Nu de voormalige Tweede Kamerwoordvoerder Sonja K. donderdag is vrijgesproken van het lekken van schadelijke informatie over oud-Kamervoorzitter Khadija Arib, staat het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer voor een duivels dilemma. Hoe nu verder?
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Volgens de rechtbank Den Haag staat vast dat er op 28 september 2022 vertrouwelijke informatie over PvdA’er Khadija Arib is gelekt naar NRC Handelsblad, maar ontbreekt ‘overtuigend bewijs’ dat Sonja K. het lek was. Er zijn ook andere kandidaten die het geweest kunnen zijn.
De ooit zo populaire Arib vertrok in oktober 2022 van het politieke toneel nadat NRC had gemeld dat het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer (het presidium) in vertrouwelijke kring had besloten om vermeend grensoverschrijdend gedrag van Arib te laten onderzoeken.
Dit gebeurde nadat het presidium een anonieme brief had gekregen met klachten over Arib. Het laatste zetje was dat enkele topambtenaren bevestigden dat ze deze klachten herkenden.
Sonja K. was destijds de woordvoerder van Vera Bergkamp (D66), die Aribs opvolger was als Tweede Kamervoorzitter. Ze was ook de woordvoerder van enkele topambtenaren. Zowel Bergkamp als de topambtenaren lagen destijds om uiteenlopende redenen in de clinch met Arib.
Sonja K. kwam in beeld als verdachte, omdat zij enkele uren voor het lek de regie nam bij een brainstormsessie waar topambtenaren het scenario bespraken om bewust schadelijke informatie te lekken. Ook had Sonja K. voorafgaand aan het lek veelvuldig contact met NRC.
Met haar vrijspraak is een einde gekomen aan een meerjarig juridisch gevecht dat Sonja K. voerde om haar onschuld te bewijzen. Maar daarmee is de affaire-Arib allerminst voorbij. Sterker nog: het huidige dagelijkse bestuur van de Tweede Kamer (presidium) wordt alleen maar voor een groter dilemma geplaatst.
Alles over politiek vindt u hier.
In zekere zin legt de rechtbank de vraag over het lek namelijk terug bij het presidium. Als deze volksvertegenwoordigers echt willen weten wie destijds schadelijke informatie over Arib lekte, dan zullen zij een opdracht moeten geven aan de Hoge Raad om de rol van politici te onderzoeken.
Het is volgens de rechtbank namelijk mogelijk dat Arib het ravijn in is geduwd door een collega-politicus. Het Openbaar Ministerie (OM) heeft staatsrechtelijk echter niet de bevoegdheid om ambtsmisdrijven door politici te onderzoeken. De vrees is anders dat politici elkaar om de haverklap gaan beschuldigen van misdrijven en dan kan het OM wel aan de gang blijven.
De regel is dus dat eerst een meerderheid van de Kamer (of het presidium) moet instemmen met een strafrechtelijk onderzoek naar een politicus, waarna de Hoge Raad hiermee aan de slag kan.
Aanstaande maandag staat de huidige Kamervoorzitter Martin Bosma (PVV) voor de vraag of hij en de rest van het presidium bereid zijn om collega-politici te onderwerpen aan zo’n onderzoek. Er staat dan een ingelaste vergadering over de kwestie-Arib op de agenda.
Dat wordt vooral spannend voor oud-Kamervoorzitter Vera Bergkamp. Uit geheime verhoren van de rijksrecherche, die in handen zijn van de Volkskrant, blijkt dat haar rol bij de affaire-Arib mogelijk veel groter is dan aanvankelijk gedacht.
Zo was zij voorafgaand aan het lek voortdurend druk aan het bellen met ambtenaren, die – zodra zij ophingen met Bergkamp – snel gingen bellen met NRC. Ook wiste Bergkamp al haar mail- en appverkeer met Sonja K. en voormalig topambtenaar Jaap van R., toen het onderzoek van de rijksrecherche naar hen nog in volle gang was.
Ook over de rol van toenmalig griffier Simone Roos, thans lid van de korpsleiding van de politie, zijn vragen die mogelijk opgehelderd kunnen worden door een nieuw onderzoek. Zij was onderdeel van het clubje topambtenaren dat kort voor het lek druk belde met elkaar.
Saillant detail, en niet onbelangrijk, is dat Bosma maandag feitelijk ook moet besluiten of hij een onderzoek naar zichzelf instelt, want Bosma was ten tijde van het lek – net als Bergkamp – lid van het presidium.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant