Met Olaf Sleijpen als opvolger van Klaas Knot benoemt het kabinet een slimme en ambitieuze econoom die naar eigen zeggen is ‘opgevoed door De Nederlandsche Bank’, en uitgesproken is over zijn homoseksualiteit én politieke voorkeur (VVD).
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Afgelopen najaar liep schrijver Arnon Grunberg twee weken mee bij De Nederlandsche Bank (DNB). Over zijn ervaringen publiceerde hij een serie columns voor het Financieele Dagblad. Directeur monetaire zaken Olaf Sleijpen duikt in die stukjes regelmatig op en Grunberg doet geen moeite om zijn fascinatie te verbergen.
‘Hoe hij bij de directievergaderingen zat, aanwezig, alert, maar toch met een soort onderkoelde humor, een distantie, alsof hij er eigenlijk boven stond, dat sprak me niet alleen aan, dat intrigeerde me ook’, schrijft Grunberg gevraagd naar zijn Sleijpen-obsessie. ‘Hij straalde iets uit van, zonder arrogant te zijn, eigenlijk ben ik te intelligent voor deze malligheid maar omwille van de lieve vrede doe ik eraan mee.
‘Klaas Knot is meer van, wat je ziet dat is het.
‘Bij Olaf denk ik, wat je ziet is het niet.’
Het demissionaire kabinet heeft Sleijpen (54) vrijdag benoemd tot de nieuwe president van De Nederlandsche Bank. Als hoogste centrale bankier in een tijd van grote geopolitieke onzekerheid staat hij, samen met zijn collega’s uit andere eurolanden, voor de taak de stabiliteit en het vertrouwen in het Europese geldsysteem overeind te houden.
Daarbij moeten de bankiers zich niet alleen bezighouden met de altijd bepalende vraag wat er met de rente moet gebeuren, maar ook met gevoelige kwesties als de invoering van eurobonds en de vereiste buffers voor banken, landen en burgers.
Het zijn politiek netelige vraagstukken, waar kabinet en bankpresident nog weleens over willen botsen. Onduidelijk is of dat ervoor heeft gezorgd dat er afgelopen weken spanning was tussen het kabinet en de Raad van Commissarissen van De Nederlandsche Bank, die drie kandidaat-presidenten mocht voordragen. Zeker is alleen dat de uiteindelijke benoeming is uitgesteld het laatst mogelijke moment. Scheidend president Klaas Knot treedt per 1 juli af.
De spanning en het ongeduld in de financiële wereld liepen de afgelopen weken op. Het lange wachten zou het aanzien van de nieuwe president schaden, was de suggestie van buitenstaanders. In de media circuleerden verschillende namen. Onder anderen AFM-topvrouw Laura van Geest, oud-minister Jeroen Dijsselbloem en ABN-econoom Sandra Phlippen kwamen voorbij.
De naam van van Sleijpen ontbrak in geen van die speculaties. Samen met zijn collega in het DNB-bestuur, oud-topambtenaar bij Financiën Gita Salden, gold hij als de logische keus. Voor Salden sprak, naast een grote staat van dienst tijdens de financiële crisis begin vorig decennium, dat ECB-president Christine Lagarde graag meer vrouwelijke leiders onder de centrale bankiers in de eurolanden zou zien.
Grunberg noemt het in elk geval ‘goed nieuws’ dat de keus uiteindelijk op Sleijpen is gevallen. Veel andere (oud-)inwoners van de grote toren aan het Frederiksplein in Amsterdam zullen dat met de schrijver eens zijn. Sleijpen geldt daar als een slimme econoom en bovenal een fijne baas die zeer benaderbaar is – anders dan andere directieleden luncht hij bijvoorbeeld vaak in de kantine.
Met Sleijpen komt er bovendien een echte DNB’er aan de top van de bank. Anders dan twaalf jaar geleden toen politiek Den Haag, uit onvrede over de gebrekkige alertheid van DNB tijdens de bankencrisis, de relatief onbekende topambtenaar Klaas Knot benoemde. De gedoodverfde DNB-kroonprins van destijds, Lex Hoogduin, had het nakijken.
Direct na zijn afstuderen (cum laude) begon de in Limburg geboren en getogen Olaf Sleijpen bij DNB. Aanvankelijk als persvoorlichter en econoom. In die periode ontfermde het toenmalige directielid en de latere president Nout Wellink zich over de jonge Sleijpen.
