is columnist voor de Volkskrant.
Irreguliere controleposten doen mij denken aan reizen in Arabische landen waar de overheid het laat afweten; een weg door een woestijnlandschap en ineens de vlag van een obscure buurtmilitie. Bij zo’n controlepost geldt: wie daar ook staat, automobilisten stoppen bijna altijd, ze durven niet anders.
Afgelopen weekeinde maande een groepje Nederlanders in het schemerdonker het verkeer tot stilstand op de N366 voorbij Ter Apel aan de Duitse grens. Het was ‘lachwekkend’ en ‘humor’, vertelt initiatiefnemer Jan Huzen. Weet je wat er gebeurde? Automobilisten dachten dat het ‘echt’ was. ‘Ze stopten nog voordat we het stopteken gaven.’
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Huzen is ondernemer, zijn omheiningen genieten faam in de paardenwereld. Daarnaast is hij beroepsactivist met een groeiend strafblad. Hij ontvangt thuis in het Drentse Nieuw-Weerdinge, in een soort houten mancave – zijn ‘huuske’. Frisdrank op tafel, sigaartje erbij. Hier werd afgelopen zaterdag de ‘visuele burgercontrole’ voorbereid.
Jan Huzen valt te schetsen in één anekdote: hij werd opgepakt bij een protest in coronatijd. Na zijn vrijlating wilde de politie hem niet thuisbrengen. Plaste Huzen tegen een politiewagen. Subiet bracht de politie hem alsnog thuis. Waarop Huzen de agenten waarschuwde: rij voorzichtig, hier steken ‘zwarten’ over.
Huzen praat vaker over ‘zwarten’. Nogal racistisch, zeg ik. ‘Ben jij een beetje links?’, vraagt hij. Een medestander die met een brandende fakkel opdook bij het huis van toenmalig D66-minister Sigrid Kaag adviseerde hem: matig je toon. Maar Huzen vindt het ‘heel normaal’ wat hij zegt. Vooruit, er zijn zwarten, ‘die hebben dialect geleerd, die mogen blijven’.
Op een uur lopen van Nieuw-Weerdinge ligt het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel, daar is in deze omgeving overlast van. Voor Huzen is duidelijk dat asielzoekers alle problemen in Nederland veroorzaken. Met ‘minder uitvreters’ zou alles beter worden. ‘Het spul eruit, kunnen de boeren blijven.’ Berichten in die trant plaatst hij op Facebook. Soms gaat dat ‘sky’: talloze likes.
Het begon voor hem niet met asielzoekers, corona of boeren, maar met Willeke Dost, een 15-jarig meisje dat sinds 1992 wordt vermist. Huzen meende in 2018 te weten waar ze begraven lag. Ze is nooit gevonden, achteraf had hij de locatie ‘iets mis’. Maar hij leerde dat je via Facebook mensen kunt mobiliseren en de overheid onder druk kunt zetten.
Het plan voor de grenscontrole ontstond na berichten dat de Duitse politie ’s nachts asielzoekers terugstuurt naar Nederland. Rond de grensovergang bij Ter Apel gaan al langer verhalen over busjes die asielzoekers brengen – vorig jaar hoorde ik die ook.
Bij de burgercontrole stopten niet alleen gewone auto’s, maar er stopte ook een busje van de Duitse Polizei. Omdat Huzen en zijn maten neongeel droegen, met lampen, dachten de Duitse agenten even dat het een échte Nederlandse controle was. Toen ze doorkregen dat Huzen geen ambtenaar is, reageerden ze grimmig. ‘Duitsers denken hiërarchischer.’
Huzen zit in een proeftijd, hij mag geen demonstraties organiseren, een eerder boerenprotest eindigde met een auto-ongeluk. Hij is meerdere keren veroordeeld, vooral voor opruiing via Facebook. Vorig jaar kreeg hij een taakstraf van 80 uur. Zo’n vonnis wordt in zijn ogen ‘in een achterkamer’ geregeld.
Demissionair Justitieminister David Van Weel riep op X op om niet ‘het recht in eigen hand’ te nemen. ‘Slap toch?’, zegt Huzen. PVV-leider Geert Wilders omschreef de grenscontrole als ‘fantastisch’. ‘Kom je aan mij, dan kom je aan Wilders.’
Stel, hij had aan de grens asielzoekers gezien, wat had hij dan gedaan? ‘Het busje volgen, het kenteken filmen.’ De asielzoeker ‘ondervragen’. De ondervraging op Facebook publiceren als ‘bewijs’. Huzen ziet het afnemen van een verhoor als burgerrecht. ‘Je bent vrij om te vragen. Maar ze hoeven natuurlijk niet te antwoorden.’
Binnenkort wil hij opnieuw aan de grens gaan controleren. Elders in Europa, in Polen of Duitsland, zou dat nooit kunnen. ‘Daar laat de politie niet met zich sollen. Wat ik doe, kan alleen in Nederland.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns