Zet kinderen tot 2 jaar niet achter een scherm, beperk de schermtijd voor peuters tot maximaal 30 minuten per dag en laat kinderen pas vanaf een jaar of 12 op chatapps als Whatsapp en Signal. Dat is het advies van de overheid aan ouders.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft over de geestelijke gezondheidszorg en psyche, brein en gedrag.
Deze opvoedkundige adviezen staan in de ‘richtlijn gezond schermgebruik’ die vanmiddag naar de Tweede Kamer is verstuurd. In de richtlijn, waarvan een deel maandag al uitlekte, krijgen ouders verder het advies hun kind pas vanaf groep 8 hun eerste smartphone te geven – als ze een jaar of 11, 12 zijn.
Ook is het advies om kinderen pas vanaf 15 jaar te laten beginnen met sociale media als Snapchat en TikTok. Dat is volgens het ministerie van Volksgezondheid zelfs het belangrijkste advies in de dinsdag verschenen richtlijn.
Het is voor het eerst dat de overheid zich expliciet bemoeit met de schermopvoeding van kinderen. De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor de negatieve gevolgen van intensief scherm- en sociale mediagebruik, zoals: bijziendheid, problemen met de houding, het uithoudingsvermogen en de motoriek, en de mogelijke psychische problemen.
Overmatig gebruik van sociale media kan bijvoorbeeld leiden tot negatieve effecten zoals angst, depressieve gevoelens en slaapproblemen, schrijft demissionair staatssecretaris Karremans (Jeugd, Preventie en Sport) in een brief aan de Tweede Kamer.
De richtlijn maakt een onderscheid tussen sociale media zoals Instagram, Snapchat en TikTok en ‘chatapps’ als Whatsapp en Signal. Chatapps zijn meer gericht op directe interactie en zouden daarmee geschikter zijn om mee te beginnen als kinderen naar de middelbare school gaan – ze zijn dan circa 12 jaar.
Vanaf 15 jaar kunnen tieners stapsgewijs beginnen met sociale media, die meer ‘verslavende elementen’ bevatten – een algoritme dat ze in hoog tempo korte filmpjes voorschotelt. Ook kunnen kinderen op sociale media makkelijker in aanraking komen met onbekenden.
Wat vinden 10-jarigen zélf?
De Volkskrant sprak vooruitlopend op de presentatie van de richtlijn achttien 10-jarigen uit heel Nederland. Wat vinden zij zelf? ‘Geef je telefoon aan je ouders, want het is moeilijk zelf te stoppen.’
De richtlijn is bedoeld voor ouders van kinderen van 0 tot 16 jaar. Bij het opstellen heeft staatssecretaris Karremans zich laten adviseren door wetenschappers, experts en maatschappelijke organisaties. Opvallend is dat Karremans vervolgens zijn eigen, scherpere, keuzes heeft gemaakt.
Zo schrijven de onderzoekers in een achterliggend rapport – dat vanmiddag ook naar de Tweede Kamer is verzonden – dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat een leeftijdsadvies voor de eerste smartphone zinvol is. ‘We weten dat wát
een kind online doet en waarom, relevant is, en niet zozeer op welk
apparaat dit gebeurt.’ Toch staat het leeftijdsadvies voor de eerste smartphone in de richtlijn.
Een leeftijdsadvies voor sociale media vinden de meeste wetenschappers wel nuttig, blijkt uit een peiling, maar dan vanaf 13 jaar. Het is in de richtlijn 15 jaar geworden.
‘We weten dat het wetenschappelijk onderzoek over de gezondheidsrisico’s van sociale media en smartphones nog in het beginstadium zit’, schrijft Karremans in zijn brief aan de Tweede Kamer. ‘We kunnen echter niet langer meer wachten met het bieden van duidelijke normen en (leeftijds)adviezen om risico’s voor de negatieve effecten in te perken.’
Verder staan er in de richtlijn gedetailleerde adviezen over schermtijden per leeftijdsgroep. Bijvoorbeeld: kinderen van 4 tot 8 jaar: maximaal één uur per dag. En: kinderen van 8 tot 10 jaar maximaal anderhalf uur per dag.
Ouders krijgen daarnaast het advies om het goede voorbeeld te geven en zich zelf aan de schermregels te houden die zij belangrijk vinden voor hun kind. En: ‘Leg je telefoon weg als je samen bent met je kind.’
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant