Auto's worden steeds groter en luxer. Dat is slecht voor het milieu, het brandstofverbruik en de parkeergelegenheid. Ook de verkeersveiligheid lijdt eronder, blijkt uit nieuw Europees onderzoek. Waarom kopen we steeds vaker een dikke SUV in plaats van een bescheiden personenauto?
Auto's groeien al sinds de jaren negentig in omvang, maar deze 'autobesitas' neemt nog sneller toe door de opkomst van de SUV (sports utility vehicle). Volgens een nieuw rapport van de Europese federatie voor transport en milieu (T&E) was in 2010 nog maar 12 procent van de nieuwe auto's in Europa zo'n uit de kluiten gewassen model. In 2024 was dat al 56 procent.
Eigenlijk is het opmerkelijk dat meer dan de helft van de verkochte nieuwe auto's een SUV is. Want die auto's zijn ooit ontworpen om veilig over ruig terrein te rijden, in plaats van naar de supermarkt in een woonwijk. Ook in Nederland is ruim de helft van de nieuw geregistreerde auto's een SUV, berekende mobiliteitsorganisatie BOVAG.
Auto's worden gemiddeld ook groter doordat de consument dat wil, zegt Rico Luman, sectoreconoom automotive bij ING Research. "De meeste Nederlanders willen zo'n SUV vanwege de uitstraling, de hoge instap en de ruimte. Je gezin en bagage kunnen er op vakantie comfortabel in en een grote auto maakt indruk als je bij een klant langsrijdt."
De meeste Nederlanders die een nieuwe auto nemen leasen een auto van de zaak. Daarbij letten ze volgens Luman minder op de kosten per kilometer, die bij SUV's hoger zijn. Dat weten autofabrikanten ook, dus produceren ze meer grote en luxe modellen.
De liefde voor grote auto's heeft best wel wat nadelen. Want heel milieuvriendelijk is het niet. Dat geldt zowel voor het bouwen van het voertuig als voor het brandstofverbruik. Je verbruikt namelijk meer benzine, diesel of stroom als je met een grotere auto rijdt.
De verkeersveiligheid is een nieuwe zorg volgens het T&E-rapport, door de steeds hogere motorkappen. Gemiddeld wordt de motorkap van een nieuwe auto elk jaar een halve centimeter hoger. Sinds 2010 is de motorkap 7 centimeter gegroeid, tot een hoogte van 83,8 centimeter, zoals in de grafiek hieronder te zien is.
Kinderen zijn daardoor moeilijker te zien voor de automobilist. En de hoge voorkant maakt de kans groter dat een voetganger bij een botsing onder de auto terechtkomt, met mogelijk ernstige gevolgen.
Maar wie een kleinere of lagere auto wil kopen, heeft ook minder om uit te kiezen bij de dealer. "Tijdens de coronapandemie groeide de populariteit van SUV's heel snel", vertelt Luman. Door de lockdown stortte de autoverkoop in en gingen fabrikanten zich nog meer richten op auto's met een hoge winstmarge.
De kleinere modellen die er nog wel zijn, groeien door voor de klant. Veel personenauto's nemen bepaalde eigenschappen van SUV's over, zoals de hoge instap met grote motorkap. Deze kruisbestuiving leidt tot zogenoemde cross-overs. Niettemin willen Nederlanders steeds groter en vaker elektrisch rijden, ziet Willemijne de Wit, directeur bij leasemaatschappij Athlon.
"Onze tien populairste leaseauto's van het jaar zijn stuk voor stuk elektrisch aangedreven", vertelt De Wit. Bovenaan staat de SKODA Elroq, gevolgd door de Tesla Model Y en de Kia EV3 - allemaal SUV's. Dat bedrijven voor stekkerauto's kiezen, versnelt volgens De Wit de elektrificatie van Nederland.
Maar dus ook de zogenoemde autobesitas. "Voor een goed elektrisch bereik met de auto heb je een forse accu nodig. Die is duurder en zwaar, en daardoor stoppen fabrikanten ze eerder in premiummodellen met een hogere winstmarge. De kleinste populaire elektrische modellen zijn de Volkswagen Golf en de Renault Mégane. Die zijn al vrij groot."
Kleinere vierwielers worden volgens de experts ook uit de showrooms gedrukt doordat de veiligheidsvoorschriften vanuit de EU strenger worden. Nieuwe auto's moeten een achteruitrijcamera, parkeersensoren en een waarschuwingssysteem voor vermoeidheid hebben. Al die technologie maakt de winstgevende SUV des te interessanter voor de fabrikant.
Het goede nieuws is dat de extra sensoren goed werken, zegt een woordvoerder van BOVAG. "Deze systemen verkleinen de dode hoek, ook vóór de auto, remmen automatisch en waarschuwen vroeger, waardoor ze het extra risico van hogere voertuigen kunnen opvangen."
Auto's worden de komende tijd zeker niet kleiner volgens de experts. "Zolang consumenten een hogere zit en meer comfort wensen én de wetgeving onveranderd blijft, is het mogelijk dat de groei doorzet", zegt de BOVAG-woordvoerder.
De EU heeft momenteel nog geen wetgeving voor de maximale hoogte van de motorkap. T&E adviseert Europese landen in het rapport om hun belastingen en parkeertarieven aan te passen aan het gewicht en het formaat van auto's.
In Nederland wordt voor de wegenbelasting gekeken naar het gewicht van een auto, maar de parkeerkosten worden hier nog niet gebaseerd op het formaat.
Source: Nu.nl economisch