Wellink pushte de de slimme en streberige Sleijpen – ‘ik wil altijd de beste zijn’ –om te promoveren. ‘Ik ben opgevoed door dat instituut, door de mensen die er werken’, zei Sleijpen vorig jaar over De Nederlandsche Bank in een interview met het FD. ‘Ik heb er leren schrijven en denken, het voelt als thuis.’
In 2001 vertrok Sleijpen naar Frankfurt als adviseur van Wim Duisenberg, toen die werd benoemd als eerste president van de Europese Centrale Bank. Daarna werkte hij bij pensioenfonds ABP en in 2007 aanvaardde hij een deeltijd-hoogleraarschap Europees Economisch beleid aan ‘zijn’ universiteit Maastricht.
Na tien jaar buiten de bank keerde hij in 2011 weer terug in Amsterdam, waar hij na verschillende leidinggevende functies in 2020 toetrad tot de directie als directeur monetaire zaken en direct de corona-crisis op zijn bordje kreeg.
Zo bezien een carrière die hem perfect heeft voorbereid op de taak die nu voor hem ligt. Hij kan ingewikkeld monetair beleid helder uitleggen, weet hoe in Frankfurt de hazen lopen, kent de pensioensector en heeft veel ervaring in het toezicht.
Sleijpen is intussen bepaald geen grijze carrièrebankier. Zo is hij een bevlogen pleitbezorger van de lhbtqi-gemeenschap. Zijn ‘seksuele huidskleur’, zoals Sleijpen dat zelf noemt, blijkt onder meer uit het schilderij met twee zoenende mannen dat hij in zijn werkkamer ophing, evenals een foto van zijn partner met een roos tussen de tanden. Ander kleinood dat de mondhoeken in Sijpens werkhok doet krullen: een tegeltje met de tekst ‘Stomp niet af, blijf Sleijpen’.
Ook over zijn politieke huidskleur is Sleijpen open. Hij is lid van de VVD, waarvoor hij ooit op de lijst stond voor de Amsterdamse gemeenteraad. Ook zat hij een aantal keer in commissies binnen de partij. ‘Ik was nieuwsgierig hoe dat ging’, zegt Sleijpen over die bescheiden politieke carrière. ‘Die politieke interesse heb ik van mijn moeder, die jarenlang in de gemeenteraad zat voor het CDA.’
De politiek heeft altijd een grote aantrekkingskracht gehouden, zei Sleipen vier jaar geleden nog in een interview met de Limburger. Een politiek-bestuurlijke functie sloot hij in daarin niet uit. ‘Why not? Ik zal het niet uit de weg gaan als het ooit op mijn pad zou komen.’
Maar sinds hij benoemd is in de directie van DNB, houdt hij nadrukkelijk afstand van zijn partij, zei hij vorige week op vragen van de Volkskrant. ‘Ik bezoek ook geen congressen. Van snuffelend lid ben ik snurkend lid geworden.’
Potentiële zwaktes zijn er ook. Zo heeft Sleijpen geen directe ervaring op het ministerie van Financiën en de Haagse politiek. Hoewel het zeer belangrijk is dat de president van DNB onafhankelijk is, strekt enig begrip voor ‘hoe dingen in Den Haag werken’ wel tot de aanbeveling.
Binnen DNB zijn er ook medewerkers die vinden dat de nieuwe president zelf intussen wel tamelijk politiek te werk kan gaan. Als hij een standpunt heeft waarover binnen de bank verdeeldheid is, zal hij het gevecht lang niet altijd aangaan, is de kritiek.
Die karaktertrek, betrokken, slim maar toch ook enigszins onthecht, is in lijn met de observaties die Grunberg optekende in zijn columns voor het FD. Grunberg schrijft in zijn laatste column zelfs dat hij een Sleijpen-roman voor zich ziet.
Grunberg over dat plan: ‘Mijn fantasie was dat hij uit verveling, intelligentie en verveling kunnen goed samengaan, een catastrofe ensceneert, niet zozeer voor DNB, want hij lijkt me een verantwoordelijk man, maar in zijn privéleven.’
CV Olaf Sleijpen
■ 2025 President van De Nederlandsche Bank
■ 2011-2024 Verschillende managementfuncties bij DNB, sinds 2024 directeur monetaire zaken
■ 2008-2011 Verantwoordelijk voor institutionele klanten bij pensioenuitvoerder APG
■ 2004-2008 Directeur financieel beleid bij pensioenfonds ABP
■ 2001-2004 Assistent van president Wim Duisenberg bij de Europese Centrale Bank
■ 1997-2001 Econoom en persvoorlichter bij De Nederlandsche Bank
Sleijpen woont samen met zijn partner.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant