De protesten tegen Trumps anti-immigratiebeleid die in Los Angeles begonnen, hebben zich over de rest van het land verspreid. Beide partijen proberen dat voor hun eigen gewin te gebruiken, ziet correspondent Thomas Rueb. ‘Het is nog volstrekt onduidelijk wie deze slag gaat winnen.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Thomas. President Trump is al vanaf het begin van zijn tweede termijn bezig met het uitzetten van migranten zonder geldige verblijfspapieren. Verbaast het je dat de vlam pas na enkele maanden in de pan slaat?
‘Uitzettingen vinden in de Verenigde Staten al decennialang aan de lopende band plaats. Het zal veel mensen verbazen, maar het record van de meeste uitzettingen staat nog altijd op naam van de Democratische president Barack Obama. Maar historisch gezien voltrekken die zich in de marges van de samenleving – aan de grens waar overstekers worden gepakt, of bij rechtbanken waar migranten terechtstaan die een misdaad hebben gepleegd.
‘Onder Trump is er iets veranderd. Hij is begonnen met het opsporen en uitzetten van migranten zonder verblijfspapieren, die gewoon werken, rustige levens leiden en anders nooit met de autoriteiten in aanraking zouden komen. Zijn belofte om grootschalige uitzettingen uit te voeren, wordt nu voor het eerst zicht- en voelbaar voor mensen die dit anders nooit zouden ervaren.
‘In Los Angeles zag je bijvoorbeeld pantservoertuigen door de stad trekken. Agenten van de immigratiedienst ICE liepen met zware uitrusting restaurants en wasserettes binnen. Mensen worden willekeurig staande gehouden en gevraagd om hun papieren. En als ze die niet hebben, of als ICE-agenten het niet vertrouwen, worden ze in een busje geladen. Dat is niet eerder gebeurd in de VS. Dat is nu de vonk voor deze protesten.’
Waarom denkt Trump dat hij verder kan gaan dan iedere president ooit heeft gedaan?
‘Trump heeft het gevoel dat op het gebied van migratie de publieke opinie aan zijn kant heeft. En daar heeft hij ook wel aanleiding toe. Vanuit de oppositie wordt er schande gesproken van zijn beleid, maar volgens de meeste peilingen staat toch wel minstens de helft van de Amerikanen achter grootschalige uitzettingen. Dus denkt Trump dat hij zich deze stap kan veroorloven.
‘Het lijkt bovendien geen toeval dat Trump het startschot heeft gegeven om zijn nieuwe strategie vooral toe te passen in de grote, progressieve steden zoals Los Angeles, New York, San Francisco, Chicago en Atlanta. De politieke reactie die daar op gang is gekomen, probeert hij voor eigen gewin te gebruiken. Hij zegt tegen het land: ‘Dit is precies wat er mis is met progressief Amerika. Ze laten mij niet uitvoeren waar ik voor ben gekozen. Waar júllie mij voor hebben gekozen’.’
Op beelden van de protesten zijn veel demonstranten met Mexicaanse vlaggen te zien. Republikeinen grijpen dat aan om hen neer te zetten als anti-Amerikaanse oproerkraaiers. Wat is de symbolische waarde van de vlag voor de demonstranten?
‘Veel demonstranten met een Latijns-Amerikaanse achtergrond hebben het gevoel dat de immigratiepolitie het puur op hen voorzien heeft vanwege hun uiterlijk. Dat is niet onterecht. In de buurt van een razzia van ICE zullen witte Amerikanen toch minder snel om identificatie worden gevraagd dan zij. Dat roept verzet op.
‘Een van de demonstranten zei tegen mij dat ze met het wapperen van de Mexicaanse vlag wilden laten zien dat een Amerikaanse en een Mexicaanse identiteit geen onverenigbare eenheden zijn. Tekenend daarvoor zijn ook de tientallen vlaggen die ik heb gezien die een soort samenvoegsel zijn van de Amerikaanse en Mexicaanse vlag. Trump daarentegen, doet volgens de demonstranten alsof hun achtergrond ze minder Amerikaans zou maken en probeert ze uit elkaar te trekken: je bent of het een óf het ander.’
Lijkt het erop dat de protesten Trump in de verdediging drukken?
‘Sinds het losbarsten van de protesten zijn er nog geen peilingen geweest, dus dat kan nog interessant worden. Trump is in ieder geval vol zelfvertrouwen, die denkt dat hij dit politieke gevecht kan winnen. Maar de Democraten gaan wel de strijd met hem aan. De gouverneur van Californië, Gavin Newson, heeft zich opgeworpen als de anti-Trump. Die grijpt dit als moment aan om te laten zien wat Trumps beloftes in de praktijk betekenen en waarom dat schadelijk is voor het land.
‘Het is nog volstrekt onduidelijk wie deze slag gaat winnen. Ik denk dat de komende dagen daar ook spannend voor zullen worden. Er zijn nog veel grotere protesten aangekondigd. Zaterdag komen daar nog eens de grote militaire parade bovenop die Trump ter ere van zijn verjaardag houdt in Washington D.C. Die lokt ook een tegenreactie uit in de vorm van protesten.
‘Het feit dat er nu op verschillende plekken tegelijkertijd wordt geprotesteerd is nieuw tijdens dit termijn van Trump: dit is de eerste keer dat we grootschalig verzet zien tegen zijn immigratiebeleid. Dat geeft deze discussie ook gewicht.’
Tegelijkertijd is het zo dat de Democratische bestuurders van Los Angeles en Californië zelf de politie inzetten tegen de demonstranten, ondanks dat zij het met het eens zijn dat het sturen van militairen door Trump onrechtmatig is.
‘Trump heeft dan wel leden van de Nationale Garde en mariniers naar Los Angeles gestuurd, maar die deden de afgelopen dagen niets anders dan toekijken. Het is de politie van de stad die acties uitvoert tegen de demonstranten.
‘De politici in Californië zitten eigenlijk gevangen tussen twee vuren. Want aan de ene kant zijn ze tegen het uitzettingsbeleid van Trump en ook zeker de manier waarop ICE door hun steden trekt. En tegelijkertijd voelen ze zich ook kwetsbaar voor het verwijt dat ze niet hard genoeg optreden tegen onlusten. De protesten roepen in die zin allerlei dejavu's op naar de Black Lives Matter-rellen na de moord op George Floyd in 2020. Democraten kregen toen ook het verwijt dat zij daar niet genoeg tegen zouden doen. Voor Republikeinen was dat voer om Democraten mee aan te vallen tijdens de verkiezingen later dat jaar.
‘In Californië willen de Democraten daarom nu enerzijds laten zien dat zij enorme onrust niet goedkeuren, maar ook dat de federale overheid onder Trump volgens hem met een ongeoorloofde machtsgreep bezig is. Dat is een ingewikkelde balans.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant