Kinderen moeten minder achter het beeldscherm zitten, en meer naar buiten om te rennen, klimmen en botsen. Dat is veel beter voor de ontwikkeling van hun hersenen. Dat betoogt de bekende hersenexpert Erik Scherder op Buitenspeeldag 2025.
We offeren een generatie op. Dat klinkt dramatisch en dat ís het ook. Want terwijl we praten over gezondheid, kansenongelijkheid en toekomstbestendig beleid, zitten honderdduizenden kinderen binnen. Stil. Voor een scherm. Hun brein, hun lijf, hun sociale vaardigheden: ze krijgen niet de kans zich te ontwikkelen zoals de natuur dat bedoeld heeft. En wij laten het gebeuren.
Als opa zie ik het van dichtbij. Mijn kleinkinderen willen – net als alle kinderen – filmpjes kijken, swipen, gamen. Natuurlijk. Maar als we naar buiten gaan, zie ik wat er echt gebeurt. Hun ogen gaan open. Ze rennen, klimmen, botsen en lachen. Dat is fundamentele hersenontwikkeling.
Over de auteur
Erik Scherder is neuropsycholoog, ambassadeur van Jantje Beton en betrokken opa. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Dáár gebeurt het. Beweging, buitenspel, vrij contact met andere kinderen. Dat is de basis waarop hersenen zich structureren. Zonder die prikkels mist het brein de kans om sterke verbindingen aan te leggen, om cognitieve veerkracht op te bouwen. Geen luxe dus. Noodzaak.
En toch: wat zien we in Nederland? Groeiende schermtijd, afnemende bewegingsvrijheid, en steeds minder veilige, toegankelijke speelruimte. We bouwen hele wijken vol zonder speelplekken. We zetten hekken om velden en noemen dat ‘beheersing’. We accepteren dat kinderen van vijf al symptomen
vertonen van diabetes type 2. We praten over het oplossen van achterstanden, maar vergeten de basis: spelen is geen bijzaak. Het ís de oplossing.
De gevolgen? Die zijn er nu al: aandachtsproblemen, leerachterstanden, stress. Kinderen leren niet meer focussen. Ze scrollen van filmpje naar filmpje zonder moeite te hoeven doen. En als deze generatie nú niet leert omgaan met frustratie, sociale verschillen of een ruzie in het echt, betalen ze daar later de prijs voor. Letterlijk: in de vorm van toenemende zorgkosten, afnemende mentale weerbaarheid, en een samenleving waarin het ‘samen’ steeds moeilijker wordt.
Ik doe een indringende oproep. Aan (groot)ouders: zet die schermtijd regelmatig op pauze en ga naar buiten. Ga mee. Ga spelen. Aan scholen: beweeg elke dag met je leerlingen. Geen kwartiertje gym, maar door de hele dag heen. Aan gemeenten: stop met bouwen zonder kinderen in het ontwerp.
Geen wijk zonder speelplek. Geen buurt zonder groen. En neem jeugd- en sportwerk serieus als kracht in de buurt, want zij staan naast de kinderen. Ze kennen hun leefwereld, en weten hoe spel en beweging bijdragen aan sociale ontwikkeling.
Aan Den Haag: regel het. Leg het vast. Maak ruimte voor kinderen wettelijk verplicht. En vooral wacht niet: elk jaar uitstel betekent opnieuw een generatie die we laten zitten. Want dat is het: we laten ze letterlijk zitten. Terwijl bewegen, spelen, vallen en weer opstaan de basis is voor een gezond leven.
Geen woorden meer, maar daden. Nú. We kunnen dit keren. Door de straat, de school en de samenleving terug te geven aan het kind. Want wie nú investeert in buitenspelen, investeert in veerkracht. Voor het leven.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant