Een van de schokkende scènes uit de documentaire Louis Theroux: The Settlers toont een rabbijn die op een uitzichtpunt vlak bij Gaza tegenover volgelingen spreekt over Palestijnen als ‘kameelrijders’. Die ‘barbaren’ moeten plaatsmaken, zegt hij, want Joodse kolonisten gaan Gaza inlijven, zij hebben immers recht op dat gebied. Zijn toehoorders, kolonisten die zich er met hun gezin willen vestigen, dansen uitbundig en zingen hosanna. Iets verderop boven Gaza hangen dikke rookwolken, het gevolg van Israëlische bombardementen.
De vermaarde Engelse documentairemaker Louis Theroux onthult in dit fragment hoe de heilige strijd van de kolonisten voor Judea tot dehumanisering van de Palestijnen heeft geleid. Geen greintje empathie is er voor de Palestijnen die iets verderop sterven door het oorlogsgeweld. Wegwezen moeten die Arabieren, hoe en waar naartoe doet niet ter zake. Voor het decor van rokende puinhopen voltrekt zich hun danse macabre.
Over de auteur
Arno Haijtema is redacteur van de Volkskrant en tv-recensent.
Dertien jaar na zijn eerste bezoek aan de Westelijke Jordaanoever voor de spraakmakende docu The Ultra Zionists keerde Theroux, eind 2024, voor The Settlers (donderdag bij de VPRO te zien) terug naar de Palestijnen. Zij lijden onverminderd, nee, sinds de terreur door Hamas van 7 oktober 2023 in extreem toenemende mate, onder willekeur, pesterijen, intimidatie, geweld en verdrijving (beschouwd als een oorlogsmisdaad) door het Israëlische leger en gewapende kolonisten.
Het merendeel van Therouxs docu gaat evenwel over de religieuze nationalisten die overal in bezet gebied nederzettingen laten ontkiemen en door landjepik de Palestijnen van huizen en olijfgaarden beroven. Anno 2025 wonen er honderdduizenden kolonisten in die tot dorpen en steden uitgebotte nederzettingen – illegaal volgens internationaal recht, slechts een voetnoot bij de Israëlische expansie.
Op een landkaart wijst Daniella Weiss, de machtige, politiek zeer invloedrijke ‘moeder van de kolonisten’ en een ijzingwekkend militante vrouw, aan Theroux de nederzettingen op de Westoever aan die met haar steun in vijftig jaar zijn gesticht: het zijn er tientallen. Ze lacht smalend om het idee van een eigen staat voor de Palestijnen of om gelijke rechten voor hen en Joden in één staat. ‘We willen een Joodse staat, gebaseerd op Joodse normen en waarden.’ Denkt ze weleens aan het leed van de Palestijnse kinderen, vraagt Theroux. Nee, want ‘het is normaal voor mijn eigen volk te bidden, meer niet’. Je denkt alleen in tribale termen, concludeert de doorgaans zo onderkoelde Theroux. ‘Dat maakt je tot een sociopaat.’ Weiss spreekt hem niet tegen.
Wat Theroux behalve het hopeloze religieuze fundamentalisme tegen elke prijs en de constante dreiging door het Israëlische leger laat zien, is hoe de kolonisten van pionnen in de bezettingspolitiek zijn uitgegroeid tot fronttroepen met brede politieke steun. ‘Wij doen voor de regering wat de regering niet zelf kan doen’, zegt een kolonist. ‘Netanyahu is blij met ons.’ Wie intussen denkt aan het lot van de Palestijnen, voelt de rillingen over de rug lopen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant