Wie wil ontsnappen aan zijn smartphone-verslaving kan kiezen voor een dumbphone. Die zijn er in allerlei varianten. Waar moet je op letten? ‘We mogen niet afhankelijk worden van technologie.’
schrijft voor de Volkskrant over praktische kwesties uit het dagelijks leven en (duurzaam) reizen.
De 11-jarige dochter van Lonneke Versteegh-Reinders wilde, net als veel van haar leeftijdgenoten, heel graag een smartphone. Versteegh, leiderschapscoach en interimmanager in de technologiesector, weigerde. Ze wil haar dochter nog wat langer kind laten zijn, zonder een apparaat in haar broekzak dat voortdurend haar aandacht vraagt.
Toen haar dochter op een dag voor een dichte deur stond en geen manier had om haar moeder te bereiken, ging ze op zoek naar een andere telefoon. Een smartphone kreeg ze niet, maar wel een dumbphone, of zoals zij het noemt: een startphone. Een pimpelpaarse Nokia, waarmee ze kan bellen en sms’en, maar geen socialemedia-apps kan installeren.
Ook de 37-jarige IT’er Nils Steyaert raakte na jaren van smartphonegebruik steeds gefrustreerder. De Belg voelde zich een slaaf van het apparaat: de constante stroom notificaties, de eindeloze updates, het dagelijkse opladen. Hij besloot het roer om te gooien. Hij stapte over op een telefoon die geen meldingen geeft, niet steeds geüpdatet hoeft te worden en die maar eens per week aan de lader hoeft.
Mobiele telefoons zoals we ze kenden vóór de opkomst van de smartphone maken een comeback. Alleen kunnen bellen, een sms versturen, een batterij die dagenlang meegaat – het voelt voor sommigen als een bevrijding. De markt speelt hierop in met moderne featurephones. Dat zijn telefoons die qua uiterlijk vaak doen denken aan modellen uit het begin van deze eeuw, maar die technisch aangepast zijn aan de eisen van moderne netwerken. Sommige toestellen bieden zelfs basisfuncties zoals navigatie via Google Maps of de mogelijkheid om berichten te sturen via WhatsApp, maar blijven ver weg van het eindeloze scrollen, swipen en liken dat de smartphone kenmerkt.
De verkoop van eenvoudige telefoons, waaronder klassieke modellen van Nokia die iets zijn geüpdatet, en nieuwere merken die zich specifiek op deze markt richten, neemt al enkele jaren toe. De groep gebruikers is divers. Oudere mensen die niets hebben met apps of touchscreens, kiezen voor een toestel met fysieke knoppen. Daarnaast zijn er steeds meer mensen die bewust digitaal willen afkicken en in het weekend overschakelen op een tweede, eenvoudige telefoon.
Ook is er een groeiende groep ouders die het gebruik van een smartphone bij hun kinderen zo lang mogelijk willen uitstellen. Duizenden van hen hebben zich inmiddels aangesloten bij initiatieven voor Smartphonevrij Opgroeien. Die ouders maken zich zorgen over onder meer de impact van smartphones op de ontwikkeling, aandachtspanne en sociale vaardigheden van hun kinderen.
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoordt de Volkskrant, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Ulf Johannsen, universitair hoofddocent aan de TU Eindhoven en specialist in antennesystemen, legt uit dat veel oude telefoons – zoals die in een la kunnen liggen – vaak nog prima werken. Veel modellen draaien op 3G, en hoewel 5G en 6G geavanceerder zijn, bouwen ze voort op bestaande netwerken. Daardoor kunnen oudere toestellen vaak nog gewoon verbinding maken.
Volgens Johannsen streeft de sector voortdurend naar snellere en geavanceerdere technologie, maar moet er ook ruimte blijven voor eenvoudiger alternatieven. ‘We mogen niet afhankelijk worden van technologie, zij zijn onze tools – het is niet andersom.’
Steyaert sluit zich daarbij aan. Een dumbphone geeft rust, zegt hij, maar afstand doen van een smartphone is lastig in een samenleving waar die haast onmisbaar is. ‘In sommige cafés kun je alleen met een QR-code betalen. Bustijden staan niet meer op de halte, maar in een app. België werkt zelfs aan een digitale identiteit via de smartphone.’ Volgens Steyaert zijn zulke innovaties efficiënt, maar moeten we ook het recht om zonder smartphone te leven beschermen.
Voor Versteegh-Reinders was het belangrijk dat haar dochter toch met haar vriendinnetjes kan afspreken. Veel van hen regelen hun speelafspraken via WhatsApp, en zonder telefoon viel haar dochter geregeld buiten de boot. De dumbphone biedt hier een tussenweg. Ze kan nu berichtjes sturen, maar dan een-op-een via sms, zonder de stortvloed aan stickers, emoji’s, onbewuste groepsdruk of links naar ongeschikte websites in WhatsAppgroepen. Versteegh-Reinders kijkt alvast vooruit: als haar dochter straks naar de middelbare school gaat en apps nodig heeft om bijvoorbeeld haar lesrooster te bekijken, zullen ze samen opnieuw bekijken wat nodig is. ‘Het meeste kan ook wel via een laptop. Dat is al veel beter dan een verslavend apparaat dat je altijd op zak hebt. Ik hoop echt dat scholen zich ook achter de oren krabben en nadenken over hoe ze de afhankelijkheid van smartphones kunnen verminderen.’
Voor elk niveau van digitale detox is er tegenwoordig een passende ‘dumbphone’. De afgelopen jaren zijn er een aantal nieuwkomers op de markt van bedrijven die digital minimalisme promoten, zoals Light Phone en Mudita. Maar ook de uitgever van de Nokia, HMD, vecht zich terug op de mobiele telefoonmarkt met moderne dumbphones.
De iconische Nokia 3210 is terug in een 2024-editie: je kunt ermee bellen, sms’en, Snake spelen, de radio luisteren en mp3-bestanden afspelen. Hij heeft een simpele camera en geen apps. Prijs: ca. € 79.
Wie iets meer wil, kan kiezen voor de Nokia 6300 4G, met ondersteuning voor onder andere WhatsApp en Google Maps. Beperkt slim, maar overzichtelijk en niet zo verslavend. Prijs: vanaf € 69.
De Light Phone II is een compacte telefoon met een e-inkscherm, geen browser of sociale media, maar wel optioneel podcasts en navigatie. Online verkrijgbaar vanaf € 299.
De Light Phone III komt in augustus uit en beschikt ook over een camera maar wordt ongeveer twee keer zo duur.
De Mudita Kompakt heeft ook een e-inkscherm en tot zes dagen batterijduur. Het is mogelijk om enkele simpele apps te installeren, zoals navigatie en een webbrowser. Prijs: vanaf € 439.
-
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant