De Europese Commissie acht vereenvoudiging van nationale en Europese regels noodzakelijk om de productie van wapens op te voeren. Wapenfabrikanten zouden binnen zestig dagen helderheid moeten krijgen van de betrokken overheden of ze aan de slag kunnen.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
De kortere deadline voor de vergunningverlening geldt straks ook voor oefeningen van het leger, als het aan de Europese Commissie ligt. ‘De vrede in Europa is alleen verzekerd als we in staat zijn onszelf snel en geloofwaardig te verdedigen’, aldus Europees Commissaris Andrius Kubilius (defensie) dinsdag bij de presentatie van zijn voorstellen.
Defensiebedrijven die munitie, mitrailleurs of tanks produceren, wachten nu vaak jaren voor ze benodigde vergunningen krijgen om de productie te starten of uit te breiden. De Commissie vindt dat niet langer acceptabel, gezien de dreiging van Rusland en de belofte van de EU-landen om fors meer in defensie te investeren. ‘We moeten handelen op basis van hoe de wereld is, niet hoe wij zouden willen dat die is’, aldus commissaris Valdis Dombrovskis (economie).
De Commissie stelt voor dat er in elke lidstaat één contactpunt is voor de vergunningverlening voor de defensie-industrie. Binnen zestig dagen moet er een antwoord liggen op het verzoek van een fabrikant. Blijft dat antwoord uit, dan geldt dit als toestemming, aldus de Commissie.
Het gaat om milieu- en veiligheidsvereisten, maar ook om extra parkeerplaatsen voor nieuw personeel. Een munitiefabriek is volgens de Commissie nu gemiddeld drie tot vier jaar kwijt met de benodigde vergunning. Die beslistermijn moet naar maximaal zestig dagen.
Dezelfde termijn geldt dan ook voor militaire oefeningen waarbij tanks worden ingezet en loopgraven gemaakt. Ook daar belemmeren nationale en regionale overheden nu vaak een snelle afhandeling van een verzoek. Eerder bepleitte de Commissie snellere vergunningverlening voor de producten van duurzame energie en essentiële grondstoffen.
Niet alleen op nationaal maar ook op Europees niveau moet de wetgeving soepeler voor de defensie-industrie, vindt de Commissie. Daarbij gaat het vooral om milieuregels en beperkingen bij het gebruik van chemische stoffen. Nu mogen die wetten genegeerd worden bij crises of situaties waarin het publiek belang daarom vraagt. De Commissie wil deze uitzondering nu standaard ook voor wapenbedrijven omdat de paraatheid dat zou vereisen. Het gaat onder meer om het gebruik van pfas bij de productie van munitie.
De Commissie zegt verder staatssteun voor defensiebedrijven met welwillendheid te zullen beoordelen. Datzelfde geldt voor fusies van wapenproducenten. Deze souplesse bij de toepassing van de Europese concurrentieregels moet de productiecapaciteit van de Europese defensie-industrie versterken. Nu kopen de EU-landen zo’n 80 procent van hun militair materieel buiten de EU, vooral in Amerika.
De gezamenlijke inkoop door EU-landen van wapens moet eveneens eenvoudiger worden. Dat klemt des te meer nu de EU-landen akkoord zijn met een nieuw Europees fonds van 150 miljard euro aan leningen voor defensie-investeringen. Ook stemden de lidstaten onlangs in met een tijdelijke verlichting van de Europese begrotingsdiscipline waardoor ze meer aan defensie kunnen uitgeven. Met gezamenlijke aanbesteding worden die miljarden euro’s efficiënter besteed.
De vereenvoudigingsvoorstellen voor de defensie-industrie zijn onderdeel van een reeks maatregelen om de bureaucratie en administratieve lasten voor burgers en bedrijven terug te dringen. Eerder ging het om minder regels voor de landbouw en het schrappen van rapportageverplichtingen over duurzaam ondernemen door bedrijven. De EU-landen en het Europees Parlement bespreken het nieuwe defensiepakket binnenkort.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant