Mona Keijzer (Volkshuisvesting, BBB) neemt de opvang onder haar hoede en gaat proberen de herinvoering van het tweestatusstelsel door beide Kamers te loodsen.
‘Dit roept veel vragen op over de verdeling van de taken’, zegt Podt, ‘want hoe voorkomen we nou dat iedereen de hele tijd naar elkaar gaat zitten wijzen? Van Hijum gaat over het migratiepact, maar Van Weel over de uitvoering. Wie moet ik aanspreken als iets niet goed gaat? Mijn oproep is: laat de chaos niet groter worden dan-ie al was.’
Die hartenkreet lijkt niet ongegrond, naarmate het debat zich ontwikkelt. Van Weel is de enige minister die aanwezig is. Hij is volgens een voor de val van het kabinet afgesproken vervangingsregeling de minister die de taken van Faber waarneemt. De nieuwe driedeling moet nog van kracht worden, na de installatie van alle tijdelijke bewindslieden door de koning. Die staat voor donderdag op de rol.
‘Hoe kunnen we voorkomen dat dit een grote teringzooi wordt?’ vraagt Podt aan VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski. ‘Ik geef toe dat dit naar buiten toe geen fraai beeld heeft gegeven’, antwoordt Rajkowski. ‘En niet alle onderwerpen zullen met een schaartje te knippen zijn’, zegt zij eerlijk.
Als na het rondje Kamerleden Van Weel zelf aan het woord komt, in zijn eerste asieldebat, beaamt hij dat de gekozen oplossing ‘geen schoonheidsprijs’ verdient. Wat wel duidelijk is: ‘Ik beheer het ministerie zodat ambtenaren zo min mogelijk last hebben van deze knip.’ Of dat in de praktijk zal werken, moet nog blijken.
Want op de vraag van BBB-Kamerlid Claudia van Zanten, waarom volgens de huidige planning ondanks veel overlappingen de Asielnoodmaatregelenwet en de Wet tweestatusstelsel niet tegelijk in de Kamer worden behandeld, geeft Van Weel een formeel antwoord. ‘Dan loop ik tegen een spreekwoordelijke pijngrens aan, want over die tweede wet gaat vanaf morgen mijn collega Keijzer. Die ruimte moet ik haar ook laten, daar wil ik zuiver in zijn.’
Het stelt SP-Kamerlid Michiel van Nispen niet tevreden. ‘Wat een rare oplossing. Jullie splitsen op vanwege politiek gedoe. Dit heeft niks met zorgvuldig beleid te maken. We gaan zien hoe het verder gaat met die wetten, maar ik vind het nu al een puinhoop.’
Hoewel ze nog ruim vier maanden weg zijn, spelen de verkiezingen al duidelijk een rol in de inbreng van de Kamerleden. Iedereen heeft een stokpaardje. PVV-Kamerlid Marina Vondeling draagt een parafrase voor van het tienpuntenplan van haar partijleider Geert Wilders. ‘Als je wilt wonen in Mekka aan de Maas, stem je straks VVD of GroenLinks-PvdA. Wil je in Rotterdam wonen, dan stem je PVV.’
Rajkowski complimenteert juist haar eigen minister. ‘U hebt in uw eerste week al veel gedaan.’ Ze doelt onder meer op het gewijzigde landenbeleid voor Syrië, waardoor nu 21 duizend achterstallige asielverzoeken in behandeling komen en afgewezen Syriërs kunnen worden teruggestuurd naar hun vaderland.
SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft het gemunt op de 21 miljoen euro aan dwangsommen die ‘uit de staatskas’ zijn uitgekeerd, omdat immigratiedienst IND er niet slaagt binnen de gestelde termijnen beslissingen te nemen. ‘U vindt mij aan uw zijde’, zegt Van Weel. ‘Dit dient helemaal niemand. Rechters moeten met inhoudelijke zaken bezig zijn, niet met termijnen.’
Van Nispen vindt dat er een einde moet komen aan de kostbare noodopvang voor asielzoekers, waar bovendien de humanitaire omstandigheden doorgaans slechter zijn. Zo’n 30 duizend slaapplaatsen – bijna de helft van het totaal – zijn noodopvangplekken, die per jaar 1 miljard euro meer kosten dan plekken in een regulier asielzoekerscentrum.
‘Bakken met geld die naar commerciële beunhazen gaan’, in de woorden van Van Nispen. Van Weel drukt zich een slag anders uit. ‘Hoe meer duurzame plekken, hoe meer dure plekken kunnen worden uitgefaseerd.’ Het vorige kabinet beloofde financiering voor een ‘ijzeren voorraad’ van 41 duizend permanente plekken, maar die toezegging is nooit bewaarheid.
Maar goed, daar is de ‘pijngrens’ dus weer, want daar gaat Keijzer over. Van Weel zal haar de boodschap meegeven voor ‘de augustus-onderhandelingen’, in Den Haag het nieuwe woord voor de begroting die op Prinsjesdag moet worden gepresenteerd.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant