Woensdag voegde Goldband zich in een groeiende rij acts die optredens afzegt op festivals van eigenaar KKR. Goldband weigert op te treden op de Zwarte Cross. ‘Ten tijde van de apartheid in Zuid-Afrika is ook met boycots verandering teweeggebracht.’
Een optreden op het Achterhoekse festival Zwarte Cross is voor Goldband ‘onverenigbaar met onze waarden’, plaatste de band deze week op Instagram. Bandlid Milo Driessen benadrukt het telefonisch nog maar eens: ‘Wij willen niks te maken hebben met geldstromen die via de Zwarte Cross, via eigenaar Superstruct en door investeerder KKR naar de Israëlische agressor gaan.’
Vorige week kondigden veertien artiesten al aan niet op te zullen treden op Milkshake, het tweedaagse festival dat eind juli plaatsvindt in het Westerpark in Amsterdam. ‘Uit solidariteit met de Palestijnen die worden getroffen door de investeringen van KKR’, valt te lezen in hun verklaring op Instagram. Eerder trokken enkele acts, onder wie grote namen als Youp van ’t Hek, zich terug van de Zwarte Cross.
Het is de artiesten te doen om investeringsmaatschappij KKR, oftewel Kohlberg Kravis Roberts & Co., een van de grootste private-equitypartijen ter wereld. Dat nam naar verluidt voor 1,3 miljard euro het Brits-Luxemburgse Superstruct over, de eigenaar van tientallen festivals als de Zwarte Cross, DGTL en Milkshake.
Door de overname vallen de festivals, die zich doorgaans laten voorstaan op hun progressieve inslag, in handen van een durfinvesteerder die weinig op heeft met duurzaam investeren. KKR stopt geld in onder andere wapens en fossiele projecten, zoals de ontwikkeling van een aardgaspijplijn in Canada. Belangrijkste kritiek is echter dat ook Israël profiteert van de investeringen van KKR, in de vorm van techbedrijven, infrastructuur en bedrijven die actief zijn op de bezette Westelijke Jordaanoever.
De investering van KKR in Superstruct is een langetermijnplan. De investeerder koopt de organisatie met de verwachting dat die over zo’n tien jaar een stuk meer geld waard zal zijn. In een verklaring op de website verklaart KKR de investering: ‘De vraag naar live entertainment is de afgelopen tien jaar sterk gegroeid en zal naar verwachting nog meer groeien, omdat consumentenuitgaven verschuiven van goederen naar ervaringen.’
Voor veel artiesten zijn de investeringen van KKR een reden om zich terug te trekken van de festivals die vallen onder de paraplu van KKR. Toen de afzeggingenstroom op gang was gekomen, deden ook verschillende festivals afstand van KKR (door de Zwarte Cross zelfs omschreven als ‘boze stiefmoeder’).
‘We kunnen nu met meerdere artiesten een vuist maken tegen de roofkapitalisten van de KKR’, zegt Milo Driessen. Alleen de afmelding van Goldband zal de investeerder geen pijn doen, realiseert hij zich. ‘Maar in het licht van de afzeggingen op allerlei Europese KKR-festivals hoop ik wel dat het effect heeft.’
Boycots zijn een belangrijk politiek drukmiddel, vindt Driessen. ‘Ten tijde van de apartheid in Zuid-Afrika is ook met boycots verandering teweeg gebracht. En kijk maar naar wat er nu met Elon Musk en Tesla gebeurt: zijn bedrijf heeft er flink onder te lijden dat mensen hem totaal geschift vinden.’
Superstruct benadrukt de passieve rol van zijn koper. ‘KKR heeft geen invloed op de line-ups’, zegt een woordvoerder van Superstruct. ‘Daarnaast is er afgesproken dat de omzet en eventuele winst binnen de bv’s blijven, voor de ontwikkeling van nieuwe festivals en nieuwe edities van bestaande festivals.’
Festivalorganisaties begrijpen de boycot van artiesten als Goldband, Youp van ’t Hek en Hang Youth. ‘Tegelijkertijd denk ik ook weleens: schiet je hiermee niet je doel voorbij’, zegt de Superstruct-woordvoerder. ‘Wij willen alle artiesten de mogelijkheid geven om zich uit te spreken op het podium. Met de boycot raak je vooral de bezoekers van een festival.’ Vooralsnog krijgen die namelijk niet alle acts te zien die op het affiche stonden.
Het effect daarvan op de kaartverkoop lijkt volgens de organisatoren mee te vallen. Wel zit Zwarte Cross nu met een lege plek op de belangrijkste positie op het blokkenschema: Goldband zou op zaterdag het hoofdpodium afsluiten. De organisatie is nog druk op zoek naar een vervanger.
De argumentatie van de Superstruct-woordvoerder is voor de 25-jarige Arjîn Elgersma een reden waarom hen niet graag publiekelijk over het onderwerp praat. ‘Wij worden tot het probleem gemaakt’, aldus de Koerdisch-Nederlandse dj, een van de initiatiefnemers van de boycot van Milkshake. Het Amsterdamse festival had hen geboekt om op te treden onder hun pseudoniem DJ Shahmaran, maar vanwege de KKR-overname zagen hen en dertien anderen daar vorige week vanaf. Meer artiesten volgen binnenkort, verwacht hen.
Dat was geen makkelijke beslissing, vertelt Elgersma. Hen is zich bewust van de precaire financiële situatie van de festivals. ‘We geven veel om deze festivals en het nachtleven’, vervolgt hen. ‘Je kan zeggen dat wij ze kapotmaken, maar dat doet KKR door de festivals te kopen. Wij willen niet dat onze arbeid wordt gebruikt voor zo’n bedrijf.’
Elgersma en de andere artiesten zagen geen andere manier meer om hun punt te maken. ‘We hebben de laatste jaren veel belangrijk verzet en discussies rondom discriminatie gezien, we vinden het belangrijk dat dit niet alleen symbolisch blijft. Historisch gezien is een boycot altijd een effectievere vorm van verzet geweest.’
Waarom dan niet ook andere bedrijven uit de KKR-portfolio boycotten, zoals Becel en fietsmerk Batavus? Elgersma: ‘We kunnen niet alle bedrijven tegelijkertijd raken, het moet gericht. Daarom richten we ons nu op de festivals. Het heeft geen zin om te wijzen naar mensen die niet alles boycotten, het gaat om solidariteit.’
En Driessen: ‘Dat soort dingen zijn dagelijkse keuzes die je in je privéleven maakt. Ik zou iedereen aanmoedigen om daarin de goede keuzes te maken, maar wel of niet optreden op een festival is een heel publiekelijk besluit. Dat gaat over meer dan een pakje Becel-boter.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant