is opinieredacteur en columnist voor de Volkskrant.
De afgelopen jaren las ik zoveel alarmerende artikelen over de ‘manosphere’, dat ik liever mijn verbeelding het werk liet doen in plaats van mijn nieuwsgierigheid. De manosphere, concludeerde ik op basis van de vele stukken over deze ‘toxische’ mannenbubbel op internet, is een soort Mordor uit The Lord of the Rings. Een duister, vreugdeloos land waar de kwaadaardige Sauron met zijn bloeddorstige orks regeert en voorbereidingen treft voor wereldheerschappij. Negeren, dacht ik – niet over schrijven en vooral geen kijkje gaan nemen. Maar toen zag ik de veelgeprezen Netflix-serie Adolescence, en besloot ik toch even te gluren.
Ik gooide TikTok open en zocht op de meest controversiële figuur: Andrew Tate. Misschien lag het aan mijn algoritme, misschien was ik wat late to the party, maar ik trof voornamelijk commentaren van mannen die de veroordeelde crimineel verbaal met precisie aan het besnijden waren. Geinig, maar next.
De grote Amerikaanse podcastbro’s dan maar. Om te beginnen met Joe Rogan en Theo Von, die volgens media als The New York Times populaire manosphere-influencers zijn. In het eerste filmpje dat ik bekeek, belde een vrouw in om Theo Von advies te vragen. Ze had namelijk een Filipijnse partner en wist niet hoe ze dit aan haar witte, ietwat racistische familie moest vertellen. ‘Doe een etniciteits-reveal’, stelde Von vrolijk voor. Haar partner zou dan achter een boom moeten verstoppen terwijl haar familie zijn etniciteit moest raden. Ik kon het niet helpen: ik schoot in de lach.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik bekeek het ene na het andere filmpje van Theo Von en Joe Rogan en lag soms dubbel van het lachen. Ook clips waarin Von kwetsbaar vertelde over de moeizame band met zijn vader kwamen voorbij. En over zijn verslavingen, depressies, rotjeugd en zijn hechtingsproblemen. In een van de filmpjes probeerde Joe Rogan zijn manosphere-broeder Theo Von, die toegaf te worstelen met zijn mentale gezondheid, op te beuren. Het gesprek was van een ontroerende schoonheid.
Dat kan, nogmaals, aan mijn algoritme liggen. En misschien schuilt er diep in mijn zieltje toch een toxic bro, wie weet. Maar als zelfs Democratisch senator Bernie Sanders op Instagram instemmend een fragment uit Joe Rogans podcast deelt, waarin Rogan een socialistisch standpunt als gratis gezondheidszorg in Amerika verdedigt, dan ga ik me niet schamen ook.
Mijn veldonderzoek is, toegegeven, beperkt gebleven tot (fragmenten uit) de podcasts van Theo Von en Joe Rogan – mannen die overigens, zo las ik al eerder, niet zonder smet zijn: Rogan flirt met complottheorieën en Von liet ook wappies leeglopen. Maar dit hoekje van de manosphere viel me toch mee, al was het maar omdat Democraten en minderheden ook welkom zijn op hun platform.
Republikeinen en radicaal-rechtse conservatieven worden bovendien kritisch bevraagd, en soms zijn die gesprekken nog hilarisch ook. Vergelijk dat eens met de humorloze Nederlandse podcasts, waarin conservatieve en progressieve commentatoren alleen hun eveneens saaie geestverwanten uitnodigen.
Toch vaker doen dus: nieuwsgierig zijn. Het herinnerde me ook weer aan de gesprekken die ik voor mijn werk voerde met onder andere drillrappers, ondergrondse activisten en racisten. Wat ze met elkaar gemeen hadden: hun standpunten waren zelden interessant, in tegenstelling tot hun achtergrondverhalen.
Vooral een gesprek met een sympathisant van de Islamitische Staat is mij altijd bijgebleven. Het was niet eens voor mijn werk: hij nam zelf het initiatief tot contact naar aanleiding van een column over de Marokkaanse homoboot. Wat begon met een you are gonna burn in hell, bitchhhhh en een ‘rot op, homohater’, eindigde uiteindelijk in het delen van zijn trauma dat hij nog te boven moest komen en het uitwisselen van leestips. Het kan verkeren.
Het gesprek veranderde overigens niets aan onze overtuigingen – in het kalifaat had hij me vast laten stenigen, en ik had hem direct aangegeven bij de autoriteiten als hij concrete plannen voor een uitreis naar Syrië met mij had gedeeld. Maar zijn openheid had wel iets moedigs. En voor mij bevestigde de interactie weer eens hoe complex, tragisch, idioot, eng, ontroerend, kortom, diep gelaagd de realiteit van een individu kan zijn. En dat maakt alleen maar nieuwsgieriger.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant