Artsen zonder Grenzen roept de EU-lidstaten op om al hun politieke, economische en diplomatieke middelen aan te wenden om het ‘bloedbad’ in Gaza te stoppen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Afrika en het Mondiale Zuiden.
‘Solidariteit is niet zomaar een woord’, zei Christopher Lockyear, algemeen secretaris van Artsen zonder Grenzen (AzG), maandag tijdens een persconferentie in Brussel. ‘Het komt tot stand met actie en verantwoordelijkheid.’ De hulporganisatie vraagt de regeringsleiders van de EU-lidstaten daarom hun ‘lege woorden’ om te zetten in ‘daadwerkelijke druk’ op Israël. ‘Stop lege retoriek over Gaza en onderneem actie.’ Volgende week komen de EU-leiders in Brussel bijeen, onder andere om de situatie in Gaza te bespreken.
De oproep van Artsen zonder Grenzen komt een dag nadat in Den Haag 150 duizend mensen hadden gedemonstreerd tegen het Israël-beleid van het demissionair kabinet-Schoof. Dat zijn 50 duizend mensen meer dan tijdens de Rode-Lijn-demonstratie van vier weken geleden. Het was daarmee de grootste demonstratie in Nederland in 21 jaar.
AzG pleit ervoor dat de EU-lidstaten al hun economische, politieke en diplomatieke middelen aanwenden om druk uit te oefenen op Israël. ‘Onze boodschap is duidelijk: maak een einde aan de blokkade, verdedig humanitaire hulpverlening en garandeer dat er verantwoording wordt afgelegd voor oorlogsmisdaden die worden gepleegd.’ Een EU-land dat geen substantiële druk op Israël uitoefent, is volgens AzG ‘medeplichtig door nalatigheid’.
Binnen de Europese Unie was afgelopen maand een voorzichtige beweging te zien ten aanzien van Israël. De EU begon op initiatief van Caspar Veldkamp, inmiddels demissionair minister van Buitenlandse Zaken, een onderzoek naar de schending van het humanitair recht door Israël. Als die rechtenschending wordt bewezen, kan het associatieverdrag tussen Israël en de EU worden opgeschort. Spanje en Ierland vroegen een jaar eerder om een soortgelijk onderzoek. Zij kregen destijds geen meerderheid voor hun voorstel.
Tegelijkertijd is de kans klein dat het volledige associatieverdrag wordt opgeschort, ongeacht de uitkomst van het onderzoek. Het vereist de instemming van alle 27 lidstaten en de verwachting is dat in elk geval Hongarije zijn veto erover zal uitspreken. Onderdelen van het verdrag kunnen wel worden opgezegd zonder unanieme instemming. Het is onduidelijk wanneer de onderzoeksuitslag wordt verwacht.
Sommige westerse landen buiten de EU zetten Israël harder onder druk. Groot-Brittannië, Canada, Noorwegen, Nieuw-Zeeland en Australië stelden vorige week sancties in tegen de ultrarechtste ministers Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich, vanwege het ‘aanzetten tot geweld’ tegen Palestijnen. De landen hebben de banktegoeden van de ministers bevroren en reisverboden ingesteld. De twee ministers verzetten zich tegen het binnenbrengen van hulpgoederen in Gaza en pleiten openlijk voor de etnische zuivering van Gaza.
Zweden pleit binnen de EU voor soortgelijke maatregelen tegen Ben-Gvir en Smotrich. Oppositiepartijen GroenLinks-PvdA, Denk, Volt, D66 en de SP vroegen het demissionair kabinet afgelopen week hetzelfde te doen. Demissionair premier Dick Schoof zei ‘de optie open te houden’. Maar ook dit type sancties vereist instemming van alle lidstaten.
Schoof reageerde zondag namens zijn kabinet op de massale demonstraties in Den Haag. ‘We zien en horen jullie’, schreef hij op X. ‘Ons doel is uiteindelijk hetzelfde: om zo snel mogelijk een einde te maken aan het leed in Gaza.’ Schoof reageerde aanvankelijk niet op de eerste Rode-Lijn-demonstratie in Den Haag. Dat kwam hem op felle kritiek te staan. Coalitiepartijen VVD, BBB en NSC lieten zondag niets van zich horen.
In Gaza vielen afgelopen weekeinde opnieuw tientallen burgerslachtoffers. Zaterdag kwamen volgens de Palestijnse autoriteiten 41 Palestijnen om het leven, onder wie 23 mensen die aan het wachten waren op voedselhulp van het Israëlisch-Amerikaanse bedrijf Gaza Humanitarian Foundation (GHF). Zondag werden 59 doden gemeld, van wie vijf onderweg waren om voedselhulp te halen.
Het Rode Kruis meldde maandag dat tweehonderd gewonden waren binnengebracht in hun veldhospitaal in Rafah. Dat is het hoogste aantal nieuwe gewonden dat de hulporganisatie in één dag opving, sinds het uitbreken van de oorlog. Het merendeel van de gewonden had schotwonden en was onderweg naar een distributiepunt van GHF in Zuid-Gaza.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant