Hallo en welkom in dit liveblog. Hier houden we je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom de Israëlische luchtaanvallen op militaire en nucleaire doelen in Iran.
Israël heeft aanvallen op militaire en nucleaire doelen in Iran uitgevoerd
Iraanse generaals en nucleaire wetenschappers gedood
VS niet betrokken bij aanval, wel op de hoogte gesteld
Iran heeft vrijdagavond (NL tijd) tegenaanval uitgevoerd
Heb je vragen over deze ontwikkelingen? Mail naar redactie@nu.nl en wie weet lees je het antwoord straks terug in dit liveblog.
De IDF meldt dat meerdere raketten opnieuw zijn onderschept. Israël zegt ook dat er momenteel zoek- en reddingsoperaties worden uitgevoerd op verschillende locaties in het land waar meldingen over gevallen projectielen zijn ontvangen.
De Israëlische krant Haaretz meldt dat Iraanse raketten zojuist verschillende gebouwen in centraal Israël hebben getroffen. De krant baseert zich daarbij op de hulpdiensten. Volgens het Israëlische Channel 12 is een Iraanse raket rechtstreeks in Tel Aviv was neergekomen.
Volgens een BBC-verslaggever in Jeruzalem waren er ook drones betrokken bij de nieuwe Iraanse aanval.
IDF: Het is toegestaan de schuilkelders weer te verlaten
Het Israëlisch leger heeft de Israëlische bevolking weer toestemming gegeven alle beschermde ruimten in het land te verlaten. Het is nog niet duidelijk hoeveel raketten er bij de nieuwe aanval van Iran gebruikt zijn, en welke daarvan directe insloegen op Israëlische grond.
Volgens CNN zijn er zowel in Tel Aviv als in Jeruzalem harde knallen gehoord. Dit nádat de IDF de Israëlische bevolking waarschuwde terug de schuilkelders in te gaan.
Volgens Al Jazeera zijn er onderscheppingen te zien in de lucht in Tel Aviv. Het lijkt erop dat er een inslag op de grond is geweest. Het is echter nog onduidelijk of dit door een stuk puin van een onderschepping kwam, of dat het om een directe inslag ging.
De Israëlische bevolking heeft volgens CNN opnieuw instructies gekregen de schuilkelders in te gaan.
Iran zou nieuwe aanval zijn begonnen
Volgens het aan de Iraanse staat gelieerde persbureau Fars heeft Iran een nieuwe golf raketten gelanceerd. Getuigen van Reuters melden dat het luchtalarm in Tel Aviv en Jeruzalem opnieuw klinkt. In Jeruzalem zou ook een harde knal zijn gehoord.
Nederlands reisadvies naar Israël op rood
Het reisadvies voor Israël is aangepast naar rood, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. "De veiligheidssituatie in Israël is onvoorspelbaar en gevaarlijk", schrijft het ministerie. In het hele land is een verhoogde kans op raketaanvallen. Een rood reisadvies betekent dat mensen niet naar Israël moeten reizen omdat het er te gevaarlijk is.
In januari wijzigde het reisadvies voor Israël nog van rood voor het hele land naar oranje voor grote delen. Oranje wil zeggen dat het ministerie adviseert alleen noodzakelijke reizen door te laten gaan.
Iraanse VN-ambassadeur haalt uit naar Israël en VS
Bij de Israëlische aanvallen op Iran zijn 78 mensen omgekomen, onder wie hoge militaire commandanten. Meer dan 320 personen raakten gewond. Dit verklaarde de ambassadeur van de Islamitische Republiek vrijdag. "De overgrote meerderheid van hen zijn burgers, waaronder vrouwen en kinderen", vertelde de Iraanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Amir Iravani, aan de Veiligheidsraad van de VN.
"Degenen die dit regime steunen, met de Verenigde Staten voorop, moeten begrijpen dat zij door deze misdaad te steunen en mogelijk te maken, volledig verantwoordelijk zijn voor de gevolgen", zei hij.
Atoomagentschap: deel nucleaire faciliteit in Natanz vernietigd
Een belangrijk bovengronds gedeelte van de nucleaire faciliteit in het Iraanse Natanz is door de Israëlische aanvallen van vrijdag vernietigd. Dat heeft directeur-generaal Rafael Grossi van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) medegedeeld in de VN-Veiligheidsraad, waar de situatie in het Midden-Oosten wordt besproken. Israël heeft volgens de IAEA naast Natanz ook atoomfaciliteiten in Fordo en Isfahan aangevallen. Grossi weet alleen niet wat daar de schade is.
Iran meldt nieuwe Israëlische aanval op Teheran
Het luchtverdedigingssysteem van Teheran is momenteel opnieuw actief na een nieuwe ronde Israëlische aanvallen. Dat melden het semi-officiële Iraanse persbureau Tasnim en het aan de staat gelieerde persbureau Fars in de vroege uren van zaterdagmorgen (lokale tijd).
Ook noemt de VN-vertegenwoordiger nogmaals dat de VS op de hoogte was gesteld van de eerste aanvallen van Israël. "Maar er waren geen militairen bij betrokken. Onze absolute, hoogste prioriteit is de bescherming van Amerikaanse burgers, personeel en troepen in de regio."
VS verdedigt Israëlische aanvallen op Iran
Een Amerikaanse vertegenwoordiger bij de VN heeft de Israëlische aanvallen op Iran verdedigd. De Israëlische regering zou Washington hebben verteld dat het bombardement "noodzakelijk was voor haar zelfverdediging". "Elke soevereine natie heeft het recht zichzelf te verdedigen, Israël is daarop geen uitzondering", vertelde McCoy Pitt aan de Veiligheidsraad. De VS zegt ook dat er 'ernstige gevolgen' zijn als Amerikaanse troepen in de regio worden aangevallen.
BBC: veertig Israëliërs opgenomen in ziekenhuis
In Israëlische ziekenhuizen zijn veertig mensen opgenomen na de Iraanse raketaanval, meldt BBC. Twee van de gewonden bevinden zich in kritieke toestand. De gewonden zijn verdeeld over drie ziekenhuizen: achttien in Tel Aviv, vijftien in het nabijgelegen Ramat Gan en zeven in Petach Tikva.
Israëlische defensieminister haalt uit naar Iran
De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, heeft gezegd dat Iran vrijdag grenzen heeft overschreden toen zijn raketten burgergebieden aanvielen als reactie op de recente Israëlische aanvalsgolf. "Iran heeft rode lijnen overschreden door raketten te durven afvuren op burgercentra in Israël", zegt hij in een verklaring. "We zullen de burgers van Israël blijven verdedigen en ervoor zorgen dat het regime een zeer hoge prijs betaalt voor zijn gruwelijke daden."
Schade aan Iraanse nucleaire instanties lijkt beperkt
De schade aan de Iraanse nucleaire installaties door de eerste golf luchtaanvallen van Israël vrijdagochtend, lijkt beperkt te zijn. Dat zeggen experts die commercieel beschikbare satellietbeelden hebben bekeken tegen Reuters. Die beelden lieten nog geen significante schade aan de nucleaire infrastructuur zien. Aan sommige gebouwen was wel wat schade te zien, "maar er is geen bewijs dat de ondergrondse installatie is vernietigd".
Het Israëlische leger zou tientallen doelen van het Iraanse luchtafweersysteem hebben geraakt, meldt de IDF. Ook zouden meerdere luchtmachtbases zijn "vernietigd".
"Een beperkt aantal" gebouwen in Israël is geraakt door de Iraanse aanvallen, zegt het IDF. Sommige beschadigingen zouden veroorzaakt zijn door het onderscheppen van raketten.
Naam operatie Rising Lion uitgelegd
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu richt zich in een toespraak tot de Iraniërs. "Dit is jullie kans om op te staan tegen het regime van moordenaars dat jullie onderdrukt. Ik sta achter jullie". Deze toespraak verklaart volgens Martijn Kitzen de naam van de Israëlische operatie: Rising Lion (de leeuw die opstaat). Kitzen is hoogleraar Irreguliere Oorlogvoering & Speciale Operaties.
Israël verwijst naar de leeuw die op de vlag van het voormalige Perzische rijk staat, zegt Kitzen tegen NU.nl. "Netanyahu wil de Iraniërs eraan herinneren dat zij een betere regering hadden toen hun land nog onderdeel uitmaakte van het Perzische rijk." De Iraanse revolutie in 1979 bracht het Perzische rijk ten val, waarna het land een Islamitische republiek werd.
De laatste sjah (koning) van het Perzische rijk had goede banden met het Westen en voerde moderniseringen door. Daar kwam een einde aan met de Islamitische republiek. De Koran werd het uitgangspunt voor de wetgeving en er kwamen strenge regels voor hoe mannen en vrouwen zich moeten gedragen.
"Netanyahu hoopt dat de Iraniërs in opstand komen tegen hun eigen regime", zegt Kitzen. "Dat zou de chaos in Iran compleet maken."
Het Israëlische leger schat dat er minder dan honderd raketten zijn afgevuurd in twee golven. Dat meldt The Times of Israël op basis van een woordvoerder van de Israëlische strijdkrachten (IDF).
De meeste raketten werden volgens de woordvoerder onderschept, of stortten neer voordat ze Israël konden bereiken. Iran stelde ook een derde aanvalsgolf te hebben afgevuurd, maar daar maakt Israël geen melding van.
Er zijn volgens de krant 22 gewonden gemeld. Twee van hen zouden zwaargewond zijn, de rest kwam er met lichte verwondingen vanaf.
VS helpt Israël met onderscheppen van raketten
Het Amerikaanse leger helpt Israël met het neerhalen van Iraanse raketten. Dat meldt persbureau Reuters op basis van twee functionarissen. Het is niet duidelijk hoe de VS precies bijdraagt.
De Israëliërs mogen hun schuilplaatsen verlaten, meldt het leger op X. "We hebben de situatie opnieuw onderzocht en het is veilig om je beveiligde omgeving te verlaten." Wel benadrukt het IDF dat het goed is om in de buurt te blijven van schuilplaatsen.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu beweert dat de IDF een groot deel van de Iraanse ballistische raketsystemen heeft uitgeschakeld.
Een getroffen flatgebouw in Tel Aviv. Het is niet duidelijk of het gebouw direct is geraakt door een raket, of door brokstukken van een onderschepte raket.
Het aantal gewonden in Israël is opgelopen naar zeven.
De Iraanse staatsomroep meldt dat een derde golf van raketten onderweg is naar Israël.
Een verslaggever van Al Jazeera zegt dat er "meerdere gewonden" zijn gevallen bij de Iraanse aanvallen op Israël. Volgens de ambulancedienst in Tel Aviv zijn er vijf mensen lichtgewond geraakt.
Volgens het Israëlische leger ligt het hele land onder vuur van Iraanse raketten. Het is onduidelijk hoeveel steden precies zijn beschoten, maar de meerderheid van de raketten lijkt gericht op grote steden zoals Tel Aviv en Jeruzalem.
Israëlische aanvallen gaan door in Iran
Ondertussen gaan de Israëlische aanvallen in Iran ook door. Iraanse media spreken van een 'grote explosie' in Isfahan. Dat is een grote stad die centraal is gelegen in Iran. In de stad zouden meerdere nucleaire faciliteiten zijn.
Een woordvoerder van het Israëlische leger ontkent dat er gevechtsvliegtuigen zijn neergehaald door Iran.
Beelden van Al Jazeera lijken te tonen dat enkele Iraanse raketten niet zijn onderschept en doelen hebben geraakt. Op de beelden zijn beschadigde gebouwen in Israëlische steden te zien. Volgens het Israëlische leger worden de ontploffingen veroorzaakt door "onderschepte of ingeslagen raketten".
Israëlische steden zoals Jeruzalem worden nog steeds bestookt met raketten vanuit Iran.
Zowel in Tel Aviv als in Jeruzalem klinkt opnieuw het luchtalarm. Ook zijn in beide steden nieuwe explosies gehoord.
Iran heeft "ten minste één" Israëlisch gevechtsvliegtuig neergehaald. De piloot zou gevangen genomen zijn. Dat meldt de Iraanse staatstelevisie. Deze informatie is nog niet door Israël bevestigd.
Ook boven Jeruzalem zijn lichtflitsen te zien. Verslaggevers ter plaatse van BBC melden ook dat ze luide knallen horen.
Ali Hosseini Khamenei, de hoogste leider van Iran, zegt dat Israël een oorlog is begonnen met operatie Rising Lion. Hij benadrukt opnieuw dat Israël "niet zomaar weg kan komen zonder consequenties".
Volgens Iraanse staatsmedia zijn honderden ballistische raketten afgevuurd op Israël. Ook zou er een "tweede golf" met opnieuw honderden raketten zijn afgevuurd.
Boven Tel Aviv zijn grote rookpluimen te zien. Het is niet duidelijk of dat komt doordat Iraanse raketten zijn ingeslagen of doordat ze zijn onderschept door Israëlische luchtafweer.
Het luchtafweersysteem van Israël, de zogeheten Iron Dome, onderschept Iraanse raketten boven Tel Aviv.
Explosies gehoord in Tel Aviv
Een getuige meldt aan Reuters dat hij explosies heeft gehoord in Tel Aviv. Ook zijn op beelden van Al Jazeera rookpluimen boven de stad te zien.
Luchtalarmen in Tel Aviv en Jeruzalem
Ondertussen klinken luchtalarmen in Tel Aviv en Jeruzalem. De Israëlische bevolking is opgeroepen om tot nader order in de buurt van schuilplaatsen te blijven.
Israël bezig met onderscheppen raketten uit Iran
Het Israëlische leger (IDF) bevestigt nu dat er raketten vanuit Iran zijn afgevuurd. Het IDF zou bezig zijn met het onderscheppen van de raketten.
Vijf Palestijnen gewond door neergekomen raket uit Jemen
Het Israëlische leger meldt dat de raket die onderweg was vanuit Jemen is neergekomen in Hebron, een stad in de bezette Westelijke Jordaanoever. Daarbij zijn vijf Palestijnen gewond geraakt, onder wie drie kinderen.
Eerder had het Israëlische leger inwoners van Israël gevraagd om vanwege de raket zo dicht mogelijk bij schuilplekken en andere veilige plekken te blijven.
Iraanse aanval op Israël bevestigd
Een Israëlische ambtenaar bevestigt tegenover persbureau Reuters dat Iraanse raketten onderweg zijn Israël. Een live persconferentie van een Israëlische legerwoordvoerder is vroegtijdig afgebroken in verband met de aanval, zegt de ambtenaar.
'Iran zal Israël hulpeloos achterlaten'
Ali Hosseini Khamenei, de hoogste leider van Iran, zegt in een toespraak op televisie dat Israël niet ongeschonden zal blijven en dat Iran geen halve maatregelen zal nemen tegen het land. De Iraanse strijdkrachten zullen Israël "hulpeloos" achterlaten, zegt hij.
Netanyahu waarschuwt voor 'golf van vergelding' uit Iran
De Israëlische premier Netanyahu waarschuwt zijn landgenoten in een videoboodschap dat de echte Iraanse vergelding voor de grote Israëlische aanval nog moet komen en dat dit in golven zal gebeuren. Sommige daarvan kunnen "vreselijk zwaar" zijn, zegt hij.
Ook laat hij doorschemeren dat Israël doorgaat met aanvallen op Iran. Hij noemt de nachtelijke aanval een "openingszet". In meerdere delen van Iran zijn explosies gemeld die zouden samenhangen met Israëlische aanvallen.
Er komen onbevestigde berichten binnen dat Iran raketten heeft afgevuurd op Israël.
Ondertussen heeft het Israëlische leger inwoners van Israël gevraagd om zo dicht mogelijk bij schuilplekken en andere veilige plekken te blijven. Dat heeft te maken met raketten die vanuit Jemen zouden zijn gelanceerd.
'Militaire campagne kan Iraans nucleair programma niet volledig vernietigen'
Het nucleaire programma van Iran kan niet volledig worden vernietigd door middel van een militaire campagne, zegt de Israëlische nationale veiligheidsadviseur Tzachi Hanegbi. Maar de militaire campagne in Iran zou er volgens hem wel voor kunnen zorgen dat er voorwaarden komen te liggen voor een deal met de VS. "Die kan het nucleaire programma volledig dwarsbomen", zegt Hanegbi.
De Amerikaanse president Trump zei eerder vandaag al dat hij hoopt dat deze aanval ervoor zorgt dat Iran opnieuw nadenkt over het nucleaire programma.
Trump bevestigt gebruik Amerikaanse wapens bij aanval
Israël heeft "geweldige Amerikaanse apparatuur" gebruikt tijdens de aanval op Iran, zegt Trump in een interview met Axios. De VS levert vaker wapens aan Israël, dus het is niet gek dat de wapens zijn gebruikt.
De VS zegt verder nog steeds niet betrokken te zijn geweest bij de aanval.
Nieuwe meldingen van explosies in Iran
Er worden meldingen gemaakt van nieuwe explosies in heel Iran. Het Israëlische leger schrijft in een bericht op X dat het doorgaat met het "aanvallen op raketwerpers en infrastructuur" in Iran.
Er gaan ook onbevestigde berichten rond dat Israël een andere, ondergrondse Iraanse fabriek waar uranium wordt verrijkt.
Onduidelijk of gesprekken tussen VS en Iran doorgaan
Trump vertelt persbureau Reuters dat de VS zondag nog steeds gesprekken met Iran heeft gepland, maar dat hij niet zeker weet of die ook echt zullen plaatsvinden. Hij zegt dat het voor Iran nog niet te laat is om een deal te sluiten.
Trump zegt ook dat hij zich geen zorgen maakt over het uitbreken van een regionale oorlog als gevolg van de Israëlische aanvallen.
IAEA: geen verhoogde radioactiviteit rond nucleaire site Natanz
Rondom de nucleaire faciliteit in Natanz, die is aangevalen door Israël, is geen verhoogde radioactiviteit gemeten. Dat meldt het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) op X. Binnen de gebouwen van het onderzoekscentrum waar uranium wordt verrijkt is straling vrijgekomen, maar volgens de atoomwaakhond is die "met de juiste veiligheidsmaatregelen" onder controle te houden.
De omvang van de schade aan de nucleaire faciliteit is onbekend. Volgens Israël is die aanzienlijk, maar Iran ontkent dat. Het IAEA heeft contact met de Iraanse autoriteiten over de straling en heeft ook zelf inspecteurs in het land.
Het atoomagentschap houdt op verzoek van Iran maandag een buitengewone vergadering over de Israëlische aanval.
'Drie Israëlische raketten terechtgekomen in Irak'
Irak heeft een klacht ingediend bij de VN-Veiligheidsraad omdat Israël het Iraakse luchtruim zou hebben geschonden bij de aanvallen. Drie Israëlische raketten zouden in Irak zijn neergekomen. Het Iraakse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de Veiligheidsraad opgeroepen "zijn verantwoordelijkheid te nemen" en maatregelen te nemen "om dergelijke schendingen te voorkomen".
De Veiligheidsraad komt om 21.00 uur Nederlandse tijd bijeen.
Israëlische aanvallen op Iran gaan door
De Israëlische aanvallen op Iran blijven doorgaan. Dat meldt het Israëlische leger op X. Daarbij plaatst het een video's waarop die aanvallen te zien zouden zijn.
Israël zegt Iraanse drones te hebben onderschept
Een uur geleden gingen er luchtalarmen af in Israël, mogelijk vanwege naderende Iraanse drones. Het Israëlische leger meldt dat de luchtmacht en de marine verschillende drones hebben onderschept.
Trump wist van Israëlische plannen
President Trump wist van de Israëlische plannen om Iran aan te vallen, zegt hij tegen The Wall Street Journal. Trump zegt dat hij voorafgaand aan de aanvallen geen teken vanuit Israël kreeg, maar "we wisten wat er aan de hand was."
De president stelt dat hij gisteren met premier Netanyahu heeft gesproken, en dat hij hem vandaag weer zal spreken.
VN-Veiligheidsraad komt later vandaag bijeen
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties overlegt later vandaag over de Israëlische aanvallen op Iran. De raad komt bijeen op verzoek van Iran. Iran heeft de Veiligheidsraad ook laten weten de aanvallen "proportioneel" en "beslissend" te zullen vergelden.
Het tijdstip waarop de Veiligheidsraad bijeenkomt, is nog niet bekend.
Zeker tientallen doden en honderden gewonden
Er zijn nog geen officiële cijfers over slachtoffers in Iran, maar Iraanse media spreken van zeker zeventig doden en meer dan driehonderd gewonden. Media berichtten eerder dat drie legerleiders en zes atoomwetenschappers zijn omgekomen.
Israël stelt dat de aanvallen gericht waren op militaire en nucleaire faciliteiten en niet op burgers. Toch zijn in de hoofdstad Teheran ook burgers omgekomen, melden getuigen aan persbureau dpa. Mogelijk zijn woonwijken beschoten omdat zich daar hooggeplaatste militairen bevonden.
Netanyahu spreekt met Trump en Poetin
De Israëlische premier Netanyahu belt later vandaag met de Amerikaanse president Trump en de Russische president Poetin. Hij heeft vandaag al gesproken met de Duitse bondskanselier Merz, de Indiase premier Modi en de Franse president Macron.
"De leiders hebben begrip getoond voor de defensiebehoeften van Israël tegen de dreiging van Iraanse vernietiging", zegt Netanyahu over de gesprekken.
Onduidelijkheid over Iraanse droneaanvallen
Het Iraanse persbureau Fars meldt op basis van een veiligheidsbron dat Iran geen drones richting Israël heeft gelanceerd. Volgens de bron zal Iran "in de nabije toekomst wraak nemen".
Ondertussen maakt het Israëlische leger wel melding van drones boven de Rode Zee, die vanuit Iran zouden zijn gelanceerd.
Macron roept op tot terughoudendheid
De Franse president Macron roept Israël en Iran in een bericht op X op tot "maximale terughoudendheid" om de stabiliteit in het Midden-Oosten niet verder in gevaar te brengen. Hij benadrukt ook dat Israël het recht heeft "zichzelf te verdedigen en zijn veiligheid te garanderen".
Frankrijk neemt volgens hem alle nodige stappen om de veiligheid van zijn burgers en militaire en diplomatieke vertegenwoordigingen in de regio te garanderen.
Bijna tachtig doden gemeld in Teheran
In Teheran zouden 78 mensen zijn omgekomen en 329 mensen gewond zijn geraakt, meldt het Iraanse Nournews.
Meerdere Israëlische ambassades en consulaten gesloten
Meerdere Israëlische ambassades en consulaten melden voor onbepaalde tijd hun deuren te sluiten. Onder meer de ambassades in Berlijn en Stockholm zijn gesloten. Ze roepen op hun websites Israëlische burgers in het buitenland op voorzichtig te zijn en geen Israëlische symbolen te tonen.
Premier Netanyahu zei na overleg met de Duitse bondskanselier Merz dat Duitsland de beveiliging bij Israëlische en Joodse locaties aanscherpt. In de Zweedse hoofdstad Stockholm is de beveiliging bij de belangrijkste synagoge in de stad aangescherpt, meldt persbureau Reuters.
President Trump zegt tegen ABC Newsdat de Israëlische aanval op Iran "uitstekend" was. Hij waarschuwt dat er meer volgen. "We hebben ze een kans gegeven en ze hebben die niet gegrepen. Ze zijn hard getroffen, heel hard. En er komt nog meer. Veel meer."
Op de vraag of de VS op een manier betrokken was bij de aanval, antwoordt Trump dat hij daar "geen commentaar" op wil geven.
Israëlische president: 'Iran vormde directe bedreiging'
De Israëlische aanvallen waren bedoeld om een "directe en existentiële dreiging" weg te nemen, schrijft de Israëlische president Isaac Herzog op X. "De Iraanse leiders hebben geen geheim gemaakt van hun openlijk herhaalde intentie om de staat Israël weg te vagen. Jarenlang heeft het regime zich voorbereid die droom werkelijkheid te maken."
Israël heeft volgens Herzog de plicht zichzelf te verdedigen. "We hopen oprecht dat dit voor onze regio de weg vrijmaakt naar een meer vreedzame en welvarende toekomst."
Erdogan veroordeelt Israëlische aanvallen
De Turkse president Erdogan veroordeelt de aanvallen op Iran en noemt ze een "duidelijke provocatie". "De regering van Netanyahu probeert onze regio en de hele wereld in een ramp te storten", schrijft hij op X. Hij vindt dat verdere aanvallen moeten worden voorkomen.
Natanz heeft volgens Israël aanzienlijke schade opgelopen
De belangrijkste nucleaire verrijkingsfaciliteit van Iran, Natanz, heeft aanzienlijke schade opgelopen. Dat zegt de Israëlische militaire woordvoerder brigadegeneraal Effie Defrin.
Defrin zegt ook tegen journalisten dat het Israëlische leger volgens een aanvalsplan werkt en dat de operatie lang kan duren. Dat lijkt erop te wijzen dat meer aanvallen zullen volgen.
De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft de Israëlische luchtaanvallen een "stommiteit" genoemd waar dat land spijt van zal krijgen. Pezeshkian zegt dat Iran "krachtig" zal reageren. De president roept de bevolking op vertrouwen te houden in de leiding van het land en zij aan zij te staan. Pezeshkian werd in juli 2024 verkozen tot president.
Israël claimt dood Iraanse luchtmachtofficieren
Israël zegt dat het de leiding van de luchtmacht van de IRG heeft uitgeschakeld. De topmilitairen zouden zijn gedood toen ze bijeen zaten in een ondergrondse bunker. Het gaat onder meer om luchtmachtcommandant Amir Ali Hajizadeh. Daarnaast zijn de commandanten van de droneafdeling en de luchtverdediging gedood, staat in een verklaring.
Bronnen zeggen tegen persbureau Reuters dat in totaal zeker twintig Iraanse luchtmachtofficieren zijn gedood. De Israëlische defensieminister Israel Katz liet eerder vandaag ook al doorschemeren dat Israël meerdere Iraanse kopstukken had uitgeschakeld.
In Teheran zijn mensen op de been om te protesteren tegen de Israëlische luchtaanvallen. Sommige betogers dragen afbeeldingen bij zich van de door Israël gedode topmilitairen.
Trump: Iran moet een deal sluiten voordat er niets meer van het land over is
Donald Trump claimt dat Iran alle tijd heeft gehad om een akkoord over zijn kernprogramma te sluiten. Daarnaast stelt de Amerikaanse president dat Iran gewaarschuwd was voor de gevolgen van een aanval. Dat staat in een bericht op zijn socialemediaplatform Truth Social.
Volgens Trump moeten de zwaarste aanvallen nog komen. Iran zou er daarom goed aan doen zo snel mogelijk een akkoord te sluiten over het kernprogramma. Anders is er straks niets meer van het land over, schrijft de president.
Hezbollah houdt zich afzijdig
Hezbollah laat in een verklaring aan Reuters weten dat het Israël niet zal aanvallen. De militante beweging uit Libanon is een bondgenoot van Iran en trekt meestal samen op met het regime in Teheran. Hezbollah veroordeelt de Israëlische aanval maar zal niet uit eigen beweging terugslaan", schrijft de groep.
Israël zegt centrifuges van Natanz te hebben geraakt
Het Israëlische leger zegt dat bij de luchtaanvallen op de nucleaire faciliteit Natanz de ondergrondse ruimtes zijn beschadigd. Daar staan de centrifuges voor het verrijken van uranium. Ook de elektriciteitsvoorziening en andere ondersteunende systemen zijn geraakt, staat in een verklaring.
Israël zegt dat er in totaal vijf aanvalsgolven zijn geweest. De eerste was gericht op hooggeplaatste militaire figuren. Vervolgens zijn vooraanstaande nucleaire wetenschappers gedood. De aanval op Natanz was onderdeel van de derde aanvalsgolf. Daarbij is ook de luchtverdediging van de hoofdstad Teheran geraakt. De twee daaropvolgende aanvalsoperaties hadden eveneens de Iraanse luchtverdediging als doelwit.
Iraanse stad Tabriz onder vuur
Israëlische en Iraanse media maken melding van Israëlische luchtaanvallen op Tabriz, een stad in het noordoosten van Iran. Het doelwit zou de internationale luchthaven zijn. Onder meer Channel 12 en persbureau Fars maken daar melding van. Bij de zuidelijk gelegen stad Shiraz zou een fabriek voor raketten zijn aangevallen. Het Israëlische leger heeft de aanvallen nog niet bevestigd.
Iran: Israëlische aanvallen zijn oorlogsverklaring
Wat Iran betreft zijn de Israëlische luchtaanvallen van de afgelopen uren een oorlogsverklaring. Dat schrijft de Iraanse missie bij de Verenigde Naties. Iran vraagt de VN Veiligheidsraad een spoedsessie te beleggen om de "zionistische agressie" te bespreken, meldt persbureau IRNA.
Het Iraanse leger liet eerder vanochtend al weten dat het zich niet zal inhouden bij een reactie op de Israëlische aanvallen. "Alle opties liggen op tafel", zegt de generale staf volgens persbureau Tasnim.
Eerdere Iraanse reacties op Israëlische aanvallen waren afgemeten, waaronder de raketaanval van april vorig jaar.
Rusland noemt Israëlische aanval 'schadelijk en onacceptabel'
Moskou is niet te spreken over de Israëlische luchtaanvallen op Iran. Het Kremlin spreekt van een "onacceptabele actie" die "schadelijk" is voor de stabiliteit in het Midden-Oosten. Rusland noemt de timing van de aanval zo kort voor nieuwe gesprekken over een Iraanse atoomdeal "cynisch".
De VS en Iran zouden komende zondag opnieuw gaan praten over het Iraanse kernprogramma. Het is niet duidelijk of die gesprekken doorgaan. Het zou de zesde sessie worden sinds de besprekingen in april werden hervat.
KLM vliegt tot 1 juli niet op Tel Aviv
KLM vliegt in ieder geval tot 1 juli niet op de Israëlische stad Tel Aviv. De luchtvaartmaatschappij schortte eerder ook al vluchten op door spanningen in de regio.
"We blijven de situatie op de voet volgen en passen ons vluchtschema aan op het moment dat het weer veilig is", laat een woordvoerder weten. KLM vloog pas sinds eind vorige maand weer dagelijks op Tel Aviv.
NU.nl-buitenlandverslaggever Matthijs le Loux over de houding van de VS
"De Amerikaanse president Trump vroeg Netanyahu maandag over de telefoon Iran niet aan te vallen. Hij herhaalde die boodschap publiekelijk op donderdag, uren voor de aanvallen", zegt buitenlandverslaggever Matthijs le Loux. "In het Witte Huis werd verwacht dat Israël zou wachten, terwijl de VS met Iran onderhandelt over een nieuw kernakkoord. Veel experts vinden het wel onwaarschijnlijk dat Trump de Israëlische premier een harde nee heeft verkocht."
"Trump speelde donderdag met de gedachte dat een Israëlische aanval Iran zou kunnen dwingen een deal te sluiten. 'Het zou zelfs kunnen helpen, maar het zou het ook kunnen verpesten', zei hij. De Democratische senator Chris Murphy verklaarde vrijdag dat de Israëlische aanval 'duidelijk was bedoeld om de onderhandelingen tussen de regering-Trump en Iran te saboteren'."
NAVO-baas Rutte kijkt naar VS voor de-escalatie
Er ligt een belangrijke taak voor de Verenigde Staten en andere bondgenoten om de spanningen in het Midden-Oosten te verminderen, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "Dat gaat nu voor."
"Het is nu cruciaal voor veel NAVO-landen, de VS inbegrepen, om op ditzelfde moment te werken aan de-escalatie", zei Rutte op bezoek bij de Zweedse premier Ulf Kristersson in Stockholm. "En ik weet dat ze dat doen."
Iraanse luchtverdediging aangevallen
De Israëlische luchtmacht heeft aanvallen op de Iraanse luchtverdediging gedaan, meldt het Israëlische leger op X. De aanvallen zouden in de afgelopen uren zijn uitgevoerd.
Eerder zou de luchtverdediging al zijn geraakt door binnengesmokkelde Israëlische drones. Die operatie ging vooraf aan de Israëlische aanvallen op de Iraanse nucleaire installaties. Het is niet precies duidelijk wanneer Israëlische gevechtsvliegtuigen hun aanvallen op de luchtverdedigingsinstallaties hebben uitgevoerd.
Nucleaire faciliteit Natanz beschadigd
De Israëlische luchtaanvallen hebben een aantal delen van de nucleaire faciliteit Natanz beschadigd. Dat bevestigt het Iraanse atoomagentschap AEOI. De faciliteit was een van de doelwitten afgelopen nacht. De AEOI laat niets los over de omvang van de schade. Het Israëlische Channel 12 meldt dat het complex is verwoest, maar dat is (nog) niet onafhankelijk bevestigd.
Kabinet betreurt stap Israël om Iran aan te vallen
Het demissionaire kabinet betreurt het dat Israël doelen in Iran heeft aangevallen. "Wij betreuren dat Israël tot deze stap is overgegaan", zei minister Ruben Brekelmans (Defensie, VVD) vlak voor het begin van de ministerraad. "Wij vinden het van belang dat het nu niet verder escaleert."
Premier Dick Schoof laat op X een vergelijkbaar geluid horen: "Nederland roept alle partijen op de rust te bewaren en zich te onthouden van verdere aanvallen en vergeldingen. In het belang van de stabiliteit in de regio is onmiddellijke de-escalatie noodzakelijk."
Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Casper Veldkamp roept Israël en Iran op tot terughoudendheid, zei hij vanmorgen tegen de pers. Hij wilde niet zeggen of Nederland vooraf op de hoogte was gesteld van de Israëlische aanval.
Dit kaartje laat zien waar de Iraanse nucleaire installaties zich bevinden. Dat zijn de groene stippen. De locaties die Israël heeft aangevallen, zijn rood omcirkeld.
Golfstaten en Turkije zien Israëlische aanval overleg met Iran schaden
Golfstaat na Golfstaat veroordeelt de grootschalige Israëlische aanvallen. Die vormen volgens onder meer Qatar een "roekeloze escalatie", schenden het internationaal recht en dreigen het Midden-Oosten in brand te zetten. Turkije laat een vergelijkbaar geluid horen. De Verenigde Arabische Emiraten dringen aan op "uiterste terughoudendheid en voorzichtigheid" om het conflict niet nog verder om zich heen te laten grijpen.
Saoedi-Arabië vraagt om ingrijpen van de VN-Veiligheidsraad, maar daarin heeft Israëls grote bondgenoot de VS een veto. Ook onder meer Qatar vraagt de internationale gemeenschap haar "morele verantwoordelijkheid" te nemen. Oman heeft de Israëlische aanvallen eerder al veroordeeld.
Kamer bezorgd over escalatie oorlog in het Midden-Oosten
Partijen in de Tweede Kamer zijn bezorgd dat de situatie in het Midden-Oosten zal escaleren. "De situatie in het Midden-Oosten is buitengewoon zorgelijk. We staan aan de rand van een nieuwe regionale oorlog - en dat zal ook Europa raken", stelt Dilan Yesilgöz van de VVD. "Verdere escalatie is een bedreiging voor de veiligheid wereldwijd", zegt Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA).
Volgens Rob Jetten (D66) kennen "grootschalige aanvallen van zowel Israël als Iran niets dan verliezers. Laat de internationale gemeenschap nu zo snel mogelijk in actie komen om te de-escaleren."
De PVV en SGP, partijen die zich altijd achter Israël scharen, steunen de aanval. Volgens Geert Wilders (PVV) vormen Iran en zijn nucleaire capaciteiten "een existentiële bedreiging voor Israël en de hele vrije wereld". SGP'er Diederik van Dijk vindt het "goed" dat Israël "het Iraanse nucleaire programma op kiese wijze ontmantelt".
Deze Iraanse kopstukken heeft Israël afgelopen nacht gedood. Het gaat om IRG-leider Hossein Salami (links) en generaal Mohammad Bagheri, stafchef van het leger (rechts).
Mossad met sabotage betrokken bij aanval
De Israëlische Mossad, de externe inlichtingendienst, heeft tijdens de aanvallen van de Israëlische luchtmacht op Iran sabotageactiviteiten en aanvallen in dat land uitgevoerd. Dat meldt de Israëlische legerradio.
Een anonieme veiligheidsfunctionaris meldt dat de Mossad drie operaties heeft uitgevoerd. Hierbij zou de dienst onder meer wapens en drones Iran hebben binnengesmokkeld. Deze hebben kort voor de Israëlische aanval de Iraanse luchtverdediging geraakt. De drones zouden al geruime tijd vóór de aanval naar Iran zijn gesmokkeld. Onder meer het Israëlische Channel 12 schrijft over de plannen. Er zou een jarenlange voorbereiding aan vooraf zijn gegaan.
Oekraïne hanteerde eerder deze maand een vergelijkbare tactiek bij zijn aanval op Russische vliegvelden. De drones die daarbij werden ingezet, bevonden zich al op Russisch grondgebied.
Israël claimt neerhalen Iraanse drones
Israël heeft de eerste Iraanse drones onderschept, meldt een legerwoordvoerder op X. De toestellen zouden buiten de landsgrenzen zijn neergehaald. Volgens Israëlische media zouden drones onder meer Syrië zijn onderschept. De drones die niet kunnen worden onderschept, worden vanaf 9.00 uur Nederlandse tijd boven Israël verwacht.
Ook Jordanië meldt dat het projectielen heeft onderschept. Maar het meldt niet expliciet dat het om drones vanuit Iran gaat.
Bij de aanvallen op Iran zijn minstens vijftig gewonden gevallen, meldt de Iraanse staatstelevisie. Zeker 35 van hen zouden vrouwen en kinderen zijn. Alle vijftig gewonden zijn opgevangen in een ziekenhuis in Teheran.
Waarschijnlijk zijn er ook in andere ziekenhuizen nog gewonden. Zo zouden er in het district Qasr-e Shirin in de provincie Kermanshah zeker één dode en 24 gewonden zijn gevallen, meldt persbureau IRNA.
Geen verhoogde straling bij geraakte nucleaire faciliteit
Bij de nucleaire faciliteit Natanz is geen verhoogde straling gemeten, meldt atoomagentschap IAEA op basis van de Iraanse autoriteiten. De dienst laat op X bovendien weten dat er geen schade is gemeld bij het nucleaire complex bij de stad. Ook de kerncentrale Bushehr is nog in bedrijf.
Olieprijzen flink hoger na Israëlische aanval op Iran
De olieprijzen zijn vrijdag met meer dan 9 procent gestegen na de Israëlische aanvallen op Iran. Het gaat om de grootste stijging in meer dan vijf maanden. Analisten maken zich grote zorgen om de olieproductie nu de spanningen in het Midden-Oosten verder oplopen. Lees hier verder.
Ook Iraanse legergeneraal Bagheri gedood
De Iraanse generaal Mohammed Bagheri, stafchef van het leger, is gedood bij de Israëlische aanvallen, bericht de Iraanse staatstelevisie. Eerder werd al gemeld dat Hussein Salami, de leider van de Revolutionaire Garde, was omgekomen.
Het Iraanse leger en de Revolutionaire Garde zijn beide machtige militaire instituten binnen Iran die naast elkaar bestaan en hun eigen taken hebben.
Iraanse staatsmedia meldden daarnaast dat zes atoomwetenschappers zijn gedood.
Iran: 'Aanval Israël laat zien waarom we atoomprogramma nodig hebben'
De Iraanse regering noemt de Israëlische aanval op militaire doelen en nucleaire installaties "lafhartig". De aanval is precies de reden waarom het land een atoomprogramma nastreeft en kruisraketten ontwikkelt, zegt Teheran in een verklaring via Reuters.