Na elke accijnsverhoging op sigaretten en shag stopt een deel van de rokers ermee. Maar de forse prijsstijging van 2024 heeft dat effect veel minder. De meeste rookwaar komt inmiddels uit het buitenland, waar de producten veel goedkoper zijn.
In 2024 was er een ongekende stijging van de prijzen van tabak en sigaretten, maar het stopeffect was beperkter dan na eerdere accijnsverhogingen. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM.
In het voorjaar van 2024 stegen de prijzen van sigaretten met 24 procent en die van shag met 45 procent. Daardoor kost een pakje merksigaretten inmiddels meer dan 11 euro. Shagrokers tellen zo'n 25 euro neer voor een pak merkshag.
De accijnsverhoging is de derde in een reeks. In april 2020 en 2023 stegen de prijzen ook, maar minder hard. De overheid hoopt daarmee rokers te ontmoedigen. Bovendien moet de maatregel meer inkomsten voor de schatkist opleveren.
Maar beide doelen worden niet gehaald als steeds meer rokers hun rookwaar over de grens kopen. Daar, vooral in Duitsland, liggen de prijzen veel lager. Van alle in Nederland gerookte tabak komt naar schatting 62 procent uit het buitenland. Voor de laatste accijnsverhoging ging het nog om 38 procent. Eerder onderzoek legde al bloot dat Nederlanders veel meer rookwaar in het buitenland kopen. Daar lees je meer over in het onderstaande artikel.
Ook zijn er rookverslaafden die na de laatste accijnsverhoging wel zijn gestopt. Eén op de vijftien rokers stopte na de prijsstijging van 2024. Minder dan één op de vijf deed een stoppoging. De belangrijkste motivatie was gezondheid. Ruim de helft van de stoppers deed dat ook vanwege de financiën. Die reden noemden rokers vaker dan voorheen.
Na de accijnsverhoging in 2020 deed een op de drie rokers een stoppoging. Ruim één op de tien lukte het toen om helemaal te stoppen. De prijsstijging van 2023 had wat minder effect op het stopgedrag, dat in 2024 dus nog verder inzakte.
Het RIVM denkt niet dat het zin heeft om tabak nog duurder te maken. Het instituut raadt aan iets te doen tegen de inkoop over de grens. Zo zou het helpen als EU-landen de prijzen van rookwaar gelijktrekken.
Ook kan de maximale hoeveelheid tabak die over EU-grenzen vervoerd mag worden omlaag, stelt het RIVM. Nu mogen rokers vier sloffen sigaretten en 1 kilo tabak meenemen. "Zelfs rokers die veel roken kunnen met deze hoeveelheden één tot twee maanden vooruit en hoeven dus niet heel vaak een reis naar het buitenland te maken om goedkoper te roken."
Source: Nu.nl algemeen