Of de bezuinigingen op de publieke omroep nu wel of niet doorgaan nu het kabinet is gevallen, de NPO heeft toch alvast wat programma’s geschrapt, in aanloop naar bezuinigingsjaar 2027. Om welke gaat het?
is media- en cultuurredacteur van de Volkskrant.
Kan de publieke omroepwereld in Hilversum alsnog de sloophamer ontwijken nu het kabinet-Schoof geklapt is? Het radicaal-rechtse kabinet had vorig jaar bedacht dat de publieke omroepen het vanaf 2027 met ruim 150 miljoen euro per jaar minder zouden moeten doen – een niet geringe korting op een jaarlijkse begroting van net iets meer dan 1 miljard euro.
De bezuinigingen zouden gericht zijn op de logge bestuurscultuur in Hilversum, maar volgens de omroepwereld zouden ze ook de onafhankelijkheid en kwaliteit van programma’s treffen.
Afgelopen vrijdag 6 juni, drie dagen na de val van kabinet-Schoof, zag de omroepwereld de kans schoon om politiek Den Haag te verzoeken de geplande bezuinigingen terug te draaien. Dat gebeurde in een gezamenlijke verklaring van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) – het overkoepelend orgaan dat over de gelden en uitzendtijden van omroepen gaat – en het College van Omroepen (CvO).
‘Om in tijden van verandering en spanning zekerheid te kunnen blijven bieden, door middel van toegankelijke, betrouwbare en verbindende programmering en nieuwsvoorziening, moeten de voorgenomen forse bezuinigingen op de publieke omroep worden teruggedraaid’, aldus de verklaring.
Wel steunen de NPO en de CvO de voorgenomen hervorming van het publiek bestel. Deze hervorming, die losstaat van de bezuinigingen, gaat in 2029 in en moet de bestuurbaarheid en efficiëntie van het bestel ten goede komen. Omroepen die verwant aan elkaar zijn, zullen dan onder een overkoepelend omroephuis – in totaal vier of vijf – vallen, met een bestuur en raad van toezicht voor elk omroephuis. Ook wordt het moeilijker gemaakt voor aspirant-omroepen om tot het bestel toe te treden.
De verklaring van NPO en CvO is niet de eerste poging van de omroepwereld om de politiek tot financiële mildheid te bewegen. Afgelopen maart lanceerden ‘bezorgde medewerkers’ van de in totaal dertien publieke omroepen een petitie (‘Bescherm de publieke omroep’) om de ‘buitenproportionele’ bezuinigingen van de baan te krijgen. Volgens de opstellers van de petitie is een sterke publieke omroep ‘noodzakelijker dan ooit’ en essentieel voor een betrouwbare informatievoorziening. De petitie is inmiddels bijna 200 duizend keer getekend.
Voor de publieke omroepwereld is het afwachten welke kant de politieke wind op zal waaien na de verkiezingen in oktober. Wel is er dit jaar alvast al een beetje in het programma-aanbod gesnoeid, als een repetitie voor 2027, mochten de bezuinigingen van het demissionair kabinet-Schoof alsnog doorgaan. Daartussen zitten programma’s met een aanzienlijke reputatie.
Drie omroepen houden het voorlopig bij een programma dat ofwel volledig stopt, of minder afleveringen krijgt. AvroTros besloot volledig te stoppen met Het mooiste meisje van de klas, een programma dat bijna twintig jaar op de buis was en meer dan honderd afleveringen telt. KRO-NCRV schroeft het aantal uitzendingen van het consumentenprogramma Keuringsdienst van waarde terug, en gaat van dertig afleveringen per jaar naar twintig. VPRO stopt na zeven seizoenen met het satirisch programma Plakshot.
Bij BNNVara verdwijnen vooralsnog geen programma’s van de buis, maar sommige titels moeten het wel met minder zendtijd doen. Zo is het datingprogramma First Dates, waarin deelnemers in de setting van een restaurant op een blind date gaan, vanaf volgend jaar minder vaak op tv te zien. Hetzelfde geldt voor de talkshow Van Roosmalen & Groenteman, populair bij een specifiek publiek maar geen kijkcijferhit zoals concurrerende talkshows.
BNNVara snoeit ook in de radioprogrammering. Radiocoryfee Jeroen van Inkel verliest vanaf 2026 zijn nachtprogramma Van Inkel’s Choice. Datzelfde geldt voor Soul Night met Shay, een programma waarin presentator Shay Krueger soul, funk, disco en R&B draait.
De EO snoeit in Blauw bloed. Het programma waarin presentatrice Tirza van der Graaf het wel en wee van het koningshuis volgt, wordt online voortgezet. Op tv verschijnt alleen nog een korte samenvatting. Minder geluk heeft het kinderprogramma Enkeltje Verweggistan, waarin jongeren worden gevolgd die emigreren. Dat verdwijnt volledig. Ook Hel of hotel, over het leven in de gevangenis, dat dit jaar zijn eerste seizoen beleefde, krijgt geen vervolg.
Bij NTR verdwijnt het geschiedenisprogramma Andere tijden van tv. In 2021, toen het programma ook al dreigde te sneuvelen vanwege bezuinigingen, was de verontwaardiging onder spraakmakende Nederlanders – van NOS-journalist Gerri Eickhoff tot AD-columnisten – niet van de lucht. Een petitie om Andere tijden te behouden werd meer dan tachtigduizend keer ondertekend. Nu valt alsnog definitief het doek en blijft alleen een verkorte onlineversie van het programma bestaan.
NTR stopt ook met het muziekprogramma Top 2000: Untold Stories en het jeugdprogramma Brainstorm.
De voorlopig laatste omroep die in het programma-aanbod schrapt is Omroep Max. Onder meer Max pubquiz en Tv monument, waarin wordt teruggeblikt op de carrière van grote tv-persoonlijkheden, zullen vanaf volgend jaar niet meer te zien zijn. Ook publieksfavoriet De rijdende rechter zal sneuvelen. Afgelopen dinsdag was het programma, op de kop af dertig jaar oud, voor het laatst te zien.
Afgelopen mei lichtte omroepbaas van Max Jan Slagter het stoppen van De rijdende rechter in het Algemeen Dagblad toe als een noodgedwongen keuze. ‘Het is vooral ook jammer voor de kijkers.’
IDTV, producent van het tv-programma, sprak deze week in De Telegraaf de hoop uit dat de val van kabinet-Schoof ‘kansen’ zal bieden voor een doorstart van het iconische tv-programma. Jan Slagter zou dat eveneens fantastisch vinden, liet hij optekenen in hetzelfde artikel, maar blijft realistisch. ‘Persoonlijk geloof ik dat de bezuinigingen helaas toch doorgaan.’
Luister hieronder naar onze podcast ‘Culturele bagage’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant